Amérika Latin
Saka Wikipédia, Ènsiklopédhi Bébas ing basa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika mawi basa Jawi
Amérika Latin
| Jembar | 21,069,501 km² |
|---|---|
| Populasi | 561,200,000 |
| Negara | 20 |
| Dependensis | 10 |
| GDP | $2.26 Trillion (exchange rate) $4.5 Trillion (purchasing power parity) |
| Basa | Basa Spanyol, Basa Portugis, Basa Prancis, Basa Haiti Creole, Quechua, Aymara, Nahuatl, Basa Maya, Basa Guaraní, Basa Italia, Basa Inggris, Basa Jerman, Basa Welsh, Basa Walanda, Basa Kanton, Basa Jepang lan liyané |
| Zona Wektu | UTC -2:00 (Brazil) to UTC -8:00 (Mexico) |
| Ktha gedhé | 1. Mexico City 2. São Paulo 3. Buenos Aires 4. Rio de Janeiro 5. Lima 6. Bogotá 7. Santiago de Chile 8. Caracas 9. Guadalajara 10. Monterrey |
Amerika Latin (Basa Portugis lan Basa Spanyol ipun América Latina, Basa Prancis ipun Amérique Latine) inggih punika satunggiling tlatah ing Bawana Amérika ing pundi Basa Roman, ingkang asalipun saking Latin (utaminipun Basa Spanyol lan Basa Portugis), dados basa pengantar wicara ingkang utami. Amérika Latin bènten sanget kaliyan tlatah Anglo-Amérika, ingkang basa wicara paling dominan basa Inggris.
Bab lan Paragraf |
[sunting] Dhefinisi
Wonten sawatawis dhefinisi ingkang magepokan kalih Amérika Latin, nanging mboten wonten setunggal kemawon ingkang sampurna utawi konsisten.
[sunting] Etimologi
Aslinipun saking istilah pulitik, Amérique latine ingkang dipun wiwiti déning Kaisar Prancis Napoleon III, ingkang nyebataken Amérique latine lan Indochine minangka sasaran kanggé ekspansi salami piyambakipun kuwaos.
[sunting] Sajarah
[sunting] Pembagéan politis
Amerika Latin miturut pulitik dipunpérang dados negari lan tlatah kados kasebat ing ngandhap:
| Negara kanthi kadhaulatan | Dependensi Prancis | Netherlands dependencies |
Dependensi Amérika Sarékat | |
|---|---|---|---|---|
[sunting] Pedunung
[sunting] Demografi
[sunting] Pamérangan adhedhasar ras
Tabel ing ngandhap punika nedahaken manéka werni klompok ras lan persèntasenipun ing negari-negari Amérika Latin, kajawi Bonaire, Curaçao, Guyana Prancis, Guadeloupe lan Martinique.[1]
| Negari | Populasi | Pethak | Mestizo | Mulatto | Amerindian | Cemeng | Pethak lan mestizo |
Campuran | Sanèsipun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Argentina | 40,301,927 | 97% | 3% | ||||||
| Aruba | 100,018 | 80% | 20% | ||||||
| Bolivia | 9,119,152 | 15% | 30% | 55% | |||||
| Brasil[2] | 190,010,647 | 49.9% | 0.7% | 6.3% | 43.2% | ||||
| Chili | 16,284,741 | 3% | 95% | 2% | |||||
| Kolombia | 44,379,598 | 20% | 58% | 14% | 1% | 4% | 3% | ||
| Kosta Rika | 4,133,884 | 1% | 3% | 94% | 2% | ||||
| Kuba | 11,394,043 | 37% | 51% | 11% | 1% | ||||
| Republik Dominika | 9,365,818 | 16% | 11% | 73% | |||||
| Ekuador | 13,755,680 | 65% | 25% | 3% | 7% | ||||
| El Salvador | 6,948,073 | 9% | 90% | 1% | |||||
| Guatemala | 12,728,111 | 40.5% | 59.4% | 0.1% | |||||
| Haiti | 8,706,497 | 95% | 5% | ||||||
| Honduras | 7,483,763 | 1% | 90% | 7% | 2% | ||||
| Meksiko[3][4] | 108,700,891 | 15%1 | 75% | 12% | 1% | ||||
| Nikaragua | 5,675,356 | 17% | 69% | 5% | 9% | ||||
| Panama | 3,242,173 | 10% | 70% | 6% | 14% | ||||
| Paraguay | 6,669,086 | 30% | 65% | 1% | 4% | ||||
| Peru | 28,674,757 | 15% | 37% | 45% | 3% | ||||
| Puerto Riko | 3,944,259 | 80.5% | 0.4% | 8% | 4.1% | 7% | |||
| Kapuloan Virgin AS | 108,448 | 13.1% | 76.2% | 3.5% | 7.2% | ||||
| Uruguay | 3,460,607 | 88% | 8% | 4% | |||||
| Venezuela | 26,023,528 | 41% | 49% | 1% | 7% | 2% | |||
| Total | 561,211,057 | 33.9% | 27% | 15.2% | 10.9% | 4.9% | 4.8% | 1.7% | 1.6% |
Notes:
