Oséania

Aksara Latin

Artikel iki ditulis nganggo basa krama.

Oseania punika nami "bawana" ingkang kaginaaken kanggé golongan kepuloan ingkang wonten ing Samodra Pasifik. Oseania punika bawana kanthi wiyar dharatan paling alit lan cacahipun populasi paling alit nomer kalih sasampunipun Antartika.

Ing artosan sempit (ingkang sepisanan kadhefinisi panjlajah saking Prancis kanthi asma Jules Dumont d'Urville ing taun 1831), ingkang lumebet bawana Oseania inggih punika Polinesia (kalebet Niu Sélan), Melanesia (kalebet Nugini) lan Mikronesia. Éwadéné ing artosan wiyar, Oseania ugi ngambah Ostrali lan Indonésia pérangan wétan; nanging langka nglebetaken Jepang lan Kepuloan Aleut wonten ing golongan Oseania.

Sabagéyan ageng saking Oseania kapèrang saking nagari-nagari pulo ingkang alit. Ostrali punika satunggaling nagari kontinental, éwadéné Papua Nugini lan Timor Timur punika nagari ingkang gadhah watesan dharat, kalih-kalihipun kaliyan Indonésia.

Nagari-nagari ing Oseania gadhah kamardikan kanthi jumlah ingkang kathah ragamipun saking panguwaos-panguwaos kolonial nagari-nagari kasebat lan sampun angsal pangaturan konstitusional ingkang kathah variasinipun sesuai dengan keadaan mereka. Ostrali contonipun, inggih punika nagari ingkang kagabung ing Persemakmuran, saéngga ngakeni Ratu Elizabeth II saking Karajan Manunggal punika Ratu, sauntara Polinesia Prancis inggih punika satunggaling pays d'outre-mer ("mancanagara") Prancis.

Sacara ékologi, Oseania punika satunggal ing antaraning wolu zona ékologi terestrial donya. Zona ékologi Oseania ngambah Mikronesia, Fiji lan Polinesia kejawi Niu Sélan, Nugini, Kaledonia Baru, Kepuloan Solomon lan Vanuatu kalebet zona ékologi Australasia.

Etimologi

Tembung "Oseania" asalé saka basa Prancis "Océanie", sing digawé déning geograf Dhènemarken-Prancis Conrad Malte-Brun watara taun 1812.^[1] Dhèwèké ngenalkaké istilah iki kanggo nyebut wewengkon kapuloan sing amba ing Samodra Pasifik, misahaké kanthi konsep saka bawana Asia lan dharatan Ostrali. Panciptaan iki minangka bagéyan saka upaya klasifikasi géografis sing luwih sistematis ing abad kaping-19.^[2]

Jeneng "Océanie" dijupuk saka tembung Latin "oceanus", sing oyoté saka basa Yunani Kuno Ōkeanós (Ὠκεανός). Ing mitologi Yunani kuna, Ōkeanós nyebut samodra utawa sagara tanpa wates sing dianggo ngubengi donya. Mulané, étimologi jeneng kuwi sacara langsung nggambaraké karakter maritim sing nemtokaké wewengkon iki.

Panganggoan istilah kuwi ing literatur géografi wiwitan nglebokaké pambagian Oseania dadi telung kawasan utama: Melanesia, Mikronesia, lan Polinesia. Klasifikasi Malte-Brun iki duwé tujuan kanggo ngelompokaké macem-macem kapuloan lan budaya Pasifik menyang sawijining èntitas donya sing koheren, sing banjur dikenal minangka bagéan kalima donya sawisé Asia, Afrika, Éropa, lan Amérikah.^[2]

Adrien-Hubert Brué, sawijining kartografer Prancis, nduwé peran wigati nalika nyebaraké istilah iki liwat peta témbok karyané taun 1814 kang irah-irahané "Oceanie ou cinquième partie du Monde". Brué, sing naté nglakoni pelayaran dadi awak kapal ing Èkspèdhisi Baudin, nyederhanakaké ukara "Terres océaniques" sing sadurungé dianggo déning Malte-Brun dadi wangun sing luwih ringkes, yaiku "Océanie".^[2]

Kontribusi Brué ing kartografi iki ndadèkaké istilah "Océanie" dadi standar lan diadopsi sacara wiyar ing atlas sarta literatur géografi Éropa abad kaping-19. Senadyan Conrad Malte-Brun diakoni minangka pangripta konsep wiwitané, publikasi peta Brué-lah sing kanthi èfèktif ngonsolidasikaké lan nyebaraké panganggoan jeneng kuwi kanggo wewengkon Pasifik, negasaké minangka sebutan baku ing terminologi géografis global.

Ugi pirsani

↑ "Origin and history of Oceania". Online Etymology Dictionary (ing basa Inggris). Dibukak ing 15 Januari 2026.
1 2 3 Douglas, Bronwen. "Sailors, Savants, Naming: France and the Knowing of Oceania, 1756–1840" (PDF). School of Archaeology and Anthropology, ANU College of Arts & Social Sciences. Universitas Nasional Australia (ing basa Inggris). Dibukak ing 15 Januari 2026.

[1] "Origin and history of Oceania". Online Etymology Dictionary (ing basa Inggris). Dibukak ing 15 Januari 2026.

[perkembangan-2] 1 2 3 Douglas, Bronwen. "Sailors, Savants, Naming: France and the Knowing of Oceania, 1756–1840" (PDF). School of Archaeology and Anthropology, ANU College of Arts & Social Sciences. Universitas Nasional Australia (ing basa Inggris). Dibukak ing 15 Januari 2026.

[1]

[2]