Perang Enem Dinten

Saka Wikipédia, bauwarna bébas basa Jawa
Perang Enem Dinten
Soldiers Western Wall 1967.jpg
Tentara Angkatan Pertahanan Israèl ing Tembok Wétan Yerusalem boten dangu satelasipun sadaya dipun-culaken saking panawanan.
Tanggal 5 Juni 196710 Juni 1967
Papan Wétan Tengah
Asil Kamenangan Israèl
Casus belli Mesir nutup Selat Tiran lan nambah kathah personil tentara wonten ing Ujung Sinai, sarta dhukungan Suriah tumrap gerilyawan-gerilyawan ingkang ngawontenaken serangan dhumateng Israèl.
Owah-owahan wilayah Israèl ngrebat Lurung Gaza lan Ujung Sinai saking Mesir, Gisik Kilèn (kalebet Yerusalem Timur) saking Yordania, lan Dhataran Inggil Golan saking Suriah.
Pihak sing kalibat
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l
Flag of Egypt.svg Mesir
Flag of Syria.svg Suriah
Flag of Jordan.svg Yordania
Flag of Iraq.svg Irak
Flag of Saudi Arabia.svg Arab saudi
Flag of Kuwait.svg Kuwait
Flag of Sudan.svg Sudan
Flag of Algeria.svg Aljazair
Komandhan
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Yitzhak Rabin
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Moshe Dayan
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Uzi Narkiss
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Israèl Tal
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Mordechai Hod
Cithakan:Bendera isra.c3.a8l Ariel Sharon
Flag of Egypt.svg Abdel Hakim Amer

Flag of Egypt.svg Abdul Munim Riad
Flag of Jordan.svg Zaid ibn Shaker
Flag of Syria.svg Hafez al-Assad

Kakuwatan
264.000, 197 pesawat tempur 280.000 pasukan
Flag of Egypt.svg Mesir : 150.000
Flag of Syria.svg Suriah 75.000
Flag of Jordan.svg Yordania 55.000
Flag of Saudi Arabia.svg Arab saudi 20.000
812 pesawat tempur
Cacahé korban
779 pejah

2.563 tatu
15 dipun tawan

21.000 pejah

45.000 tatu
6.000 dipun tawan
langkung saking 400 pesawat dipun-musnahaken

Perang Enem Dinten utawi Perang 1967 utawi Perang Juni (Arab:حرب يونيو, ħarb yunio ; Ibrani: מלחמת ששת הימים, Milhemet Sheshet Ha‑Yamim), ugi kawentar kanthi sesulih Perang Arab-Israèl 1967, Perang Arab-Israèl katiga, an‑Naksah ("Kamunduran"), punika perang antawis Israèl lan tetangginipun negari-negari Arab inggih punika Mesir, Yordania, lan Suriah. Negari-negari Irak, Arab Saudi, Kuwait, lan Aljazair ugi ndhèrèk ngintun prajurit lan gaman dhumateng pasukan Arab.

Wonten ing wulan Mei 1967, Mesir ngusir Pasukan Perdamaian PBB (UNEF) ingkang sampun dipun gelar wonten ing Ujung Sinai, wiwit taun 1957 (sakrampungipun serangan Israèl utawi Krisis Suez taun 1956). Minangka réaksi dhumateng kategangan antawis Israèl-Siria, Mesir lajeng nyiapaken 1000 tank lan 100.000 prajurit wonten ing tapel wates, nutup Selat Tiran kanggé kapal-kapal mawi gendéra Israèl lan kapal-kapal ingkang amot material strategis, lan ngajak aksi sesarengan negari-negari Arab nglawan Israèl. Wonten ing tanggal 5 Juni 1967, Israèl lajeng ngluncuraken serangan ngrumiyini (pre-emptive) dhumateng Angkatan Udhara Mesir, amargi sumelang bilih pikantuk serangan saking Mesir.[1]

