Situs warisan donya

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
World Heritage logo.png

Situs Warisan Donya UNESCO kuwi arupa situs-situs spesifik (kayadéné alas, gunung, tlaga, segara wedhi, monumèn, bangunan, komplèks, utawa kutha) kang wis dinominasèkaké lan disarujuki kanggo dilebokaké jroning daftar kang direksa déning Program Warisan Donya Internasional kang digulawenthah déning Komité Warisan Donya UNESCO, kang dumadi saka 21 negara anggota, kang dipilih déning Majelis Umum Negara-negara Anggota kanggo mangsa jabatan tinamtu.[1] Tujuan program yakuwi gawé katalog, milih, lan ngreksa situs-situs warisan budaya kang kawentar (pinunjul) utawa warisan alam kang wigati minangka warisan kanggo kamanungsan. Kanthi kondisi tartamtu, situs-situs kang wis kadaftar bisa olèh dana saka "Dana Warisan Donya". Program iki diadegagaké bareng karo anané Konvènsi bab pangreksan budaya donya lan warisan alam, kang disahké déning Konferènsi Umum UNESCO ing 16 November 1972. Wiwit kuwi, 184 (data Juli 2007) negara-negara anggota wis ngratifikasi konvènsi kasebut.

Nalika taun 2007, ana 851 situs kang wis kadaftar: 660 situs budaya, 166 situs alam, lan 25 campuran, dumunung ing 142 negara anggota. UNESCO nyathet saben situs kanthi nomer idhentifikasi kang béda siji lan sijiné; nanging usulan anyar sering klebu situskang wis mlebu sadurungé, banjur didaftar minangka bagéan panjelasan kang luwih gedhé. Akibaté, sistem penomeran nganti luwih saka 1200, senajan luwih sethithik ana ing daftar kang sabeneré.

Saben situs warisan donya kuwi tetep darbèké negara miturut dunungé, nanging dianggep dadi kapentingan masyarakat internasional kanggo ngreksa situs mau kanggo generasi kang bakal teka. Protèksi lan konsèrvasi situs-situs iki dadi kawigatèn kabèh negara ing donya.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Pra-konvènsi[sunting | sunting sumber]

Ing taun 1959, pamaréntah Mesir mutusaké arep mbangun bendungan Aswan, sawijining proyèk kang bakal ngelepaké lembah kang ngandhut warisan peradababn kuna kayadéné kuil Abu Simbel. UNESCO banjur nganakaké kampanye gedhèn-gedhèn ing donya kanggo njaga situs mau kanggo ngadhepi usulan Mesir lan Sudan. Kuil Abu Simbel lan Kuil Philae sidané diprithili secuil mbaka secuil lan ditata manèh, dipindhah menyang papan kang luwih dhuwur. Béya kanggo proyèk mau udakara US $80 yuta, watara $40 yuta saka béya mau dikumpulaké saka 50 negara. Bab kuwi dianggep suksès, lan dadi conto kanggo kampanye proyèk-proyèk liya yakuwi ing antarané panylametan Venesia lan lagunané, ing Italia, reruntuh Mohenjo-daro ing Pakistan, lan Candhi Borobodur ing Indonesia). UNESCO banjur miwiti gawé rancangan konvènsi Déwan Internasional bab Monumèn lan Situs, kanggo ngreksa warisan budaya umum kanggo kamanungsan.

Konvènsi lan latar mburi[sunting | sunting sumber]

Amérika Sarékat miwiti gagasan kanggo nggabungaé konsèrvasi budaya lan konsèrvasi alam. Konferènsi Gedhung Putih ing taun 1965 mutusaké kanggo ngadegaké sawijining Badan Warisan Donya (World Heritage Trust) kanggo ngreksa "situs-situs alam lan tlatah éndah pang pinunjul ing donya lan situs mawa sajarah kanggo pedunung donya mangsa saiki lan sing bakal teka." Badan Internasional kanggo Konsèrvasi Alam ( International Union for Conservation of Nature ) uga gawé usulan kang padha ing taun 1968, lan diusulaké taun 1972 marang Konferènsi Lingkungan Urip PBB ing Stockholm, Swedia.

