Kosovo

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Républik Kosovo
Républika e Kosovës
Република Косово
Républika Kosovo
Gendéra Lambang nagara
Kadhudhukan Kosovo ing Éropah
Kadhudhukan Kosovo ing Éropah
Kutha krajan Priština
42°40′N 21°10′E / 42.667°N 21.167°E / 42.667; 21.167
Basa resmi Basa Albania, Serbia
basa enggonan diakoni Basa Turki, Gorani, Romani, Bosnia
Golongan ètnik (2007) 92% Orang Albania
  5.3% Serb
  2.7% lain-lain [1]
Dhémonim Kosovar, Kosovan
Papréntahan Républik Parlemèntèr
 •  Présidhèn Hashim Thaçi
 •  Ketua Parlemèn Jakup Krasniqi
Kamardikan saka Serbia
 •  Dinyatakaké 17 Fèbruari 2008 
 •  Diakoni
(déning 17 nagara)
18 Fèbruari 2008[2][3][4] 
 •  Banyu (%) n/a
Cacah jiwa
 •  Rantaman 2005 2.2 yuta (-)
Valuta Euro (€)2 (EUR)
Zona wektu CET (UTC+1)
 •  Mangsa Panas (DST) CEST (UTC+2)
TLD Internèt durung ana
1. Diakoni déning sabagéan masarakat internasional
2. Duwit Dinar Serbia kadhangkala isih dianggo ing Ènklaf Serbia lan Kosovo Lor.

Kosovo (basa Albania: Kosova utawa Kosovë, basa Serbia: Косово, alihaksara: Kosovo) iku wewengkon kang dumunung ing Éropah sisih kidul-wétan. Kosovo wewatesan karo nagara Serbia ing sisih lor, Montenegro ing sisih kulon, sarta Albania lan Makedonia ing sisih kidul. Sadurungé, Kosovo minangka sawijining provinsi otonom ing nagara Serbia, ing sangisoré administrasi PBB, nanging nalika tanggal 17 Fèbruari 2008 Kosovo ndhéklarasèkaké kamardikan kanthi sapihak.[5] Déklarasi iki ora disarujuki déning Serbia, nanging didhukung déning nagara-nagara Kulon. Kutha krajan Kosovo ya iku kutha Priština. Kamardikan Kosovo wis diakoni kanthi resmi déning sawetara nagara-nagara, ing antarané ya iku Albania, Amérika Sarékat, Karajan Manunggal Raya, Prancis, lan Turki. Nagara kang nulak kamardikan Kosovo antarané Républik Rakyat Cina, Ruslan, lan Serbia. Indonésia durung ngakoni kamardikané. Departemen Luar Negeri Indonésia nyatakaké yèn Indonésia kudu ati-ati ngakoni kamardikan Kosovo.[6]

Kosovo dadi papan pasulayan wewengkon kang isih lumaku antara pamaréntah Serbia lan sing ndunungi kang mayoritas dumadi saka ètnis Albania. Wektu madegé nagara Yugoslavia, Kosovo dadi provinsi Serbia kanthi status Laladan Otonomi Khusus. Nanging wiwit Perang Kosovo wis ana ing sangisoré pangawasan PBB minangka sawijining tlatah protektorat.

Sajarah[besut | besut sumber]

Jaman kuna[besut | besut sumber]

Dardania kingdom.png

Kosova misuwur ing jaman kuna minangka Dardania[7] (saka tembung basa Albania dardhë = pear; tegesé Lemah Pear) tumraping suku Illyrian Dardani.[8][9][10][11][12][13] Sumber sajarah nyebutaké sawijining Karajan Dardania ing abad angka 4 SM, déné sajarawan Yunani lan Romawi mratélakaké yèn wong kana sregeb, ramah lan duwé kabudayan luhur.[14] Raja-ratu kang wigati ya iku Longarus, Monunius, lan Bato, kang sok nganakaké paperangan nglawan Macedon lan sok olèh kamenangan.[14] Ana uga cathetan perang karo bangsa Celt. Dardania iku misuwur bab sumber tambang emas, lan tulisan kuna nyebutaké yèn Dardani minangka tlatah kang ngasilaké watu aji (permata). Kutha gedhé ing jaman semana kalebu Damastion, Naissus (Nis), Scupi (Skopje), lan Ulpiana.[15]

Dardania dikuwasani déning Romawi ing abad angka 1 SM. lan nyumbang Kakaisaran Romawi kanthi sawetara kaisar kang misuwur, kalebu Konstantin kang Agung. Agama Kristen wiwit nyebar nalika Niketas Dardani, nyiptakaké buku kidung pujian Kristen kang wiwitan.