Latar wingking[besut | besut sumber]

Buntut Krisis Suez[besut | besut sumber]

Krisis Suez taun 1956 nggambaraken kakawonan militèr Mesir nanging arupi kamenangan politis. Bab punika lajeng dados perkawis ingkang nuwuhaken Perang Enem Dinten. Tekanan diplomatik ingkang awrat saking Amérika Sarékat lan Uni Soviet meksa Israèl narik tentaranipun saking Ujung Sinai. Sakrampungipun perang 1956, Mesir sarujuk dhumateng panggelaran pasukan PBB wonten ing Sinai, ingkang dipun wastani United Nations Emergency Force, kanggé njagi wewengkon bébas militer, lan nyegah gerilyawan supados boten nyebrang dhateng tlatah Israèl. Mesir ugi sarujuk mbikak malih Selat Tiran, salajengipun, tapel wates antawis Mesir lan Israèl kanggé sementawis dados kawontenan radi tentrem.[2] Sabibaripun perang 1956, tlatah punika taksih kisruh, dèrèng wonten solusi ingkang maton. Wekdal punika, boten wonten negari Arab ingkang ngakeni Israèl. Siria, ingkang dipun biyantu déning Blok Sovièt, wiwit nyeponsori serangan gerilya dhumateng Israèl ing taun 1960, minangka wujud lan bagéan saking "perang pembebasan rakyat", ingkang dipun rancang kanggé ngadhepi oposisi Parté Ba'ath.[3]

Bab toya[besut | besut sumber]

Ing taun 1964, Israèl wiwit narik toya saking Lèpèn Jordan kanggé saluran toya nasional (National Water Carrier). Taun sklajengipun, negar-negari Arab lajeng ndamel rencana pengaturan konstruksi sumber toya (Headwater Diversion Plan), ingkang manawi sampun dados, lajeng ménggokaken toya Lèpèn Banias sakdèrèngipun mlebet Israèl lan Seganten Galiléa, supados mili mlebet dam ing Mukhaiba kanggé Yordania lan Suriah, lan ménggokaken toya Lèpèn Hasbani dhumateng Lèpèn Litani, ing Libanon. Pengalihan ilèn toya kalawau saged ngirangi kapasitas saluran toya Israèl kirang langkung 35%, lan total sumber toya Israèl kinten-kinten 11%.[4] Tentara Israèl utawi Israèli Defense Forces (IDF) lajeng nyerang proyèk pengalihan toya wau ingkang wonten ing Suriah, ing wulan Maret, Mei, lan Agustus 1965, arupi rangkéan kakerasan tapel wates ingkang lajeng nuwuhaken perang.[5]

Israèl lan Yordania[besut | besut sumber]

Artikel utama: Prastawa Samu

Tanggal 12 November 1966 patroli tapel wates Israèl ngidak ranjau saéngga, tiga prajurit pejah lan enem tatu. Israèl pitados manawi ranjau punika dipun pasang déning militan saking Es Samu ing tlatah Gisik Kilèn (West Bank). Énjang-énjang sanget, tanggal 13 November, Raja Hussein saking Yordania, ingkang nembé ngawontenaken pepanggihan rahasia sareng Abba Eban lan Golda Meir bab pengamanan tapel wates, pikantuk pesen langsung saking kontakipun tiyang Israèl manawi Israèl boten gadhah maksad badhé nyerang Yordania.[6]

Wonten ing "Operasi Shredder", operasi militer Israèl paling ageng wiwit taun 1956, pasukan kanthi kakiyatan antawis 3.000-4.000 prajurit dipun biyantu déning tank lan montor mabur dipun sebar wonten ing pasukan-pasukan cadhangan, tetep wonten ing lebet wates Israèl, déné kalih kelompok penyerang, nyebrang tlatah Gisik Kilèn.

