Brasil

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa

Cithakan:Infobox Nagara Républik Federal Brasil (basa Portugis: República Federativa do Brasil) iku nagara paling gedhé lan paling akèh padunungé ing Amérika Kidul. Nagara iki minangka nagara paling wétan ing Bawana Amérika lan wewatesan karo Pegunungan Andes lan Samudra Atlantik. Jeneng Brasil dijupuk saka jeneng kayu brasil, sajinis kayu lokal. Brasil dadi panggonan tetanèn ekstensif lan alas udan tropis. Minangka tilas koloni Portugal, basa resmi Brasil ya iku basa Portugis.

Sajarah[besut | besut sumber]

Brasil nggayuh kamardikan saka Portugis ing tanggal 7 September 1822. Nagara kang dumunung ing sisih tengah lan wétan Amérika Kidul iki dadi wewengkon jajahan Portugis wiwit 1494. Ana ing taun 1889, sistem pamaréntahan Brasil owah saka monarki dadi republik.

Geografi[besut | besut sumber]

Brasil diwatesi déning segara ing sisih wétan ya iku Samudra Atlantik. Nagara-nagara kang wewatesan dharat karo Brasil ya iku Uruguay, Argentina, Paraguay, Bolivia, Peru, Kolombia, Venezuela, Guyana, Suriname lan département Guyana Perancis; kabèh nagara ing Amérika Kidul séjéné Ekuador lan Chili.

Ing bagéan lor Brasil ana Alas Amazon lan tansaya mangidul tansaya kabuka kanthi bukit-bukit lan gunung cilik. Laladan kidul dadi pusat populasi lan agrikultur Brasil. Sawetara pegunungan dumunung ana ing pesisir Samudra Atlantik kang dhuwuré nganti 2.900 meter kanthi pucuk paling dhuwur Pico da Neblina sing dhuwuré 2.994 m. Kali-kali kang ana ing Brasil antara liya Kali Amazon, Paraná, lan Iguaçu kang ana grojogané ya iku Grojogan Iguaçu.

Iklim Brasil iku tropis amarga dumunung ing khatulistiwa kanthi sethithik variasi. Ing sisih kidul, iklimé luwih sedhengan, nanging kadhangkala ngalami salju. Curah udan dhuwur banget ing laladan Amazon, lan laladan kang luwih garing bisa ditemokaké ing laladan wétan-lor.

Kutha-kutha wigati ing Brasil antara liya Brasília, São Paulo, Rio de Janeiro lan Curitiba.

Pulitik[besut | besut sumber]

Konstitusi 1988 mènèhi kakuwasan kang gedhé marang pamaréntah federal. Presiden Brasil nyekel kakuwasan eksekutif kang gedhé kayata nunjuk kabinet, lan minangka kepala nagara lan pemerintahan. Presidhèn lan wakil presidhèn dipilih bebarengan jroning pemilihan umum 4 tahun sepisan. Kongres Nasionalé (Congresso Nacional) minangka sawijining badan bikameral kang dumadi saka Senat Federal (Senado Federal) lan Câmara dos Deputados kang kaloroné nduwèni 81 lan 513 kursi kanthi masa jabatan kang béda-béda.

Ulah raga[besut | besut sumber]

Pan American Games 2007 (Pan American Games ke-15) dianakaké ing Rio de Janeiro, Brasil saka 13-29 Juli 2007.Brasil uga nagara kang paling akèh njuarani piala dunia.

Demografi[besut | besut sumber]

Basa[besut | besut sumber]

Basa resmi Brasil ya iku basa Portugis kang dipigunakaké déning mèh kabè padunungé, bab iki béda banget karo nagara-nagara Amérika Kidul liyané kang nggunakaké basa Spanyol. Basa Portugis minangka sji-sijiné basa kang diajaraké ing sekolah lan dipigunakaké jroning pamaréntahan sarta media. Basa liyané kang digunakaké ya iku sawetara basa padunung asli Brasil sarta basa para imigran kayata basa Inggris, Jerman, Italia, Jepang, lan Korea.

Amazon river Wana Tropis ing Brazil

Agama[besut | besut sumber]

Pitung puluh papat persèn padunung Brasil nganut agama Katulik Roma, déné 15,4% nganut Protestan lan terus nambah cacahé. Watara 2,3 yuta (1,3%) padunungé nganut Spiritisme, paling akèh sadonya. Agama-agama liyané ya iku agama-agama tradisional Afrika, Yahudi, lan rupa-rupa agama Asia kaya Buddhisme lan Shinto. Udakara 28 èwu wong nganut agama Islam utawa kira-kira 0,01% saka padunung Brasil. Nagara iki minangka nagara kanthi penganut Katulik paling akèh ing donya lan penganut agama-agama Asia paling akèhing negeri kulon.

Nagara-nagara Bagéan[besut | besut sumber]

Reca Yesus ing Gunung Corcovado, salah siji saka pitu kaajaiban donya.
Peta Brasil
Nagara bagéan lan dhistrik ing Brasil

Brasil dumadi saka 26 nagara bagéan (estado) lan 1 dhistrik federal (distrito federal):

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]