Kosovo

Saka Wikipédia, bauwarna bébas basa Jawa
Républik Kosovo
Républika e Kosovës
Република Косово
Républika Kosovo
Kadhudhukan Kosovo ing Éropah
Kadhudhukan Kosovo ing Éropah
Ibu kutha Priština
42°40′N, 21°10′E
Basa resmi Basa Albania, Serbia
Recognised regional languages Basa Turki, Gorani, Romani, Bosnia
Klompok ètnik  (2007) 92% Orang Albania
  5.3% Serb
  2.7% lain-lain [1]
Démonim Kosovar, Kosovan
Pamaréntahan Républik Parlemèntèr
 -  Presidhèn Atifete Jahjaga (non-party)
 -  Perdhana Mentri Isa Mustafa (PDK)
 -  Ketua Parlemèn Jakup Krasniqi
Kamardikan saka Serbia
 -  Dinyatakaké 17 Februari 2008 
 -  Diakoni
(déning 17 nagara)
18 Februari 2008[2][3][4] 
 -  Banyu (%) n/a
Pedunung
 -  2005 estimate 2.2 yuta (-)
Valuta Euro (€)2 (EUR)
Zona wektu CET (UTC+1)
 -  Summer (DST) CEST (UTC+2)
Internet TLD durung ana
1. Diakoni déning sabagéan masyarakat internasional
2. Duwit Dinar Serbia kadhangkala isih dianggo ing Ènklaf Serbia lan Kosovo Lor.

Kosovo (basa Albania: Kosova utawa Kosovë, basa Serbia: Косово, alihaksara: Kosovo) iku wewengkon kang dumunung ing Éropah sisih kidul-wétan. Kosovo wewatesan karo nagara Serbia ing sisih lor, Montenegro ing sisih kulon, sarta Albania lan Makedonia ing sisih kidul. Sadurungé, Kosovo minangka sawijining propinsi otonom ing nagara Serbia, ing sangisoré administrasi PBB, nanging nalika tanggal 17 Februari 2008 Kosovo ndhéklarasèkaké kamardikan sacara sapihak.[5] Déklarasi iki ora disarujuki déning Serbia, nanging didhukung déning nagara-nagara Kulon. Kutha krajan Kosovo ya iku kutha Priština. Kamardikan Kosovo wis diakoni sacara resmi déning sawetara nagara-nagara, ing antarané ya iku Albania, Amérika Sarékat, Britania Raya, Prancis, lan Turki. Nagara kang nulak kamardikan Kosovo antara liya Républik Rakyat Cina, Rusia, lan Serbia. Indonésia durung ngakoni kamardikané. Departemen Luar Negeri Indonésia nyatakaké yèn Indonésia kudu ati-ati ngakoni kamardikan Kosovo.[6]

Kosovo dadi papan pasulayan wewengkon kang isih lumaku antara pamaréntah Serbia lan padunungé kang mayoritas dumadi saka etnis Albania. Wektu madegé nagara Yugoslavia, Kosovo dadi propinsi Serbia kanthi status Laladan Otonomi Khusus. Nanging wiwit Perang Kosovo wis ana ing sangisoré pangawasan PBB minangka sawijining tlatah protektorat.

Sajarah[besut | besut sumber]

Jaman kuna[besut | besut sumber]

Dardania kingdom.png

Kosova dikenal ing jaman kuna minangka Dardania[7] (saka tembung basa Albania dardhë = pear; tegesé Lemah Pear) tumraping suku Illyrian Dardani.[8][9][10][11][12][13] Sumber sajarah nyebutaké sawijining Krajaan Dardania ing abad ka- 4 SM, déné sajarawan Yunani lan Romawi mratélakaké yèn wong kana sregeb, ramah lan duwé kabudayan luhur.[14] Raja-raja kang wigati ya iku Longarus, Monunius, lan Bato, kang sering nganakaké paperangan nglawan Macedon lan sering olèh kamenangan.[14] Ana uga cathetan perang karo bangsa Celt. Dardania iku misuwur bab sumber tambang emas, lan tulisan kuna nyebutaké yèn Dardani minangka tlatah kang ngasilaké watu aji (permata). Kutha gedhé ing jaman semana kalebu Damastion, Naissus (Nis), Scupi (Skopje), lan Ulpiana.[15]

Dardania dikuwasani déning Romawi ing abad ka-1 SM. lan nyumbang Kakaisaran Romawi kanthi sawetara kaisar kang misuwur, kalebu Konstantin kang Agung. Agama Kristen wiwit nyebar nalika Niketas Dardani, nyiptakaké buku kidung pujian Kristen kang wiwitan.