Israèl lan Suriah[besut | besut sumber]

Sanèsipun nyponsori serangan gerilya dhumateng Israèl (asring nglangkungi tlatah Yordania), Suriah ugi miwiti némbak (nganggé mortir tlatah wétan-lèr Galilee saking Dhataran Inggil Golan, minangka bagéan saking rebat unggul tlatah demiliterisasi ( Demilitarized Zone (DMZ)), ingkang dipun aken déning Israèl lan Suriah.[7]

Suriah ndakwa manawi Israèl tansah ngganggu para among tani Arab wonten ing DMZ, lan némbaki posisi militer Suriah, kamangka traktor-traktor Israèl nanemi tlatah Arab ingkang wonten ing DMZ, dipun réncangi déning pasukan Israèl ingkang sacara boten sah dipun gelar wonten ing tlatah punika. Suriah lapur dhumateng Dewan Keamanan (PBB) manawi pangrisakan makam sakubengipun garis démarkasi punika karepipun Israèl kanggé ningkataken kategangan kanggé alesan badhé nyerang Siria lan miyaraken tlatah ingkang dipun kuwaosi wonten ing DMZ kanthi ngicalaken hak para petani Arab ing mrika. Suriah mratélaaken manawi sawenèh témbakan saking Suriah punika arupi walesan tumrap témbakan provokatif Israèl dhumateng para among tani Arab utawi pos-pos militer Suriah.[8]

Penarikan mundur Pasukan PBB[besut | besut sumber]

Wonten ing tanggal 16 Mei jam 22:00, pimpinan United Nations Emergency Force, Jenderal Indar Jit Rikhye, pikantuk serat saking Jenderal Mohammed Fawzy, Kepala Staf Republik Persatuan Arab, ingkang suraosipun: To your information, I gave my instructions to all U.A.R. armed forces to be ready for action against Israèl, the moment it might carry out any aggressive action against any Arab country. Due to these instructions our troops are already concentrated in Sinai on our eastern border. For the sake of complete security of all U.N. troops which install OPs along our borders, I request that you issue your orders to withdraw all these troops immediately. Rikhye nyarios manawi badhé lapur dhumateng Sekjen PBB bab parintah punika.[9]

Sekjen PBB U Thant, nyobi ngrundhingaken bab punika kaliyan pamaréntah Mesir, nanging wonten ing tanggal 18 Mei Mentri Luar Negeri Mesir ngaturi pirsa dhumateng negari-negari ingkang nggadhahi pasukan wonten ing UNEF, manawi tugas UNEF ing Mesir lan Gaza sampun dipun endhegaken, pasukan kedah énggal késah. Pamaréntah India lan Yugoslavia mutusaken narik mundur pasukanipun saking UNEF, badhé menapa kémawon keputusanipun U Thant. Sementawis U Thant ngusulaken supados pasukan UNEF dipun gelar malih wonten ing tlatah tapel wates ing nglebet tlatah Israèl, nanging Israèl boten sarujuk, kanthi alesan manawi kontingen PBB saking negari-negari ingkang mengsahi Israèl mangké badhé ngalang-alangi respon pasukan Israèl dhumateng serangan Mesir tinimbang ngalang-alangi serangan pasukan Mesir.[10]

Selat Tiran[besut | besut sumber]

Tanggal 22 Mei, Mesir ngumumaken manawi Selat Tiran badhé dipun tutup kanggé sadaya kapal kanthi gendéra Israèl utawi ngamot material strategis, wiwit tanggal 23 Mei.[11] Republik Arab Mesir sampun netepaken wiyaripun seganten teritorial 12 mil seganten, sumbut kaliyan pasal 5 Ordinance 18 Januari 1951 ingkang dipun éwahi déning Dekrit tanggal 17 Februari 1958, rujuk kaliyan pasal 3 UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea).[1] Sementawis pasal 23 UNCLOS mratélaaken manawi kapal-kapal ingkang migunaaken hak liwat damai nglangkungi seganten teritorial, kedah nggadhahi dokumen lan ngakeni aturan khusus ingkang dipun tetepaken déning perjanjian internasional, kamangka pamaréntah Mesir ngumumaken manawi kapal-kapal wau kedah pikantuk palilah sakdèrèngipun mlebet seganten teritorial Mesir.

