Annelida

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Annelida
Kalamangsa: Cambria - Kini
Nerr0328.jpg
Glycera sp.
Klasifikasi ngèlmiah
Karajan: Animalia
Superfilum: Lophotrochozoa
Filum: Annelida
Lamarck, 1809
Kelas
Kelas Polychaeta
Kelas Clitellata
Kelas Myzostomida
Kelas Archiannelida
Kelas Oligochaeta

Kelas Hirudinea

Annelida utawa cacing gelang ya iku golongan cacing kanthi awak awujud sègmèn-sègmèn.[1] Annelida iku kéwan sing wis duwé rongga awak sajati (kéwan selomata) sing struktur awaké paling prasaja.[1] Tembung Annelida asalé saka basa Yunani, ya iku tembung annulus sing tegesé cincin lan oidos sing tegesé bentuk.[2] Dadi, Annelida ya iku cacing sing bentuké cincin. Cacing iki urip ing banyu tawar, banyu segara, lan ing dharatan.[2]

Ciri-Ciri Umum[besut | besut sumber]

Ciri-ciri umum Annelida, ya iku:

  1. Simetri bilateral, bentuké kaya gelang (anellus = cincin)[3]
  2. Nduwèni rongga awak (Triploblastik Selomata)[3]
  3. Ros awak (segmen) diarani Metameri sing dadi piranti ekskresi ya iku nefridium (lubang réprodhuksi), otot, lan pembuluh darah[3]
  4. Sistem pencernaan jangkep utawa sampurna[3]
  5. Sistem peredaran darah tertutup[3]

Ciri-Ciri Awak[besut | besut sumber]

Bentuk[besut | besut sumber]

Annelida duwé awak sing simetris bilateral.[2] Dinding awaké kapérang dadi telu, ya iku endoderm, mesoderm, lan ektoderm.[2] Ing pérangan jaba awak ditutupi lapisan kutikula sing tipis.[2] Ing lapisan jaba uga ana sèl sensoris utawa sèl panarima rangsang.[2] Awak Annelida simetri bilateral lan awujud sègmèn-sègmèn. Saben sègmèn katon kaya cincin saéngga awak Annelida mèmper kaya rantaman cincin.[1]

Ukuran[besut | besut sumber]

Dawa awak Annelida ya iku watara 1 mm nganti 3 m. Tuladha Annelida sing dawané nganti 3 m ya iku cacing lemah sing tinemu ing Australia.[1]

Struktur lan Fungsi[besut | besut sumber]

Annelida duwé sègmèn ing pérangan jaba lan jero awaké. Antarané sègmèn siji lan sègmèn liyané ana singgetané sing diarani septa. Pembuluh getih, sistem èkskresi, lan sistem saraf ing antarané sègmen duwé gegayutan lan bisa nembus septa.[1] Rongga awak Annelida kaisi cuwèran sing mrabawani kanggo obahé Annelida.[1] Obahé Annelida uga njalari kontraksi otot. Ototé kawangun saka otot mubeng (otot sirkuler) lan otot ndawa (otot longitudinal). Sistem pencernaan Annelida wis jangkep, ya iku lambé, faring, esophagus, usus, lan anus.[1] Cacing iki wis duwé pembuluh getih, saéngga sistem peredaran getihé katutup. Getihé ngandhut hemoglobin sing awerna abang.[1] Pembuluh getih sing ngubengi esophagus duwé struktur sing luwih ngotot. Pembuluh getih iki kanggo mompa getih menyang saawak. Sistem saraf Annelida ya iku sistem saraf tangga tali.[1] Ganglia utek dumunung ing ngarepé faring ing pérangan anterior awak. Ekskresi ditindakaké déning organ ekskresi, ya iku nefridia, nefrostom, nefrotor. Nefridia ya iku organ ekskresi arupa saluran, nefrostom ya iku corong sing ana siliané, lan nefrotor ya iku pori-pori papan metuné regetan.[1]

Cara Urip lan Habitat[besut | besut sumber]

Akèh Annelida sing urip bébas, ana uga sing urip parasit kanthi cara nèmpèl ing awak vèrtebrata kalebu manungsa.[1] Annelida urip ing dhasar segara lan banyu tawar.[1] Sawatara jinis liyané urip ning lemah lan ing papan-papan sing lembab.[1] Ana uga Annelida sing urip ing luwangan lemah sing digawé dhéwé.[1]

Réprodhuksi[besut | besut sumber]

Réprodhuksi Annelida ya iku kanthi cara sèksual minangka gamèt.[1] Sawatara jinis Annelida bisa réprodhuksi asèksual ya iku kanthi cara fragmèntasi, banjur nindakaké regenerasi.[1] Organ kelamin lanang (testis) lan organ kelamin wadon (ovarium) ana sing mapan ing siji individu lan ana sing misah ing individu liya (gonokoris).[1]

Klasifikasi[besut | besut sumber]

Annelida kapérang dadi telung kelas, ya iku Polychaeta (cacing rambut akèh), Oligochaeta (cacing rambut sithik), lan Hirudinea.

