Èlmu

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Èlmu saget ateges prosès ngangsalaken pengetauan, utawi pengetauan kaorganisasi ingkang dipunupados mawi prosès kasebat. Prosès kaèlmuan inggih punika cara ngangsalaken pengetauan sacara sistematis perkawis satunggaling sistem. Asil sistematis puniki umumipun arupi metode ilmiah, lan sistem kasebat umumipun inggih punika alam semesta. Ing pangertosan puniki, èlmu asring sinebut sains.

Nanging, èlmu saget ugi maknanipun bènten kaliyan pengertosan sains. Ing masarakat Indonésia, asring kapireng istilah "èlmu hitam", inggih punika èlmu ingkang nggadhahi konotasi awon, umpaminipun nggadhahi makna èlmu ingkang muncul saking kekiyatan gaib kanthi tujuan kanggé tumindak ala.

Èlmu saget kagolongaken miturut cara puniki,

Kedah dipuncathet bilih pamisahan puniki adhedhasar konsép filsafat Nagari Kilèn. Teologi, bagéyan sanès saking pengetauan menungsa, mboten kaanggep ilmiah saéngga kapisahaken.

Èlmu pasti nyinaoni alam, matematika, lan teknologi, menawi èlmu sosial nyinaoni prilaku menungsa lan masarakat.

Téori "ilmiah" nggadhahi sifat objektif – saget kabuktèaken sacara empiris – lan "prediktif" – nginten asil empiris ingkang saget dipunpriksa, lan temtu kémawon saged ugi kosokbalèn.

Sapérangan panemon kaèlmuan saged counter-intuitive sanget. Téori atom umpaminipun, nedahaken bilih prongkalan granit ingkang katingal awrat, atos, lan padhet nyatanipun arupi kombinasi subatomik kathah partikel ingkang setunggal kémawon mboten nggadhahi sifat-sifat kasebat, ingkang éwah cepet sanget ing setunggaling ruang ingkang méh kosong.

Pemodhélan, téori, lan hukum ilmiah[sunting | sunting sumber]

Artikel utama: metode ilmiah

Istilah "modhél", "hipotesis", "téori", lan "hukum" ngandhet artos ingkang bènten ing kaèlmuan saking pamahaman umum. Para ilmuwan ngginaaken istilah model kanggé njelasaken setunggaling prekawis, sacara khusus ingkang saged kaginaaken kanggé ndamel kintenan ingkang saged kauji déning pacobèn/ékspérimèn utawi pangamatan. Setunggaling hipotesis inggih punika kintenan-kintenan ingkang dèrèng kadhukung utawi kabuktèaken déning parcobèn, lan Hukum fisika utawi hukum alam inggih punika géneralisasi ilmiah adhedhasar pangamatan empiris.

Filsafat ilmu[sunting | sunting sumber]

Artikel utami: Filsafat ilmu

Kaèfèktifan èlmu sampun ndadosaken subyék kanggé kathah spékulasi filsafat. Filsafat èlmu kamaksudaken kanggé mahami watak lan paleresan pengetauan ilmiah, sarta implikasi ètikipun.

Matématika lan métode ilmiah[sunting | sunting sumber]

Matématika penting sanget kanggé kaèlmuan, utaminipun peran matématika ngèksprèsiaken modhél ilmiah. Ngamati lan ngempalaken asil-asil pangukuran, kados ndamel hipotésis lan kintenan, mesthi mbetahaken modhél lan èksploitasi matématis. Cabang matématika ingkang asring kaginaaken ing kaèlmuan antawisipun kalkulus lan statistika, éwadéné saleresipun sedaya cabang matématika nggadhahi panerapanipun, "bahkan" bidhang "murni" kados téori bilangan lan topologi.

Sapérangan pamikir mastani matematikawan punika ilmuwan, kanthi anggepan bilih pambuktèn-pambuktèn matématis sami kaliyan pacobèn. Sabagéyan sanèsipun mboten nganggep matématika punika èlmu, amargi mboten mbetahaken uji-uji ékspérimental ing téori lan hipotesisipun. Nanging, ing wingking kalih anggepan punika, kasunyatan pentingipun matématika dados alat ingkang migunani sanget kanggé nggambaraken/njelasaken alam semesta sampun dados isu utami kanggé filsafat matématika.

Pirsani Eugene Wigner, The Unreasonable Effectiveness of Mathematics.

Richard Feynman ngendikaaken, "Matématika punika mboten nyata, nanging krasa nyata. Ing pundi papanipun?", éwadéné Bertrand Russell remen sanget ndhéfinisèaken matématika punika "subyék ingkang mboten naté kita mangertos punapa ingkang saweg kita dhiskusèkaken, lan kita mboten mangertos ugi kaleresanipun."

Bidhang-bidhang kaèlmuan[sunting | sunting sumber]

Èlmu alam[sunting | sunting sumber]

Èlmu sosial[sunting | sunting sumber]

Èlmu terapan[sunting | sunting sumber]

Téma ingkang nggadhahi sesambetan[sunting | sunting sumber]

Mangga ugi pirsani[sunting | sunting sumber]

Pranala njawi[sunting | sunting sumber]

Wikiquote-logo.svg
Wikiquote kagungan koléksi kutipan ingkang wonten kaitanipun kaliyan:

Sumberdaya[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Èlmu&oldid=812699"