Negari-negari Arab boten ngakeni hak Israèl nglangkungi selat, amargi Israèl boten ndhèrèk napakastani Konvensi Seganten Teritorial utawi (Convention on the Territorial Sea and Contiguous Zone), utaminipun pasal 16(4) ingkang maringi hak dhumateng Israèl.[12] Senajan makaten, sampun dados kabiasaan internasional manawi kapal saking pundi kémawon gadhah hak lintas damai langkung ing seganten teritorial.[13][14]

Mesir lan Yordania[besut | besut sumber]

Salami wulan Mei lan Juni, pamaréntah Israèl ngupayaaken supados Yordania boten ndhèrèk perang; supados boten dipun kepung saking pundhi-pundhi lan boten kepéngin rundhingan kaliyan padunung Palestina saking tlatah Gisik Kilèn. Ananging, Raja Yordania King Hussein kaiket déning nasionalisme pan-Arab; saéngga, ing tanggal 30 Mei, Yordania napakastani kerjasama pertahanan kaliyan Mesir, pramila ndhèrèk gabung kaliyan aliansi militer ingkang sampun kawangun antawis Mesir lan Siria.. Presidhèn Nasser, mratelaaken : Our basic objective will be the destruction of Israèl. The Arab people want to fight.[15]

Paprangan[besut | besut sumber]

Serangan wiwitan[besut | besut sumber]

Artikel utama: Operasi Focus

Gerakan wiwitan Israèl ingkang paling wigati arupi serangan kejut tangkal (preemptive surprise attack) dhumateng Bala langit (Angkatan Udhara) Mesir. Bala Langit Mesir punika ingkang paling ageng lan modern ing antawis pasukan Arab, arupi kinten-kinten 450 montor mabur tempur (combat aircraft), sadaya damelan Soviet lan klebet taksih énggal.

Ingkang dados perhatosan lan sasaran serangan Israèl inggih punika 30 Tupolev Tu-16|Tu-16 “Badger” pembom medium, ingkang saged ndamel karisakan ageng tumrap Israèl.[16] Tanggal 5 Juni jam 7:45 wekdal Israèl, nalika siriné pertahanan ing saindhenging Israèl, bala langit Israèl (IAF) ngluncuraken Operasi Focus (Moked). Sedaya kakuatan langit Israèl arupi watawis 200 operational jet[17] mabur ninggalaken langit Israèl kanggé nyerang lapang terbang Mesir.[18] Infrastruktur pertahanan Mesir nalika semanten awon sanget, lan boten wonten montor mabur tempur ingkang dipun singitaken wonten bunker. Montor mabur tempur Israèl muter rumiyin langkung saknginggilipun seganten Mediterranean sadèrèngipun ménggok tumuju Mesir. Sementawis punika, pasukan Mesir malah nutup pertahanan udhara amargi kuwatir serangan gerilyawan pembrontak némbak pesawatipun Marsekal Amer lan Lt-Jendral. Sidqi Mahmoud, ingkang nembé mabur saking al Maza tumuju dhumateng Bir Tamada ing Sinai badhé manggihi para komandan pasukan ingkang wonten ing mrika. Nanging bab punika boten wonten bédanipun amargi juru anggegana-juru anggegana Israèl mabur sakngandhapipun jangkauan radar Mesir lan sakngandhapipun jangkauan témbakan bateré misil anti montor mabur SA-2.[19] Pasukan Israèl nganggé strategi serangan campuran, ngebom lan strafing (témbakan senapan mesin saking montor mabur),sarta bom dipun dhawahaken wonten ing landhas pacu saéngga boten sage d dipun anggé lan nggampilaken serangan Israèl salajengipun. Serangan punika kasil langkung saking ingkang dipun karepaken, saged ngagètaken Mesir lan ngrisak amèh sadaya kakiatan bala langit Mesir ing dharatan, kanthi korban wnten péhak Israèl namung sakedhik.. Langkung saking 300 montor mabur Mesir risak lan 100 juru anggeganaipun kaperjaya.[20] Péhak Israèl kicalan 19 montor mabur, kathahipun amargi sabab operational kados karisakan mesin, kacilakan lan sapanunggilipun.