Polychaeta[besut | besut sumber]

Polychaeta (basa Yunani, poly = akèh, chaetae = rambut kaku) ya iku Annelida sing rambuté akèh.[4] Awak Polychaeta dibedakaké dadi pérangan sirah (prostomium) karo mripat, anténa, lan sensor palpus.[4] Polychaeta duwé sapasang struktur kaya dayung diarani parapodia (tunggal = parapodium) ing saben sègmèn awaké.[4] Fungsi saka parapodia ya iku kanggo piranti obah lan ngandhut pembuluh getih alus, saéngga bisa uga kaya insang kanggo ambegan.[4] Saben parapodium duwé rambut kaku sing diarani seta sing kasusun saka kitin.[4] Habitat Polychaeta ing segara. Tuladha cacing iki ya iku Eunice viridis (cacing wawo) lan Lysidice oele (cacing palolo) sing asring dikonsumsi wong-wong ing Maluku.[3] Tuladha liyané ya iku Sabellastarte indica (cacing kipas), Nereis virens, lan Marphysa sanguinea.[1]

Oligochaeta[besut | besut sumber]

Oligochaeta (ing basa Yunani, oligo = sithik, cjaetae = rambut kaku) ya iku Annelida sing rambuté sithik.[4] Oligochaeta ora nduwé parapodia, nanging duwé seta ing sègmèn awaké.[4] Tuladha Oligochaeta sing kawentar ya iku cacing lemah.[4] Jinis cacing iki antarané cacing lemah Amérika (Lumbricus terrestris), cacing lemah Asia (Pheretima), cacing abang (Tubifex), lan cacing lemah raseksa Australia (Digaster longmani).[4] Oligochaeta mangan organisme liya sing urip ing jero lemah kanthi cara ndhudhuk lemah.[4] Cara ndhudhuk lemah iki bisa mawuraké lemah.[4] Mupangat liya saka cacing iki ya iku kanggo bahan kosmetik, obat, lan campuran pangan sing ngandhut protein dhuwur kanggo kéwan ingon-ingon.[4] Oligochaeta urip ing dharatan utawa ing banyu tawar, asifat hermafrodit, saéngga ing jero awaké ana ovarium lan testis.[5] Ing sawatara sègmèn, epidermise dadi kandel sing banjur diarani klitellum.[5] Nalika réprodhuksi, ing pérangan klitellum ngetokaké kokon.[5] Kokon iki sing mengkoné netes dadi individu anyar.[5] Déné respirasi dilakokaké kanthi cara difusi liwat kabèh lumah awaké.[5]

Hirudinea[besut | besut sumber]

Hirudinea ya iku kelas Annelida sing cacahé sithik.[4] Kéwan iki ora nduwé arapodium utawa seta ing sègmèn awaké.[4] Dawa awak Hirudinea manéka warna, saka 1 cm nganti 30 cm.[4] Awaké gèpèng kanthi pucuk anterior lan posterior lancip.[4] Ing anterior lan posterior ana piranti kanggo ngisep sing gunané kanggo nèmpèl lan obah.[4] Hirudinea kalebu kéwan ektoparasit ing lumah awak inangé. Inangé ya iku vèrtebrata kalebu manungsa.[4]

Hirudinea kalebu cacing sing ngisep getih.[5] Déné sing kalebu kelas cacing iki ya iku bangsané lintah.[5] Tuladhané lintah ya iku (Hirudo medicinalis) lan pacèt (Haemadipsa javanica).[5] Lintah lumrahé urip ing laladan anyep, sadurungé ngisep getih, lintah nyuntikaké zat anastesi utawa bius menyang awak mangsané.[5] Saéngga nalika dicecep gatihé, mangsané ora krasa lara.[5] Lintah uga bisa ngasilaké zat antikoagulan (zat anti beku getih) sing diarani harudin.[5] Anané zat antikoagulan iki nyebabaké getih reget sing dicecep ora mbeku.[5] Lintah duwé piranti isep sing cacahé loro ing pérangan anterior lan posterior.[5] Kanggo nyegah supaya kita ora dicokot utawa nalika dicokot lintah ya iku kanthi cara diwènèhi banyu mbako utawa uyah, bisa uga awaké dilèlèti balsem utawa lenga kayu putih.[5]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Phylum Annelida(diundhuh 28 September 2012)
  2. ^ a b c d e f Karmana, Oman.2007.Cerdas Belajar Biologi.Bandung: Grafindo (kaca 216)
  3. ^ a b c d e f Annelida(diundhuh 28 September 2012)
  4. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Tentang Annelida(diundhuh 29 September 2012)
  5. ^ a b c d e f g h i j k l m n Klasifikasi Annelida(diundhuh 1 Oktober 2012)