Amérika Sarékat

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
(Dilih saka Amerika Serikat)
United States of America
Bendéra A.S. Lambang A.S.
(Gendéra A.S.) (Lambang A.S.)
Sesanti
(1776-): E Pluribus Unum
(basa Latin: "Saka akèh dadi siji")
(1956-): In God We Trust
(basa Inggris: "Kita Pasrah Marang Gusti")
LocationUSA.png
Basa resmi Basa Inggris
Kutha krajan Washington, DC
Kutha gedhé dhéwé New York City
Présidhèn Donald Trump
Wewengkon
 -Total
 -% banyu
Urutan kaping 4
9.826.630 km²
4,875%
Padunung
 -Total (2004)
 -Kapadhetan sing ndunungi
Urutan kaping 3
293.027.570
32/km²
Kamardikan
 -Proklamasi
 -Diakoni
Perang Revolusi A.S.
4 Juli 1776
3 September 1783
PDB
 -Total (2003)
 -PDB/kapita
Urutan 1, 1, 2, 7
$13.049 trilyun ([1])
$36.010
Valuta Dolar AS (US$)
Zona wektu UTC-5 nganti UTC-11
Lagu kabangsan "The Star-Spangled Banner"
TLD .gov,.edu,.mil,.us,.um
Kodhe tilpun +1
Peta géografis Amérikah Sarékat

Amérikah Sarékat (basa Inggris: United States of America) utawa lumrahé dicekak dadi AS iku nagara fédheral sing wewengkoné ana ing Amérikah Lor lan Oséania. Ditilik saka sing ndunungi, nagara iki sing paling gedhé kaping telu sadonya sawisé Républik Rakyat Cina lan India. Kutha krajan Amérikah Sarékat ya iku Washington, DC. Amérikah Sarékat iku nagara adidaya. Nagara fédheral iki kasusun saka 50 nagara perangan. Saka 50 praja iki, loro papané ana ing dharatan, banjur saiki minangka èksklav ing sisih lor lan siji iku laladan kapulowan. Saliyané iku Amérikah uga nduwé jajahan: Puerto Riko, Guam, Samoa Amérikah, Kapuloan Mariana Lor, lan Kapuloan Virgin.

Amérikah Sarékat sing ndunungi 300 yuta jiwa.

Pulitik[besut | besut sumber]

Amérikah Sarékat iku nagara dhémokrasi konstitusional kanthi sistem three-tier lan institusi kehakiman kang bébas. Ana telung tataran ya iku tataran nasional, praja lan pamaréntahan lokal yang duwèni badan lègislatif sarta èksekutif kanthi babagan kuwasa dhéwé-dhéwé. Nagara iki migunakaké sistem persekuthuan utawa federalisme ya iku arupa pambagéan kakuwasan antarané nagara punjer lan praja. Nagara punjer kuwasa marang sawetara prakara kaya ta pancithakan dhuwit sarta kawicaksanan pertahanan. Nanging, praja-praja kuwasa nemtokaké hak lan undhang-undhang dhéwé-dhéwé kaya ta hak ngguguraké bayi lan ukuman maksimal sajeroning undhang-undhang.

Siji èlemèn kang cetha ing Amérikah ya iku dhoktrin pambagéan kuwasa. Pasal 1 nganti 3 Konstitusi Amérikah, wis nggarisaké kanthi rinci bab kuwasa-kuwasa Nagara kang utama ya iku èksekutif, lègislatif dan kehakiman. Checks and Balances utawa kontrol lan kaseimbangan minangka siji ciri utama sajeroning nagara Amérikah lan bab iki komplit banget saéngga ora ana siji cabang nagara kang duwé kuwasa mutlak kanggo ngawal cabang kakuwasan liyané.

Ing nagara iki kabèh rakyat kang umuré wis ngancik 18 taun duwé hak milih. Pemilu kanggo pamilihan présidhèn dianakaké saben patang taun sepisan lan sing pungkasan ya iku ing sasi November 2004.

Saliyané Pemilu kanggo milih présidhèn, ana uga Pemilu paruh wektu, kang dianakaké ing pertengahan mangsa kalungguhan présidhèn. Sajeroning pemilu iki kang dipilih dudu présidhèn nanging kabèh anggota Dewan Perwakilan lan saprotelon senator saka saben praja. Pemilu iki pungkasan dianakaké ing tanggal 7 November 2006.

Pamérangan administratif[besut | besut sumber]

Artikel utama: Tabel Praja AS

Nalika nyatakaké kamardikan Amérikah Sarékat, telulas koloni owah dadi praja-praja. Wiwitané praja-praja iki nyawiji minangka sawijining persekuthuan nanging banjur dadi nagara kang nyawiji. Taun-taun sabanjuré, cacahing praja tansaya tambah kanthi mlebuné praja-praja ing tlatah kulon, panukon lemah lan pamekaran sawetara praja-praja kang wis ana. Saben praja dipérang sajeroning counties (kaya déné kabupatèn), cities (kaya déné kuthamadya utawa kutha otonom) lan townships (kaya déné kacamatan).

Amérikah Sarékat uga duwé laladan fédheral, Washington, DC, lan tanah jajahan kaya ta Puerto Riko, Samoa Amérikah, Guam lan Kapuloan Virgin.

Géografi[besut | besut sumber]

Amérikah Sarékat iku nagara gedhé dhéwé nomer-3 ing donya. Kahanan géografiné manéka warna banget:

Uga duwèni iklim warna-warna gumantung kahanan géografis, wiwit saka iklim tropis (panas lan garing ing mangsa panas, anget ing mangsa anyep) ing Florida nganti tundra (anyep sadawaning taun) ing Alaska. Sapérangan nagara iki duwé mangsa panas kang anget lan mangsa salju kang anyep. Sawetara pérangan AS, kaya ta pérangan California, duwé iklim Mediterrania.

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Situs resmi pamaréntah[besut | besut sumber]

Liyané[besut | besut sumber]