Lurung Gaza lan Ujung Sinai[besut | besut sumber]

Penaklukan Sinai. 7 Juni-8 Juni 1967

Pasukan Mesir madeg saking pitung divisi: sekawan Divisi lapis waja, kalih Divisi infantri, lan setunggal Infantri mekanisasi. Sedaya, Mesir kagungan kinten-kinten 100,000 pasukan lan 900-950 tank wonten ing Sinai, dipun biyantu déning 1,100 APC lan 1,000 gaman mriem artilleri.[21] Susunan tempur kados makaten punika adhedhasar doktrin Soviet, ingkang ngginaaken satuan lapis waja ing kedalaman strategis kanggé mujudaken pertahanan dinamis, sementawis satuan infantri dipun dhapuk kanggé ngadhepi mengsah wonten ing pertempuran pertahanan.

Pasukan Israèl ingkang dipun konsèntrasèaken wonten ing tapel wates dumados saking enem brigade lapis waja, setunggal brigade infantri, setunggal brigade infantri mekanisasi, tiga brigade pasukan para lan 700 tank ndadoskaen total kinten-kinten 70,000 prajurit, ingkang dipun rangkum wonten ing tigang divisi lapis waja.

Ugi pirsani[besut | besut sumber]

Tokoh Kunci[besut | besut sumber]

Cathetan[besut | besut sumber]

  1. ^ Serangan pre-emptive (ngrumiyini): Ingkang katindakaken déning Mesir:
  2. ^ "Israèl (country)". Encarta Encyclopedia.  Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help); Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help)
  3. ^ Rabil, 2003, pp. 17-18.
  4. ^ Murakami, Masahiro (1995) Nata toya kanggé perdamaian ing Wétan Tengah: Strategi-strategi alternatif
  5. ^ Koboril lan Glanting z, 1998, pp. 129-130.
  6. ^ Bowen, 2003, p. 26 (citing Amman Cables 1456, 1457, 11 Desember 1966, National Security Files (Country File: Middle East), LBJ Library (Austin, Texas), Box 146).
  7. ^ Hajjar, Sami G. The Israèl-Syria Track, Middle East Policy, Volume VI, February 1999, Number 3. Retrieved 30 September 2006.
  8. ^ Yearbook of the United Nations, 1967
  9. ^ Rikhye, 1980, pp. 16-19.
  10. ^ Oren, 2002, p. 72
  11. ^ 'Egypt Closes Gulf Of Aqaba To Israèl Ships: Defiant move by Nasser raises Middle East tension', The Times, Tuesday, May 23, 1967; pg. 1; Issue 56948; col A.
  12. ^ Christie, 1999, p. 104.
  13. ^ The Corfu Channel Case (Merits), International Court of Justice, ICJ Reports, 1949, pp. 28-29
  14. ^ O'Brien, John, 2001, International Law, p. 407.
  15. ^ BBC On this Day, Mesir lan Yordania sesarengan nyerang Israèl. Diaksès 8 Oktober 2005.
  16. ^ Pollack, 2004, p. 58.
  17. ^ Oren, 2002, p. 172
  18. ^ Bowen, 2003, p. 99 (author interview with Moredechai Hod, 7 Mei 2002).
  19. ^ Bowen, 2003, pp. 114-115 (author interview with General Salahadeen Hadidi who presided over the first court martial of the heads of the air force and the air defence system after the war).
  20. ^ Pollack, 2005, p. 474.
  21. ^ Pollack, 2004, p. 59.