Ottoman wiwit nguwasani Kosovo awit sumber mineral kang akèh banget ing Kosovo bisa dadi asèt kang wigati tumrap kakaisaran Ottoman. Kakuwasan Ottoman nggawa jaman anyar. Kanthi warna-warna tekanan kaya déné diskriminasi pajeg tumrap panganut agama Katulik Roma, sawetara status Greja Ortodok dilindhungi déning Kraton Ottoman, banjur nuwuhaké konvèrsi gedhèn-gedhènan déning Kristen Albania padha mlebu Islam.

Perang Balkan[besut | besut sumber]

Tapel wates ing Balkan sawisé Prang Balkan kapisan lan kapindho.

Ing taun 1912, sajeroning Perang Balkan, tlatah Kosovo dikuwasani déning Karajan Serbia, sawetara iku tlatah Metohija (basa Albania: Lembah Dukagjini) dikuwasani déning Karajan Montenegro. Banjur kadadéan èksodhus sing ndunungi Albania. Bab iki dipratélakaké déning Leon Trotsky, sawijining wartawan saka koran Pravda wektu jaman semana. Panguwasa Serbia banjur ngrencanakaké bakal nganakaké rekolonisasi tumrap Kosovo.[16] Akèh kulawarga Serbia kang pindhanh menyang tlatah Kosovo, kanggo nyiptakaké kaseimbangan demografi antara sing ndunungi Albania lan Serbia. Akèh sing ndunungi Albania ngungsi menyang tkatah pagunungan lan omah-omah wong Albania lan Turki dirusak. Parebutan manèh tlatah Kosovo dianggep dadi jalaran Perang Kosovo taun 1389. Sajeroning Konperènsi para Duta ing London taun 1912 kang dipanggedhèni déning Sir Edward Grey, mentri jaban rangkah Inggris, Karajan Serbia lan Montenegro disarujuki duwèni kadhaulatan ing Kosovo.[butuh sitiran]

Proklamasi Kamardikan, 2008[besut | besut sumber]

Tanggal 17 Fèbruari 2008 Kosovo nyatakaké kamardikan saka Serbia. Kosovo wis nempuh dalan kang rupak kanggo nggayuh kamardikané. Usaha pisanan ing taun 1990 gagal awit diserbu déning Serbia. Tarung kang ora imbang antara Serbia karo gerilyawan Kosovo utawa KLA iki minangka anané tragedi pembantaian lan pangungsèn gedhèn-gedhènan. NATO kang dipanggedhèni déning Amérika Sarékat ngusir Serbia kanthi serangan udara sajeroning 78 dina. Kosovo banjur direksa déning PBB lan NATO. Usaha kamardikan Kosovo sing pungkasan iki olèh panjurung saka mèh saprotelon nagara-nagara Uni Éropah lan Amérika Sarékat. Déné nagara kang nulak ya iku Serbia lan Ruslan.[17]

Dhémografi[besut | besut sumber]

Komposisi etnik Kosovo taun 2005 miturut OSCE.

Miturut survé Kosovo in Figures 2005 saka Kantor Statistik Kosovo,[18][19][20] Gunngé sing ndunungi Kosovo watara 1.9 lan 2.2 yuta, dumadi saka etnik:

Islam minangka agama kang mayoritas, dianut déning mayoritas sing ndunungi komunitas etnik Albania, Bosniak, Gorani, lan Turki, lan sawetara wong ing komunitas Roma/Ashkali/Mesir, sanajan agama ora pati dadi faktor wigati ing masarakat. Retorika agama uga ora dadi wacana masarakat ing komunitas Muslim, masjid-masjid ora pati ramé, lan busana lan budaya muslim uga ora pati kawistara. Padunung Serbia, watara 100,000 nganti 120,000 jiwa, lumrahé nganut agama Kristen Ortodhok Serbia.