Ottoman wiwit nguwasani Kosovo awit sumber mineral kang akèh banget ing Kosovo bisa dadi asèt kang wigati tumrap kakaisaran Ottoman. Kakuwasan Ottoman nggawa jaman anyar. Kanthi werna-werna tekanan kayadéné diskriminasi pajek tumrap panganut agama Katulik Roma, sawetara status Greja Ortodok dilindhungi déning Karajaan Ottoman, banjur nuwuhaké konvèrsi gedhèn-gedhènan déning Kristen Albania pada mlebu Islam.

Perang Balkan[besut | besut sumber]

Tapel wates ing Balkan sawisé Prang Balkan kapisan lan kapindho.

Ing taun 1912, jroning Perang Balkan, tlatah Kosovo dikuwasani déning Krajaan Serbia, sawetara iku tlatah Metohija (basa Albania: Lembah Dukagjini) dikuwasani déning Krajaan Montenegro. Banjur kadadéyan èksodhus para padunung Albania. Bab iki dipratélakaké déning Leon Trotsky, sawijining wartawan saka koran Pravda wektu jaman semana. Panguwasa Serbia banjur ngrencanakaké bakal nganakaké rekolonisasi tumrap Kosovo.[16] Akèh kulawarga Serbia kang pindhanh menyang tlatah Kosovo, kanggo nyiptakaké kaseimbangan demografi antara padunung Albania lan Serbia. Akèh padunung Albania ngungsi menyang tkatah pagunungan lan omah-omah wong Albania lan Turki dirusak. Parebutan manèh tlatah Kosovo dianggep dadi panyebab Perang Kosovo taun 1389. Jroning Konperènsi para Duta ing London taun 1912 kang dipimpin déning Sir Edward Grey, mentri jaban rangkah Inggris, Krajaan Serbia lan Montenegro disarujuki duwèni kadhaulatan ing Kosovo.[butuh rujukan]

Proklamasi Kamardikan, 2008[besut | besut sumber]

Tanggal 17 Februari 2008 Kosovo nyatakaké kamardikan saka Serbia. Kosovo wis nempuh dalan kang rupak kanggo nggayuh kamardikané. Usaha pisanan ing taun 1990 gagal awit diserbu déning Serbia. Tarung kang ora imbang antara Serbia karo gerilyawan Kosovo utawa KLA iki mujudaké anané tragedi pembantaian lan pangungsèn gedhèn-gedhènan. NATO kang dipimpin déning Amérika Sarékat ngusir Serbia kanthi serangan udhara jroning 78 dina. Kosovo banjur direksa déning PBB lan NATO. Usaha kamardikan Kosovo sing pungkasan iki olèh dhukungan saka mèh saprotelon nagara-nagara Uni Éropah lan Amérika Sarékat. Déné nagara kang nulak ya iku Serbia lan Rusia.[17]

Demografi[besut | besut sumber]

Komposisi etnik Kosovo taun 2005 miturut OSCE.

Miturut survé Kosovo in Figures 2005 saka Kantor Statistik Kosovo,[18][19][20] Gunngé padunung Kosovo watara 1.9 lan 2.2 yuta, dumadi saka etnik:

Islam minangka agama kang mayoritas, dianut déning mayoritas padunung ing komunitas etnik Albania, Bosniak, Gorani, lan Turki, lan sawetara wong ing komunitas Roma/Ashkali/Mesir, senajan agama ora pati dadi faktor wigati ing masyarakat. Retorika agama uga ora dadi wacana masyarakat ing komunitas Muslim, mesjid-mesjid ora pati ramé, lan busana lan budaya muslim uga ora pati kawistara. Padunung Serbia, watara 100,000 nganti 120,000 jiwa, umumé nganut agama Kristen Ortodhok Serbia.

