Brasil

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
(Dilih saka Brazil)

Cithakan:Infobox Nagara Républik Federal Brasil (basa Portugis: República Federativa do Brasil) iku nagara gedhé dhéwé lan paling akèh sing ndunungi Amérika Kidul. Nagara iki minangka nagara paling wétan ing Bawana Amérika lan wewatesan karo Pegunungan Andes lan Samudra Atlantik. Jeneng Brasil dijupuk saka jeneng kayu brasil, sajinis kayu lokal. Brasil dadi panggonan tetanèn ekstensif lan alas udan tropis. Minangka tilas koloni Portugal, basa resmi Brasil ya iku basa Portugis.

Sajarah[besut | besut sumber]

Brasil nggayuh kamardikan saka Portugis ing tanggal 7 September 1822. Nagara kang dumunung ing sisih tengah lan wétan Amérika Kidul iki dadi wewengkon jajahan Portugis wiwit 1494. Ana ing taun 1889, sistem pamaréntahan Brasil owah saka monarki dadi republik.

Géografi[besut | besut sumber]

Brasil diwatesi déning segara ing sisih wétan ya iku Samudra Atlantik. Nagara-nagara kang wewatesan dharat karo Brasil ya iku Uruguay, Argentina, Paraguay, Bolivia, Péru, Kolombia, Venezuela, Guyana, Suriname lan département Guyana Prancis; kabèh nagara ing Amérika Kidul séjéné Ekuador lan Chili.

Ing pérangan lor Brasil ana Alas Amazon lan tansaya mangidul tansaya kabuka kanthi bukit-bukit lan gunung cilik. Laladan kidul dadi punjer populasi lan agrikultur Brasil. Sawetara pagunungan dumunung ana ing pasisir Samudra Atlantik kang dhuwuré nganti 2.900 mèter kanthi pucuk paling dhuwur Pico da Neblina sing dhuwuré 2.994 m. Kali-kali kang ana ing Brasil antarané Kali Amazon, Paraná, lan Iguaçu kang ana grojogané ya iku Grojogan Iguaçu.

Iklim Brasil iku tropis amarga dumunung ing khatulistiwa kanthi sethithik variasi. Ing sisih kidul, iklimé luwih sedhengan, nanging kadhangkala ngalami salju. Curah udan dhuwur banget ing laladan Amazon, lan laladan kang luwih garing bisa tinemu ing laladan wétan-lor.

Kutha-kutha wigati ing Brasil antarané Brasília, São Paulo, Rio de Janeiro lan Curitiba.

Pulitik[besut | besut sumber]

Konstitusi 1988 mènèhi kakuwasan kang gedhé marang pamaréntah fédheral. Présidhèn Brasil nyekel kakuwasan èksekutif kang gedhé kaya ta nunjuk kabinèt, lan minangka kepala nagara lan pamaréntahan. Présidhèn lan wakil présidhèn dipilih bebarengan sajeroning pemilihan umum 4 taun sepisan. Konggrès Nasionalé (Congresso Nacional) minangka sawijining badan bikameral kang dumadi saka Senat Federal (Senado Federal) lan Câmara dos Deputados kang kaloroné duwé 81 lan 513 kursi kanthi mangsa kalungguhan kang béda-béda.

Ulah raga[besut | besut sumber]

Pan American Games 2007 (Pan American Games kaping 15) dianakaké ing Rio de Janeiro, Brasil saka 13-29 Juli 2007.Brasil uga nagara kang paling akèh njuarani piala donya.

Dhémografi[besut | besut sumber]

Basa[besut | besut sumber]

Basa resmi Brasil ya iku basa Portugis kang dipigunakaké déning mèh kabè sing ndunungi, bab iki béda banget karo nagara-nagara Amérika Kidul liyané kang nggunakaké basa Spanyol. Basa Portugis minangka sji-sijiné basa kang diajaraké ing sekolah lan dipigunakaké sajeroning pamaréntahan sarta médhia. Basa liyané kang digunakaké ya iku sawetara basa sing ndunungi asli Brasil sarta basa para imigran kaya ta basa Inggris, Jerman, Italia, Jepang, lan Koréa.

Amazon river Wana Tropis ing Brazil

Agama[besut | besut sumber]

Pitung puluh papat persèn sing ndunungi Brasil nganut agama Katulik Roma, déné 15,4% nganut Protèstan lan terus nambah cacahé. Watara 2,3 yuta (1,3%) sing ndunungi nganut Spiritisme, paling akèh sadonya. Agama-agama liyané ya iku agama-agama tradisional Afrika, Yahudi, lan rupa-rupa agama Asia kaya Buddhisme lan Shinto. Udakara 28 èwu wong nganut agama Islam utawa kira-kira 0,01% saka sing ndunungi Brasil. Nagara iki minangka nagara kanthi penganut Katulik paling akèh ing donya lan penganut agama-agama Asia paling akèhing nagari kulon.

Nagara-nagara Pérangan[besut | besut sumber]

Reca Yesus ing Gunung Corcovado, salah siji saka pitu kaajaiban donya.
Peta Brasil
Praja lan dhistrik ing Brasil

Brasil dumadi saka 26 praja (estado) lan 1 dhistrik fédheral (distrito fédheral):

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]