Pamérangan administrasi[besut | besut sumber]

Sacara administrasi, Kosovo dumadi saka pitung dhistrik, ya iku: Distrik Đakovica, Distrik Gnjilane, Distrik Kosovska Mitrovica, Distrik Peć, Distrik Priština, Distrik Prizren lan Distrik Uroševac.

Munisipalitas[besut | besut sumber]

Kosovo uga dipérang dadi 30 munisipalitas (satingkat Kotamadya):

Kosovo Lor ngukuhi pamaréntahan dhéwé, infrastruktur lan institusi déning etnik Serbia (kang dominan) ing Distrik Mitrovica, ya iku ing Munisipal Leposavic, Zvecan lan Zubin Potok lan pérangan lor saka Kosovska Mitrovica.

Kutha[besut | besut sumber]

Pratélan kutha gedhé ing Kosovo (kanthi data populasi tanggal 31-2-2003):[21]

Cathetan lan referensi[besut | besut sumber]

  1. ^ Enti i Statistikës së Kosovës
  2. ^ US Secretary of State Condoleezza Rice (2008-02-18). "U.S. Recognizes Kosovo as Independent State". U.S. Department of State. Diarsip saka sing asli ing 2008-02-19. Dijupuk 2008-02-18.  Priksa gandra date ing: |date= (pitulung)
  3. ^ "Britain, France recognise Kosovo". Associated Press. 2008-02-18. Dijupuk 2008-02-18.  Priksa gandra date ing: |date= (pitulung)
  4. ^ Castle, Stephen (2008-02-18). "Kosovo is Recognised by U.S., France and Britain". Dijupuk 2008-02-18.  Priksa gandra date ing: |date= (pitulung)
  5. ^ Detik.com Kosovo Deklarasikan Kemerdekaan dari Serbia url diakses 23 Feb 2008.
  6. ^ Detik Com: Indonésia Belum Akui Kemerdekaan Kosovo url diakses 23 Feb 2008.
  7. ^ Arthur Evans, “Some Observations on the Present State of Dardania,” R. Elsie ed., Albanian History
  8. ^ Noel Malcolm, Kosovo: A Short History (UP: New York, 2003) 31.
  9. ^ Aleksandar Stipcevic, Iliri, p.30
  10. ^ Mirdita, Studime dardane, pp.7-46
  11. ^ Papazoglu, Central Balkan Tribes, pp.210-69
  12. ^ Katicic, Ancient Languages, pp.179-81
  13. ^ Papazogu, "Dardanska onomastika"
  14. ^ a b Bep Jubani et al., Historia e popullit shqiptar: për shkollat e mesme (Libri Shkollor: Prishtinë, 2002) 26-29.
  15. ^ Historia e Shqipërisë, “Mbretëria e Dardanisë: Territori dhe popullsia,” Shqiperia.com
  16. ^ Elsie, R. (ed.) (2002): "Gathering Clouds. The roots of ethnic cleansing in Kosovo. Early twentieth-century documents". Dukagjini Balkan Books, Peja (Kosovo, Serbia). ISBN 9951-05-016-6
  17. ^ Harian Jawa Pos, Bangsa Muslim di Éropah Merdeka, hal.1, ed: 17 Fèbruari 2008
  18. ^ UNMIK. "Kosovo in figures 2005" (PDF). Ministry of Public Services. 
  19. ^ BBC News (23/12/05). "Muslims in Europe: Country guide".  Priksa gandra date ing: |date= (pitulung)
  20. ^ BBC News (20/11/07). "Regions and territories: Kosovo".  Priksa gandra date ing: |date= (pitulung)
  21. ^ City Population. "Kosovo". 

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Wikiplesir duwé panuntun plesir ngenani Kosovo.