Angsang

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Loncat ke navigasi Loncat ke pencarian
Angsang
Tuna Gills in Situ 01.jpg
Angsang Iwak Tuna

Angsang inggih punika piranti ambegan ulam (iwak) (Pisces).[1] Kajawi kanggé piranti ambegan, angsang ugi gadhah mupangat kanggé piranti ekskresi sarem, nyaring panganan, piranti ijol ion, kaliyan osmoregulator.[1] Sawetawis jinis ulam gadhah labirin ingkang saged miyaraken angsang manginggil kaliyan mbentuk lempitan-lempitan, saéngga gronggonganipun boten tumata.[1] Labirin punika kaginanipun nyimpen sèrepan oksigèn, saéngga ulam tahan ing kaanan ingkang kirang oksigèn.[1] Ulam ingkang balungipun sajati (Osteichthyes), angsangipun dijangkepi tutup angsang ingkang dipunwastani operkulum.[2] Déné ulam ingkang balungipun rawan (Chondrichthyes), angsangipun boten gadhah tutup angsang.[2]

Pérangan angsang[besut | besut sumber]

Wujud angsang punika awujud lembaran-lambaran tipis werninipun abrit enèm kaliyan kahananipun mesthi anyep.[1] Pérangan paling jawi saking angsang gegayutan sanget kaliyan toya, déné pérangan paling lebet gegayutan kaliyan kapilèr-kapilèr getih.[1] Saben lembaran kawangun saking sapasang filamèn, saben filamèn ngandhut kathah lapisan tipis ingkang dipunwastani lamela.[1] Ing Filamèn wonten pambuluh getih ingkang gadhah kathah kapilèr, saéngga saged kadadosan dhifusi oksigèn ingkang mlebet kaliyan karbon dioksida ingkang medal saking badan ulam.[1]

Angsang ulam balung sajati[besut | besut sumber]

Salah satunggaling tuladhanipun ulam ingkang gadhah balung sajati inggih punika iwak mas.[2] Angsang ulam mas kasimpen ing salebeting gronggongan angsang ingkang dipunayomi déning tutup angsang (operkulum).[2] Angsang kawangin saking lengkung angsang ingkang kasusun saking balung rawan awerna pethak, rigi-rigi angsang ingkang migunani kanggé nyaring toya ambegan lumantar angsang, ugi filamèn utawi lembaran angsang.[2] Filamèn angsang punika kasusun saking jaringan empuk, wangunipun kados jungkat lan werninipun abrit enèm amargi gadhah kathah kapilèr getih kaliyan minangka pang saking arteri angsang.[2] Ing panggènan punika kadadosan ijolan gas oksigèn kaliyan karbondioksida.[2] Oksigèn dipunpendhet saking gas oksigèn ingkang larut ing toya lumantar angsang kanthi cara difusi.[2] Saking angsang, oksigèn dibeta getih lumantar pambuluh getih tumuju sadaya jaringan badan.[2] Saking jaringan badan, karbondioksida diangkud getih menyang jantung.[2] Saking jantung tumuju angsang kanggé nindakaken ijolan gas.[2] Prosès punika kadadosan terus bolan-balèn.[2] Mekanisme ambegan ulam dipuntindakaken lumantar mékanisme inspirasi kaliyan ekspirasi.[2] Ing fase inspirasi, oksigèn kaliyan toya mlebet ing angsang banjur oksigèn dipuntalèni déning kapiler getih kanggé dibeta tumuju jaringan-jaringan ingkang mbetahaken.[2] Kosok wangsulipun ing fase ekspirasi, karbondioksida ingkang dibeta déning getih saking jaringan badhé wangsul malih ing angsang. Saking angsang dipunwedalaken saking badan lumantar operkulum.[2]

Angsang ulam balung rawan[besut | besut sumber]

Angsang ulam ingkang balungipun rawan boten gadhah tutup angsang (operkulum), kados ta iwak cucut.[2] Mlabet kaliyan medalipun hawa saking gronggongan tutug, amargi wonten éwah-éwahan tekanan ing gronggongan tutug ingkang dipuntuwuhaken déning éwah-éwahan volume gronggongan tutug ingkang dipunjalari wontenipun obah minggah mandhapipun gronggongan.[2] Manawi dhasa tutug éwah mandhap, volume gronggongan nambah saéngga tekanan gronggongan langkung alit tinimbang tekanan toya ing sakupengipun.[2] Toya mili tumuju gronggongan tutug lumantar celah tutug ingkang ing pungkasanipun kadadosan prosès inspirasi.[2] Manawi dhasar tutug minggah, volume gronggongan tutug alit, tekananipun minggah, celah tutug nutup, saéngga toya mili tumuju njawi lumantar celah angsang kaliyan kadadosan prosès ekspirasi karbondioksida.[2] Ing wekdal punika kadadosan ijolan gas oksigèn kaliyan karbon dioksida.[2]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. a b c d e f g h Alat Pernafasan Hewan(dipunundhuh 28 Oktober 2012)
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Sistem Pernafasan Ikan(dipunundhuh 28 Oktober 2012)