Pamérangan administrasi[besut | besut sumber]

Sacara administrasi, Kosovo dumadi saka pitung dhistrik, ya iku: Distrik Đakovica, Distrik Gnjilane, Distrik Kosovska Mitrovica, Distrik Peć, Distrik Priština, Distrik Prizren lan Distrik Uroševac.

Munisipalitas[besut | besut sumber]

Kosovo uga dipérang dadi 30 munisipalitas (satingkat Kotamadya):

Kosovo Lor ngukuhi pamaréntahan dhéwé, infrastruktur lan institusi déning etnik Serbia (kang dominan) ing Distrik Mitrovica, ya iku ing Munisipal Leposavic, Zvecan lan Zubin Potok lan pérangan lor saka Kosovska Mitrovica.

Kutha[besut | besut sumber]

Daftar kutha gedhé ing Kosovo (kanthi data populasi tanggal 31-2-2003):[21]

Cathetan lan referensi[besut | besut sumber]

  1. ^ Enti i Statistikës së Kosovës
  2. ^ US Secretary of State Condoleezza Rice (2008-02-18). "U.S. Recognizes Kosovo as Independent State". U.S. Department of State. Archived from the original on 2008-02-19. Retrieved 2008-02-18.  Check date values in: |date= (help)
  3. ^ "Britain, France recognise Kosovo". Associated Press. 2008-02-18. Retrieved 2008-02-18.  Check date values in: |date= (help)
  4. ^ Castle, Stephen (2008-02-18). "Kosovo is Recognised by U.S., France and Britain". Retrieved 2008-02-18.  Check date values in: |date= (help)
  5. ^ Detik.com Kosovo Deklarasikan Kemerdekaan dari Serbia url diakses 23 Feb 2008.
  6. ^ Detik Com: Indonésia Belum Akui Kemerdekaan Kosovo url diakses 23 Feb 2008.
  7. ^ Arthur Evans, “Some Observations on the Present State of Dardania,” R. Elsie ed., Albanian History
  8. ^ Noel Malcolm, Kosovo: A Short History (UP: New York, 2003) 31.
  9. ^ Aleksandar Stipcevic, Iliri, p.30
  10. ^ Mirdita, Studime dardane, pp.7-46
  11. ^ Papazoglu, Central Balkan Tribes, pp.210-69
  12. ^ Katicic, Ancient Languages, pp.179-81
  13. ^ Papazogu, "Dardanska onomastika"
  14. ^ a b Bep Jubani et al., Historia e popullit shqiptar: për shkollat e mesme (Libri Shkollor: Prishtinë, 2002) 26-29.
  15. ^ Historia e Shqipërisë, “Mbretëria e Dardanisë: Territori dhe popullsia,” Shqiperia.com
  16. ^ Elsie, R. (ed.) (2002): "Gathering Clouds. The roots of ethnic cleansing in Kosovo. Early twentieth-century documents". Dukagjini Balkan Books, Peja (Kosovo, Serbia). ISBN 9951-05-016-6
  17. ^ Harian Jawa Pos, Bangsa Muslim di Éropah Merdeka, hal.1, ed: 17 Februari 2008
  18. ^ UNMIK. "Kosovo in figures 2005" (PDF). Ministry of Public Services. 
  19. ^ BBC News (23/12/05). "Muslims in Europe: Country guide".  Check date values in: |date= (help)
  20. ^ BBC News (20/11/07). "Regions and territories: Kosovo".  Check date values in: |date= (help)
  21. ^ City Population. "Kosovo". 

Delengen uga[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Temokna informasi luwih akèh ing Kosovo kanthi nggolèki ing proyèk kagandhèng Wikipedia
Wiktionary-logo-en.png Dictionary definitions saka Wiktionary
Wikibooks-logo.svg Textbooks saka Wikibooks
Wikiquote-logo.svg Quotations saka Wikiquote
Wikisource-logo.svg Source texts saka Wikisource
Commons-logo.svg Images and media saka Commons
Wikinews-logo.svg News stories saka Wikinews
Wikiversity-logo-en.svg Learning resources saka Wikiversity

Wikivoyage   Pirsani pandhuan wisata Kosovo ing Wikivoyage


Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kosovo&oldid=1052673"