1. Angka dèrèng kalebet mestizos ingkang katingal pethak.
[sunting] Basa
- Delengen uga: Basa asli ing Amérika
Basa Spanyol minangka basa ingkang paling dominan ing negari-negari Amérika Latin, déné Basa Portugis kaanggé ing negari Brasil,minangka basa resmi lan basa nasional.. Basa Perancis ugi dipun ginaaken wonten sawetawis negari alit, wonten Caribbean, lan wonten ing Guyana Prancis. Basa Walandi minangka basa resmi ing sawetawis pulo-pulo Karibia lan ing Suriname; senaos makaten amargi Basa Walandi kagolong Basa Jerman, pramila tlatah punika umumipun mboten dipun anggep klebet tlatah Amérika Latin.
[sunting] Agami
[sunting] Ekonomi
Daftar tuwuhing GDP (ing US dollar at constant 2000 prices):
| Negari | 2004 | 2005 | 2006(a) | 2007(b) |
|---|---|---|---|---|
| Amérika Latin | 6.0 | 4.5 | 5.3 | 4.7 |
| 9.0 | 9.2 | 8.5 | 7.5 | |
| 3.9 | 4.1 | 4.5 | 4.0 | |
| 4.9 | 2.3 | 2.8 | 3.5 | |
| 6.2 | 6.3 | 4.4 | 5.5 | |
| 4.9 | 5.2 | 6.0 | 5.0 | |
| 4.1 | 5.9 | 6.8 | 5.0 | |
| Cithakan:CUB(c) | 5.4 | 11.8 | 12.5 | n.a. |
| Cithakan:DOM | 2.7 | 9.2 | 10.0 | 7.0 |
| Cithakan:ECU | 7.9 | 4.7 | 4.9 | 4.0 |
| Cithakan:SLV | 1.8 | 2.8 | 3.8 | 4.0 |
| Cithakan:GUA | 2.7 | 3.2 | 4.6 | 5.0 |
| Cithakan:HAI | -3.5 | 1.8 | 2.5 | 3.0 |
| 5.0 | 4.1 | 5.6 | 5.0 | |
| Cithakan:MEX | 4.2 | 3.0 | 4.8 | 3.8 |
| Cithakan:NIC | 5.1 | 4.0 | 3.7 | 4.0 |
| 7.5 | 6.9 | 7.5 | 7.0 | |
| 4.1 | 2.9 | 4.0 | 3.5 | |
| 5.2 | 6.4 | 7.2 | 6.0 | |
| 11.8 | 6.6 | 7.3 | 6.0 | |
| 17.9 | 9.3 | 10.0 | 7.0 |
(a) Estimasi
(b) Proyèksi
(c) Angka saking Kantor Statistik Nasional Kuba, ingkang dipun évaluasi déning ECLAC
Data dipun pendhet saking The CIA World Factbook</ref> Wonten warsa ingkang sami, Brazil nggadhahi Gross Domestic Product (GDP) nominal ingkang paling ageng inggih punika 1,067,706 yuta USD[6], sementawis Chili gadhah nominal GDP per capita paling ageng, 8,864 USD.[7] Dipun owahi dados purchasing power parity (PPP) mboten nganggé aji liron (exchange rate) nominal, Brasil tetep paling ageng, inggih punika 1,701,183 yuta USD[8], sementawis Argentina gadhah GDP per capita paling inggil ing PPP = 15,937 USD.[9]
| Country | GDP[6] | GDP per capita[7] | GDP (PPP)[8] | GDP (PPP) per capita[9] | Income equality[10] | HDI |
|---|---|---|---|---|---|---|
| million USD | USD | USD | million USD | Gini index | ||
| 212,702 | 5,458 | 621,070 | 15,937 | 52.8 | 0.863 (high) | |
| 10,828 | 1,125 | 27,957 | 2,904 | 60.1 | 0.692 (medium) | |
| 1,067,706 | 5,717 | 1,701,183 | 9,108 | 58 | 0.792 (medium) | |
| 145,205 | 8,864 | 212,671 | 12,983 | 57.1 | 0.859 (high) | |
| 135,075 | 2,888 | 198,435 | 8,091 | 58.6 | 0.790 (medium) | |
| 21,384 | 4,858 | 51,089 | 11,606 | 49.9 | 0.841 (high) | |
