Yahudi

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Bangsa Yahudi
Jews.jpg
Gunggung cacah jiwa
(kurang luwih 13.296.100 (2002).)
Tlatah mawa cacah jiwa akèh

Israèl: 5 yuta.

Amérika Sarékat: 6 yuta.
Basa
basa Ibrani, basa Yiddish, basa Arab, basa Aram, lll.
Agama
Agama Yahudi.
Golongan ètnik magepokan
Arab utawa bangsa Semitik, mligi wong Palestina, wong Suriah lan Libanon.

Yahudi iku istilah sing rada rancu sebab bisa tegesé sawijining agama utawa bebrayan. Yèn dideleng miturut agama, istilah iki tegesé umat agama Yahudi, ora peduli saka katurunan Yahudi apa dudu.

Miturut ètnisitas, tembung iki tegesé katurunan Eber (Purwaning Dumadi 10:21) utawa Yakub, anak Ishak, anak Abraham (Ibrahim) lan Sarah. Etnik Yahudi uga kalebu Yahudi sing ora nganut agama Yahudi ananging duwé idhèntitas Yahudi saka segi tradhisi.

Sapa sing berhak disebut Yahudi?[besut | besut sumber]

Cithakan:Yahudi Halakha, utawa hukum-hukum agama Yahudi, mènèhi definisi Yahudi tumarap sadhéngah wong sing:

  • ibuné Yahudi; utawa
  • sing nganut agama Yahudi miturut hukum-hukum Yahudi.

Definisi iki diwajibaké déning Talmud, sumber Hukum-Hukum ora tinulis sing nerangaké Torèt, kitab suci asal hukum-hukum Yahudi (lima kitab pisanan kitab Tanakh/Perjanjian Lawas). Miturut Talmud, definisi iki dianggo wiwit pawèwèh Sepuluh Perintah Allah ing Gunung Sinai kira-kira 3.500 taun kapungkur marang nabi Musa. Sejarawan Yahudi non-Ortodoks yakin yèn definisi iki ora dianut saéngga ora suwé lumakuné, nanging ngakoni yèn definisi iki digunakaké saora-orané 2.000 taun nganti saiki.

Klompok Yahudi[besut | besut sumber]

Dewasa ini ada dua kelompok Yahudi utama:

  1. Kaum Ashkenazim
  2. Kaum Sefardim
  3. Kaum Mizrahim atau "Orang dari Timur"

Anti-semitisme[besut | besut sumber]

Artikel utama: Antisemitisme

Sajeroning ma-abad-abad wong Yahudi akèh didiskriminasèkaké déning wong Kristen ing Éropah lan uga déning Cithakan:2 ing Wétan Tengah sanadyan dianggep 'ahli kitab' déning Muslim. Diskriminasi marang wong Yahudi iki kanthi mirunggan disebut antisemitisme. Puncak diskriminasi iki kadadéan jaman Perang Donya II, ya iku nalika punjul enem yuta wong Yahudi dipatèni ing Éropah déning kaum Nazi Jerman.

Uga delengen[besut | besut sumber]