Pungkasané siji tèks disarujuki déning kabèh negara kang mèlu guyub, lan Konvènsi bab protèksi warisan budaya lan alam donya" disahaké déning Konferènsi Umum UNESCO ing tanggal 16 November 1972.

Prosès nominasi[sunting | sunting sumber]

Sadéngah negara kudu gawé daftar inventarisasi kabèh situs alam lan budaya pinunjul kang diduwèni. Daftar iki disebut Daftar Tentatif, lan wigati sebab sawijining negara ora bisa ngajokaké usulan tumrap situs kang ora ana ing daftar. Sabanjuré, bisa dipilih situs saka daftar iki kang dilebokaké jroning file nominasi. Pusat Warisan Donya bakal mènèhi advis lan mbiyantu nyepakaké file iki, kang sabisa-bisané kudu komprehènsif.

Tekan seméné, file iki diévaluasi sacara mandhiri déning loro organisasi: Déwan Internasional bab Monumèn lan Situs lan Badan Konsèrvasi Donya. Badan-badan iki banjur gawé rékomendhasi marang Komité Warisan Donya. Komité iki rapat setaun pisan kanggo nemtokaké pilihan endi usulan kang bisa mlebu Daftar Warisan Donya, lan kadhangkala angèl mutusaké saéngga njaluk katrangan luwih akèh saka negara kang ngajokaké. Ana sepuluh kritéria pemilihan kang kudu diduwèni supaya bisa mlebu daftar Warisan Donya.

Kritéria pamilihan[sunting | sunting sumber]

Site #86: Memphis kanthi Necropolis, klebu Piramid Giza (Mesir).
Site #114: Persepolis (Iran).
Site #438: The Great Wall (China).
Site #444: Ksar saka Aït Benhaddou (Maroko).
Site #483: Chichen Itza ing Yucatán (Meksiko).
Site #540: Pusat sajarah St. Petersburg lan suburb (Rusia).
Site #723: Panorama budaya Sintra (Portugal).
Site #772: Banaue Rice Terraces ing gunung Ifugao (Filipina).
Site #960: Geghard Monastery (Armenia).

Nganti pungkasan taun 2004, ana enenm kritéria kanggo warisan budaya lan papat kritéria kanggo warisan alam. Ing taun 2005, kritéria iki diowahi dadi siji sèt kritéria waé. Situs kang dadi nominasi kudu "nduwèni biji pinunjul kang universal" lan njukupi paling ora siji saka sepuluh kritéria.[2]

Kritéria budaya[sunting | sunting sumber]

  • I. "makili sawijining purwarupa utawa masterpiece kréasi manungsa genius";
  • II. "nuduhaké hubungan (interchange) kang wigati ing pangajining manungsa (human values), jroning mangsa tinamtu utawa jroning tlatah budaya donya, ing pembangunan babagan arsitèktur utawa tèknologi, seni monumèntal, perancangan kutha utawa disain lansekap;
  • III. "nduwèni tèstimoni kang unik utawa sak ora-orané istiméwa tumrap tradhisi budaya utawa tumrap sawijining peradaban kang isih ana utawa wis sirna";
  • IV. "minangka conto pinunjul saka jinis wewangunan, arsitèktural utawa rakitan tèknologi utawa panorama kang nggambaraké tataran kang wigati ing sajarah manungsa ";
  • V. "minangka conto pinunjul saka sawijining papan panggonan urip manungsa tradisional, panggunaan lahan, utawa panggunaan segara kang makili sawijining budaya, utawa interaksi manungsa lan lingkungan urip utamané nalika bab iki dadi rawan saka akibat owah-owahan kang ora bisa dibalèkaké";
  • VI. "kudu langsung utawa nyata-nyata magepokan karo prastawa utawa tradhisi urip, karo gagasan, utawa karo kapercayan, karo karya artistik lan tinulis (literary) ing wigati universal kang pinunjul. (Komité mutusaké yèn kritéria iki luwih becik dipigunakaké magepokan karo kritéria liyané)";

