Témpé

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Témpé
Tempeh uncooked.jpg

Témpé
Informasi
Asal Indonésia
Dhaérah Jawa
Penyajian lan bahan
Bahan kedhelé


Témpé iku sawijining panganan sing digawé saka kacang kedhelé jaralan difermentasi. Fèrmèntasi témpé nganggo kapang rhizopus ("ragi témpé"). Témpé iku jaré ciptanané wong Jawa.

Témpé sugih mawa serat, kalsium, vitamin B lan dat wesi. Béda karo tahu, témpé rasané rada kecut. Témpé akèh dikonsumsi ing Tanah Jawa, nanging saiki wis disenengi ora mung saubenging Indonésia nanging uga sadonya. Utamané kaum végétarian seneng marang témpé minangka gantiné daging.

Jenis Témpé[sunting | sunting sumber]

Ngaran Prétalan
témpé bongkrèk digawé saka ampas klapa
témpé bosok témpé sing wis bosok lan dianggo bumbu, contoné gudheg utawa léthok (tumpang)
tempe gembus digawé saka ampas kedhelé
témpé oncom uga namung diarani oncom; digawé saka ampas kacang; wernané oranye; Neurospora sitophila

Cara Panggawéné[sunting | sunting sumber]

Bahan[sunting | sunting sumber]

Kedhelé 10 kg, ragi témpé 20 gram, banyu sacukupé

Alat[sunting | sunting sumber]

Tampah amba, èmbèr, kranjang, rak pring, cithakan, adhukan kayu, dandang, karung goni lan kompor utawa tungku.

Carané[sunting | sunting sumber]

  • Resiki kedhelé terus direndhem sawengi supaya kulité gampang nglothok.
  • Klothok kulit kedhelé, nganggo mesin utawa diplècèti kanthi diidak-idak.
  • Sawisé dikumbah resik banjur dikukus nganggo dandang sakjam, banjur diangkat, lan dielèr ing tampah.
  • Sawisé adhem diusar-usari ragi témpé.
  • Lebokké cithakan kang dialasi plastik, utawa dibungkus godhong gedhang. Plastik utawa godhong gedhang kudu dibolongi amrih ragi témpé olèh hawa.
  • Tumpuk cithakan lan krukubi nganggo karung goni. Sawisé sawengi wiwit thukul jamuré.
  • Cithakan isi témpé dijèjèr ing rak pring sawengi.
  • Wetokké témpé saka cithakan.

Cathetan[sunting | sunting sumber]

  • Senthongé kudu resik lan ana jendhélané. Ing usum udan ruangan kudu diwènèhi lampu supaya ora pati adhem.
  • Témpé gampang bosok sawisé 2 1/2 dina jroning bungkusan.
  • Supaya awèt, iris témpé ukuran kurang luwih 1/2 mm, garingké nganggo oven kanthi suhu 750 jroning 55 menit.[1]
Témpé buntèl godhong jati

Sajarah témpé[sunting | sunting sumber]

Témpé iku sawijining panganan sing digawé saka kacang kedhelé sing difermèntasi. Fermèntasi témpé nganggo kapang rhizopus ("ragi tempe"). Témpé iku jaré ciptanané wong Jawa. Témpé kuwi sugih serat, kalsium, vitamin B lan zat wesi. Béda karo tahu, témpé rasané rada kecut. Témpé akèh dikonsumsi ing Tanah Jawa, nanging saiki wis disenengi ora mung saubenging Indonésia nanging uga sadonya. Utamané kaum vegetarian seneng marang témpé minangka gantiné daging. Panganan tradisional iki wis dikenal awit jaman mbiyèn, utamané ana ing dhaerah Jawa, khususé Yogyakarta lan Surakarta. Ana ing bab 3 lan bab 12 manuskrip Serat Centhini, wis ditemokaké tembung témpé. Upamanée kanggo aran panganan “ jaé santen témpé ” lan “ kedhelé témpé srundèngan ”. saka cathetan sajarah, utamané témpé digawé saka kedhelé ireng lan kondhang ing dhaerah Mataram, Jawa Tengah. Tembung “ témpé ” asalé saka bahasa Jawa Kuna. Ing jaman Jawa Kuna ana panganan kang warnané putih kagawé saka sagu, lan diarani “ tumpi ”. Témpé anyar sing uga nduwèni warna putih, katon mèh padha karo panganan kang diarani “ tumpi ” mau. Sumber liyané ngandharaké, yèn pagawéan gawé témpé diwiwiti nalika jaman “ Tanam Paksa ” ing Jawa. Sakliyané kuwi,uga ana wong kang nduwèni gagasan yèn témpé iku dikenalaké dening wong-wong Tionghoa kang gawé panganan, yaiku kedhelé kang difermèntasi nganggo kapang Aspergillus. Indonésia iku salah sijiné negara kang ngasilaké kedhelé paling akèh uga dadi pasar kedhelé kang paling gedhé ing Asia. Kurang luwih 50% saka konsumsi kedhelé Indonésia kang awuud témpé, 40% tahu, lan 10% wujud liyané (tauco, kecap, lan liya-liyane).

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Pranala jaba[sunting | sunting sumber]

Cithakan:Cookbook

Referensi[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Témpé&oldid=867072"