Manungsa

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
ꦩꦤꦸꦁꦱ
Manungsa
Gambar Pioneer
Gambar pria lan wanita, dijupuk saka dokumentasi wahana Pioneer 11.
Klasifikasi èlmiah
Karajan: Animalia (Sato kéwan)
Filum: Chordata
Kelas: Mamalia
Ordo: Primata
Famili: Hominidae
Subfamili: Hominidae
Genus: Homo
Spesies: H. sapiens
Jeneng jinis
Homo sapiens
Linnaeus | 1758
Subspesies
Homo sapiens idaltu (cures)
Homo sapiens sapiens

Manungsa utawa wong bisa dimangertèni kanthi werna-werna, ya iku miturut biologis, rohani, lan istilah kabudayan. Miturut biologis, manungsa diklasifikasèkaké minangka Homo sapiens (Basa Latin kanggo manungsa), sawijining jinis primata saka golongan mamalia sing dipepaki nganggo utek sing duwé kemampuan dhuwur.

Ing babagan kajiwan, manungsa dijelentrèhaké nganggo konsèp jiwa sing duwé manéka warna, sajeroning agama, dimangertèni ing gayutané karo kakuwatan katuhanan utawa makluk urip; sajeroning mitos, manungsa uga kerep dibandhingaké antara ras siji lan liyané. Sajeroning èlmu antropologi kabudayan, manungsa dijelasaké adhedhasar basané, organisasi manungsa sajeroning masarakat majemuk sarta tuwuhing teknologi, lan mligi adhedhasar kamampuan yasa golongan lan lembaga kanggo panyengkuyung siji lan liyané sarta awèh lan nampa pitulung.

Panggolongan manungsa sing paling utama ya iku adhedhasar jinis kelamin. Lumrahe, jinis kelamin anak sing lagi lair iku lanang utawa wadon. Wong enom lanang dikenal minangka putra lan sawisé ngancik diwasa dadi pria. Bocah enom wadon diarani putri lan sawisé ngancik diwasa banjur diarani wanita.

Panggolongan liyané ya iku adhedhasar umur, wiwit saka janin, bayi, balita, bocah, nom-noman, akil balik, pemuda/i, diwasa, lan (wong) tuwa.

Saliyané iku isih akèh panggolongan-panggolongan liyané, adhedhasar ciri-ciri fisik (werna kulit, rambut, mata; wangun irung; dhuwur awak), afiliasi sosio-pulitik-agama (penganut agama/kapercayan XYZ, warga nagara XYZ, anggota parté XYZ), gayutan kekerabatan (kulawarga: kulawarga cedhak, kulawarga adoh, kulawarga tiri, kulawarga angkat, kulawarga asuh; kanca; mungsuh) lan sapanunggalané.

Tokoh iku istilah kanggo wong sing misuwur (upamané 'tokoh pulitik', 'tokoh filem', 'tokoh sing nampa bebungah', lsp).

Janin sing umuré lagi limang minggu

Raga/Fisik[besut | besut sumber]

Wujud fisik manungsa béda-béda miturut faktor keturunan, lingkungan, budaya uga gizi panganan. Ukuran racaké (rata-rata) ya iku antara: dhuwur 160 cm nganti 180 cm, bobot 45 kg nganti 80 kilogram. Kelir kulit uga béda-béda miturut iklim habitate. Lumrahé variasi kelir antara ireng nganti putih rada abang. Fisik manungsa ketata saking rangka balung, daging nganti kulit ing pérangan jaba.

Mangga Pirsani[besut | besut sumber]