Kritéria alam[sunting | sunting sumber]

  • VII. "ngandhut fénoména alam kang istiméwa (superlative) utawa tlatah kanthi kaéndahan alam kang ngédap-édapi lan wigatining èstètika";
  • VIII. "minangka conto kang pinunjul (outstanding) makili tataran utama sajarah bumi, klebu rekaman kauripan, prosès geologi wigati kang isih lumaku jroning owah-owahan wangun bumi, utawa wujud geomorphic utawa physiographic kang wigati";
  • IX. "minangka conto wigati kang makili prosès ekologis lan biologis wigati kang isih lumaku jroning évolusi lan owah-owahan kulit bumi (terrestrial), banyu tawa (fresh water), ékosistem panté lan segara, komunitas tanduran lan kéwan ";
  • X. "ngandhut habitat alami kang paling wigati lan pinunjul kanggo konsèrvasi (ing panggonan kuwi) kaanékaragaman biologi, klebu spesies kang kaancam bakal punah, kang wigati tumrap nilai uiversal kang pinunjul saka kapentingan èlmu utawa konsèrvasi."

Statistik[sunting | sunting sumber]

Delengen uga: Tabel Situs Warisan Donya miturut negara

Sawetara iki ana 851 situs warisan donya duunung ing 142 negara anggota. Saka cacah iki mau, 660 ing antarané arupa situs budaya, 166 situs alam lan 25 situs campuran. Klasifikasi sabanjuré klebu klasifikasi miturut negara anggota ing lima zona geografis: Afrika, Negara-negara Arab (dumadi saka negara-negara Afrika Lor lan Wétan Tengah), Asia-Pasifik (klebu Australia lan Oseania), Eropah lan Amérika Lor (utamané, USA lan Kanada), lan Amerika Latin lan Karibia.

Minangka cathetan: Rusia lan negara-negara Kaukasus diklasifikasèkaké mlebu zona Eropah lan Amérika Lor.

Zona-zona geografis UNESCO uga mènèhi tekanan marang bab administratif tinimbang hubungan geografis. Mula, Pulo Gough, dumunung ing Atlantik Kidul, didadèkaké mlebu zona Eropah & Amérika Lor awit negara Inggris kang ngusulaké tlatah mau.

Tabel ing ngisor iki nuduhaké pamérangan situs miturut zona lan klasikasiné:

Zona Alam Budaya Campuran Total  %
Afrika 33 38 3 74 9%
Negara-negara Arab 3 58 1 62 7%
Asia-Pasifik 45 126 11 182[3] 21%
Eropah & Amérika Lor 51 358 7 416 49%
Amerika Latin & Karibia 34 80 3 117 14%


Daftar Situs Warisan Donya[sunting | sunting sumber]

Rapat Komité Warisan Donya[sunting | sunting sumber]

Komité Warisan Donya nganakaké rapat bola-bali setaun, kanggo ngrundhingaké cara-cara nggulawentah situs warisan donya kang ana, lan nampa usul nominasi saka negara kang ngajokaké. Rapat mau dilaksanakaké saben taun kanggo nglebokaké sawijining situs jroning daftar situs warisan donya sawisé presentasi déning IUCN lan/utawa ICOMOS, lan tanggapan utawa kabotan saka negara-negara anggota.

Rapat taunan dilaksanakaké pidhah-pindhah ing kutha-kutha ing saidhenging donya. Kajaba kang dianakaké ing Paris (Prancis), dunungé kantor markas UNESCO, mung negara-negara anggota Komité Warisan Donya kang duwé hak dadi tuan rumah rapat sabanjuré.