| Cithakan:CUB[11] | 40,000 | 3,500 | 44,540 | 3,900 | n.a. | 0.826 (high) |
| Cithakan:DOM | 31,600 | 3,653 | 76,573 | 8,851 | 51.7 | 0.751 (medium) |
| Cithakan:ECU | 40,447 | 4,776 | 64,671 | 4,776 | 43.7 | 0.765 (medium) |
| Cithakan:SLV | 18,341 | 2,619 | 38,617 | 5,515 | 52.4 | 0.729 (medium) |
| Cithakan:GUA | 35,304 | 2,508 | 60,766 | 4,317 | 55.1 | 0.673 (medium) |
| Cithakan:HAI | 4,473 | 528 | 15,554 | 1,835 | 59.2 | 0.482 (low) |
| 8,981 | 1,213 | 23,183 | 3,131 | 53.8 | 0.683 (medium) | |
| Cithakan:MEX | 840,012 | 8,066 | 1,171,506 | 11,249 | 49.5 | 0.821 (high) |
| Cithakan:NIC | 5,369 | 908 | 22,723 | 3,844 | 43.1 | 0.698 (medium) |
| 17,113 | 5,211 | 27,551 | 8,389 | 56.4 | 0.809 (high) | |
| 8,773 | 1,483 | 31,213 | 5,277 | 57.8 | 0.757 (medium) | |
| 93,268 | 3,374 | 185,591 | 6,715 | 54.6 | 0.767 (medium) | |
| 19,221 | 6,007 | 38,267 | 11,646 | 44.9 | 0.851 (high) | |
| 221,608 | 7,736 | 233,196 | 8,306 | 44.1 | 0.784 (medium) |
[sunting] Budaya
[sunting] Literatur
- Delengen uga: List of Latin American writers
[sunting] Seni
- Delengen uga: List of Latin American artists
[sunting] Musik lan dansa
- Delengen uga: Latin American music
- Delengen uga: Latin dance
[sunting] Film
[sunting] Ugi Pirsani
[sunting] Cathetan
- ↑ Kaluputan sitat (pangutipan) Tag
<ref>ora absah; ora ditemokaké tèks kanggo ref mawa jenengcia_factbook_world_ethnic_composition - ↑ PNAD (Portuguese) 2005. Retrieved 20 June 2007.
- ↑ Diversidad Etnolingüística
- ↑ Encyclopaedia Britannica
- ↑ Cithakan:PDFlink
- ↑ 6,0 6,1 The International Monetary Fund's World Economic Outlook, April 2007
- ↑ 7,0 7,1 The International Monetary Fund's World Economic Outlook, April 2007
- ↑ 8,0 8,1 The International Monetary Fund's World Economic Outlook, April 2007
- ↑ 9,0 9,1 The International Monetary Fund's World Economic Outlook, April 2007
- ↑ Human Development Report Programme 2006 p. 335 United Nations
- ↑ The IMF does not report statistics for Cuba. Data from the CIA World Factbook is used
[sunting] Pranala Jawi
- General information
- The Washington Post Interactive Map of Politics in Latin America
- Andean Community official webpage
- Council on Hemispheric Affairs
- Latin American Network Information Center
- Latin America Working Group
- Washington Office on Latin America
- Politics in Latin America
- Infolatam. Information and analysis of Latin America
- News
- The Council on Hemispheric Affairs An independent source of Latin American news and opinion
- BBC - South America Creates Single Market
- Latin Business Chronicle Weekly news on Latin American business and technology.
| Region ing donya | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||