Amérika Kidul

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Amérika Kidul

LocationSouthAmerica.png

Wiyar wilayah 17,840,000 km²
Populasi 371,000,000
Cacahing nagari 12
Jajahan 3
Basa Portugis,Spanyol, Prancis, Quechua, Aymara, Guaraní, Italia, Inggris, Jerman, Walanda, Jepang lan sanès-sanèsipun
Zona wekdal UTC -2:00 (Brazil) to UTC -5:00 (Ekuador)
Kitha-kitha ageng São Paulo
Buenos Aires
Rio de Janeiro
Lima
Bogotá
Santiago
Caracas
Gambar Amérika Kidul ingkang kapundhut saking citra satelit
Péta topografi Amérika Kidul

Amérika Kidul punika bawana wonten ing antaraning Samodra Pasifik lan Samodra Atlantik ingkang kasambung kaliyan Amerika Lor ngliwati Tanah Genting Panama. Bawana punika kaliwatan déning garis khatulistiwa, lan sabagéyan ageng dhataran bawana kasebat wonten ing wilahan bumi kidul.

Bagéyan kilèn bawana Amerika kidul arupi barisan pagunungan Andes saking lèr dumugi kidul, éwadéné bagéyan wètan bawana punika dhataran rendah sabagéyan ageng arupi basin kali Amazon, kanthi hutan tropis ingkang lebat.

Dipunkinten Amérika Kidul dipunpanggèni sepisanan déning menungsa ingkang migrasi saking Asia ngliwati Tanah Genting Bering (sapunika Selat Bering) tumuju Amérika Lèr lan ngidul tumuju Amérika Kidul. Dipunkinten migrasi tumuju Amérika Kidul punika saking bagéyan kidul Samodra Pasifik ngliwali kepuloan ing Oseania.

Wiyaripun Amérika Kidul punika nomer sekawan sasampunipun Asia, Afrika lan Amérika Lèr éwadéné populasinipun wonten ing nomer gangsal sasampunipun Asia, Afrika, Éropah lan Amérika Lèr.

Ekonomi[sunting | sunting sumber]

Ing taun 2002, tingkat pangangguran ing Amérika Kidul inggih punika 10,8%. Amargi inflasi ingkang inggil ing mèh sedaya nagari-nagari Amérika Kidul, suku bunga tumut ningkat lan investasi nurun. Suku bunga biasanipun langkung kalih lipat tinimbang Amérika Serikat. Contonipun, suku bunga ing Venezuela kirang langkung 22% lan 23% ing Suriname. Kejawi ing Chili, ingkang dipunwiwiti kawit taun 1973 ing mangsa pamrémtahan Augusto Pinochet.

South American Community of Nations punika setunggaling zona dagang bebas ingkang dipunrencanaaken ing bawana punika kanggé nyetunggalaken kalih organisasi perdhagangan bebas ingkang sampun wonten; Mercosur lan Andean Community.

Ing Amérika Kidul, bènten antawisipun ingkang sugih lan miskin ageng sanget. Ing Venezuela, Paraguay, Brasil, lan kathah nagari Amérika Kidul sanèsipun, 20 persen tiyang ingkang paling sugih saget ndarbèni langkung saking 60% kekayaan nagari, éwadéné 20 persén paling miskin namung ndarbèni kirang saking 5%. Kabèntenan punika saget dipunpirsani ing kathah kitha-kitha ageng Amérika Kidul ingkang ndarbèni griya kumuh lan gubuk celak saking pencakar langit lan apartemén mèwah kelas-inggil.

Pambagéyan wilayah sacara pulitik[sunting | sunting sumber]

Entitas politik Wilayah
(km²)
Pedunung
(2005)
Kapadhetan
(per km²)
Ibu kitha
Flag of Argentina Argentina 2.766.890 39.537.943 14,3 Buenos Aires
Flag of Bolivia Bolivia 1.098.580 8.857.870 8,1 La Paz, Sucre [1]
Flag of Brasil Brasil 8.511.965 186.112.794 21,9 Brasília
Flag of Chile Chili 756.950 15.980.912 21,1 Santiago, Valparaíso [2]
Flag of Kolombia Kolombia 1.138.910 42.954.279 37,7 Bogotá
Flag of Ecuador Ekuador 283.560 13.363.593 47,1 Quito
Flag of Kapuloan Falkland Kapuloan Falkland [3] 12.173 2.967 0,24 Stanley
Flag of Prancis Guyana Perancis 91.000 195.506 2,1 Cayenne
Flag of Guyana Guyana 214.970 765.283 3,6 Georgetown
Flag of Paraguay Paraguay 406.750 6.347.884 15,6 Asunción
Flag of Peru Peru 1.285.220 27.925.628 21,7 Lima
Flag of Georgia Kidul lan Kapuloan Sandwich Kidul Georgia Kidul lan Kapuloan Sandwich Kidul [4] 3.093 Grytviken
Flag of Suriname Suriname 163.270 438.144 2,7 Paramaribo
Flag of Uruguay Uruguay 176.220 3.415.920 19,4 Montevideo
Flag of Venezuela Venezuela 912.050 25.375.281 27,8 Caracas
        Total 17.821.601 371.274.004 20,8

Catatan:

  1. ^  La Paz inggih punika ibu kitha administratif Bolivia; Sucre inggih punika ibu kitha sacara konstitusi.
  2. ^  Santiago inggih punika ibu kitha administratif Chili; Valparaíso inggih punika lokasi rapat legislatif.
  3. ^  Dipunklaim déningArgentina.
  4. ^  Biasanipun dipungolongaken dados bagéyan saking kawasan Antartika (amargi celakipun jarak). Kapuloan punika mboten nggadhahi populasi permanèn, namung setunggal klompok ingkang anggotanipun kirang langkung 100 panliti lan pangunjung ingkang dhateng kadhang kala.
* Gumantung dhefinisinipun, Panama lan Trinidad lan Tobago nggadhahi salah setunggal utawi kalih wilayah ing Amérika Lèr lan Kidul.

Mangga ugi pirsani[sunting | sunting sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:


Bawana-bawana ing Donya
Asia | Afrika | Amerika: Amérika Lèr - Amérika Kidul | Antartika | Eropah | Australia

(Kapuloan Pasifik ing Oseania mboten mlebet bagéyan saking bawana pundi kémawon)

Wikipedia
Artikel punika, artikel dhasar ingkang kedah dipundarbèni sadaya basa.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Amérika_Kidul&oldid=853506"