Rapat Taun Tanggal wektu Kutha Negara
1 1977 27 Juni1 Juli Paris Flag of Prancis Prancis
2 1978 5 September8 September Washington, DC Flag of the United States Amérika Sarékat
3 1979 22 Oktober26 Oktober Kairo & Luxor Flag of Mesir Mesir
4 1980 1 September5 September Paris Flag of Prancis Prancis
5 1981 26 Oktober30 Oktober Sydney Flag of Australia Australia
6 1982 13 Desember17 Desember Paris Flag of Prancis Prancis
7 1983 5 Desember9 Desember Firenze Flag of Italia Italia
8 1984 29 Oktober2 November Buenos Aires Flag of Argentina Argentina
9 1985 2 Desember6 Desember Paris Flag of Prancis Prancis
10 1986 24 November28 November Paris Flag of Prancis Prancis
11 1987 7 Desember11 Desember Paris Flag of Prancis Prancis
12 1988 5 Desember9 Desember Brasilia Flag of Brasil Brazil
13 1989 11 Desember15 Desember Paris Flag of Prancis Prancis
14 1990 7 Desember12 Desember Banff Flag of Kanada Kanada
15 1991 9 Desember13 Desember Carthage Flag of Tunisia Tunisia
16 1992 7 Desember14 Desember Santa Fe Flag of the United States Amérika Sarékat
17 1993 6 Desember11 Desember Kartagena Flag of Kolombia Kolombia
18 1994 12 Desember17 Desember Phuket Flag of Thailand Thailand
19 1995 4 Desember9 Desember Berlin Flag of Jerman Jerman
20 1996 2 Desember7 Desember Mérida Flag of Meksiko Mèxic
21 1997 1 Desember6 Desember Napoli Flag of Italia Italia
22 1998 30 November5 Desember Kyoto Flag of Jepang Jepang
23 1999 29 November4 Desember Marrakesh Flag of Maroko Maroko
24 2000 27 November2 Desember Cairns Flag of Australia Australia
25 2001 11 Desember16 Desember Helsinki Flag of Finland Finlandia
26 2002 24 Juni29 Juni Budapest Flag of Hongaria Hungaria
27 2003 30 Juni5 Juli Paris Flag of Prancis Prancis
28 2004 28 Juni7 Juli Suzhou Flag of the People's Republic of China Cina
29 2005 10 Juli17 Juli Durban Flag of Afrika Kidul Afrika Kidul
30 2006 8 Juli16 Juli Vilnius Flag of Lituania Lithuania
31 2007 23 Juni1 Juli Christchurch Flag of New Zealand Selandia Anyar
32 2008 2 Juli-10 Juli Quebec City Flag of Kanada Kanada

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Cathetan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "About World Heritage". World Heritage. http://whc.unesco.org/en/185/. Retrieved 2006-10-14.
  2. ^ "Criteria for Selection". World Heritage. http://whc.unesco.org/en/criteria/. Retrieved 2006-10-14.
  3. ^ Uvs Nuur Basin dumunung ing Rusia lan ing Mongolia dilebokaké ing zona Asia-Pacifik.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]



Perserikatan Bangsa-Bangsa Gendéra PBB

Sistem PBB
Sidang Umum | Dewan Keamanan | Dewan Ekonomi dan Sosial
Dewan Perwalian | Sekretariat | Mahkamah Internasional

Resolusi PBB
Resolusi Sidang Umum | Resolusi Dewan Keamanan

Program lan Agensi
FAO · ICAO · ILO · IPCC · ITU · UNCTAD · UNDCP · UNDP · UNEP · UNESCO · UNFIP · UNFPA · UNHCR · UNHRC · UN-HABITAT · UNICEF · UNRWA · UPU · WFP · WHO · WMO

Gendéra | Negara anggota | Negara pengamat | Sekretaris Jenderal | Markas Besar | Piagam | Tandha Penghargaan