Swèdhen

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
(Dilih saka Swédia)
Konungariket Sverige
Gendéra Lambang nagara
Sesanti: -1
Antem: Du gamla, Du fria
(Basa Swédhen: "Panjenengan kang Tua, Panjenengan kang Bebas")
Kutha krajan
lan paling gedhé
Stockholm
Basa resmi -2
Papréntahan Monarki konstitusional,
Parlementer
 • 
Raja
Carl XVI Gustaf
 •  Perdana Mentri Stefan Löfven
Konsolidasi
 •  Banyu (%) 8,67%
Cacah jiwa
 •  Rantaman 2004 9.006.405 (84)
 •  Cacah sirah 2002 8.940.788 (perk.)
GDP  (PPP) Rantaman 2005
 •  Gunggung $267 milyar (34)
 •  Per kapita $29.544 (13)
Valuta Krona Swèdhen (SEK)
Zona wektu CET (UTC+1)
 •  Mangsa Panas (DST) CEST (UTC+2)
Kodhé bèl 46
TLD Internèt .se
1 För Sverige i tiden (basa Indonésia: Kanggo Swédhen; salawasé) dipigunakaké déning Carl XVI Gustaf minangka sesanti pribadi sajeroning tugas minangka ratu Swèdhen. 2 Basa Swédhen iku basa nasional de facto Swédhen. Saliyané iku, ana 5 basa liyané kang diakon kanthi resmi minangka basa minoritas.

Krajan Swèdhen utawa Konungariket Sverige sajeroning Basa Swèdhen ya iku nagara Nordik ing Skandinavia, Éropah kang kutha krajané Stockholm. Nagara iki wewatesan karo Nurwègen ing sisih kulan lan Finlan ing sisih lor-wétan, Selat Skagerrak lan Selat Kattegat ing sisih kidul-kulon, sarta Laut Baltik lan Lempongan Bothnia ing sisih wétan.

Ana ing taun 1995 Swèdhen gabung sajeroning Uni Éropah nanging nganti saiki Swèdhen isih durung gabung sajeroning Persatuan Moneter Éropah. Swèdhen kalebu nagara maju lan rakyaté nampa pelayanan publik kang apik.

Kapadetan sing ndunungi Swèdhen endhèk banget, séjéné ing laladan metropolitan. Ora ana basa resmi nanging kanthi de facto, basa resminé ya iku basa Swèdhen utawa Svenska ditambah 5 basa minoritas liyané.

Swèdhen minangka salah sawijining nagara paling miskin ing Éropah ing abad angka 19, disebabaké déning konsumsi alkohol kang dhuwur lan dogmatik Protestanisme. Kahanan mau owah nalika transportasi lan komunikasi berkembang ngidinaké pemanfaatan aset alam saka sawetara pérangan nagara, kang misuwur ya iku kayu lan bijih wesi. Saiki, nagara iki diarani liberal lan pepénginan kanyamaan kang kuwat, lan lumrahé ana ing urutan nduwur ana ing Indhèks Pengembangan Manusia PBB.

Kutha krajan nagara pangasil mobil Volvo iki ya iku Stockholm. Sing ndunungi sangang yuta jiwa manggoni punjul 440.000 km² saéngga nagara iki dadi urutan angka 155 sajeroning kapadetan sing ndunungi donya.

Pulitik[besut | besut sumber]

Swèdhen wis dadi nagara karajan suwéné mèh sak milenium. Sistem perpajakané diatur déning Riksdag (parlemèn). Riksdag dumadi saka empat majelis, ya iku saka wakil-wakil patang kategori: masarakat awam, bangsawan, klerik, lan townsmen, nganti taun 1866 nalika Swèdhen dadi monarki konstitusional kanthi parlemèn bikameral. Majelis pisanané dipilih langsung sajeroning pemilihan nasional saben patang taun.

Géografi[besut | besut sumber]

Laladan Swèdhen dumunung ing belahan bumi lor lan ing sisih lor, ana wewengkon sing dumunung ana ing tlatah Lingkaran Arktik nanging nduwé iklim sedang.

Ing sisih wétan, wewengkoné diwatesi Laut Baltik lan Lempongan Bothnia. Watesé ing sisih kulon karo Nurwègen arupa Pegunungan Skandinavia. Kapadetan sing ndunungi cenderung luwih dhuwur ing laladan kidul kang mayoritas agrikultur lan tansaya ngalor, alasé tansaya kandel.

Dhémografi[besut | besut sumber]

Tanggal 12 Agustus 2004, populasi Swèdhen nggayuh angka 9 yuta jiwa lan duwé tingkat harapan hidup kang dhuwur katandhing karo nagara-nagara lumrahé. Padunung asliné ya iku Wong Sami. Sapérangan gedhé warga Finn Swèdhen arupa migran utawa keturunan pendatang saka abad angka 20 nanging ana watara 50.000 suku Finn asli kang dadi salah siji minoritas ing Swèdhen.

Sawisé Perang Dunia II, Swèdhen akèh nampa migran mligi amarga perang ing nagara liya kaya déné saka Irak, Iran, Yugoslavia, lan Palestina sarta wong-wong Amérika Sarékat kang ora mèlu Perang Vietnam. Nanging, golongan imigran gedhé dhéwé ya iku suku Finn saka Finlan.

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]


 
Uni Eropah (EU)
Gendéra Uni Eropah

Austria | Belanda | Belgia | Britania Raya | Bulgaria | Ceko | Denmark | Estonia | Finlandia | Jerman | Hongaria | Irlandia | Italia | Latvia | Lituania | Luxemburg | Malta | Perancis | Polandia | Portugal | Rumania | Siprus | Slowakia | Slovenia | Spanyol | Swedia | Yunani