Referensi[besut | besut sumber]

  • Aloni, Shlomo (2001). Arab-Israèli Air Wars 1947-1982. Osprey Aviation. ISBN 1-84176-294-6
  • Bar-On, Mordechai, Morris, Benny and Golani, Motti (2002). Reassessing Israèl's Road to Sinai/Suez, 1956: A "Trialogue". In Gary A. Olson (Ed.). Traditions and Transitions in Israèl Studies: Books on Israèl, Volume VI (pp. 3–42). SUNY Press. ISBN 0-7914-5585-8
  • Bard, Mitchell G. (2002). The Complete Idiot's Guide to Middle East Conflict. Alpha books. ISBN 0028644107
  • Black, Ian (1992). Israèl's Secret Wars: A History of Israèl's Intelligence Services. Grove Press. ISBN 0-8021-3286-3
  • Boczek, Boleslaw Adam (2005). International Law: A Dictionary. Scarecrow Press. ISBN 0810850788
  • Bowen, Jeremy (2003). Six Days: How the 1967 War Shaped the Middle East. London: Simon & Schuster. ISBN 0-7432-3095-7
  • Bregman, Ahron (2002). Israèl's Wars: A History Since 1947. London: Routledge. ISBN 0-415-28716-2
  • Christie, Hazel (1999). Law of the Sea. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0-7190-4382-4
  • Cristol, A Jay (2002). Liberty Incident: The 1967 Israèli Attack on the U.S. Navy Spy Ship. Brassey's. ISBN 1-57488-536-7
  • Eban, Abba (1977). Abba Eban: An Autobiography. Random House. ISBN 0-394-49302-8
  • Ehteshami, Anoushiravan and Hinnebusch, Raymond A. (1997). Syria & Iran: Middle Powers in a Penetrated Regional System. London: Routledge. ISBN 0-415-15675-0
  • Gat, Moshe (2003). Britain and the Conflict in the Middle East, 1964-1967: The Coming of the Six-Day War. Praeger/Greenwood. ISBN 0-275-97514-2
  • Gelpi, Christopher (2002). Power of Legitimacy: Assessing the Role of Norms in Crisis Bargaining. Princeton University Press. ISBN 0-691-09248-6
  • Hammel, Eric (October 2002). "Sinai air strike:June 5 1967". Military Heritage 4 (2): 68–73. 
  • Hammel, Eric (1992). Six Days in June: How Israèl Won the 1967 Arab-Israèli War. Simon & Schuster. ISBN 0-7434-7535-6
  • Hussein of Jordan (1969). My "War" with Israèl. London: Peter Owen. ISBN 0-7206-0310-2
  • Hopwood, Derek (1991). Egypt: Politics and Society. London: Routledge. ISBN 0-415-09432-1
  • International Committee of the Red Cross (1998). International Committee of the Red Cross.
  • Koboril, Iwao and Glantz, Michael H. (1998). Central Eurasian Water Crisis. United Nations University Press. ISBN 92-808-0925-3
  • Makiya, Kanan (1998). Republic of Fear: The Politics of Modern Iraq. University of California Press. ISBN 0-520-21439-0
  • Morris, Benny (1997). Israèl's Border Wars, 1949-1956. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-829262-7
  • Mutawi, Samir (2002). Jordan in the 1967 War. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-52858-5
  • Oren, Michael (2002). Six Days of War. Oxford University Press. ISBN 0-19-515174-7
  • Phythian, Mark (2001). The Politics of British Arms Sales Since 1964. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0-7190-5907-0
  • Podeh, Elie (Winter, 2004). "The Lie That Won't Die: Collusion, 1967". Middle East Quarterly 11 (1).  Check date values in: |date= (help)
  • Pollack, Kenneth (2004). Arabs at War: Military Effectiveness, 1948-1991. University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-8783-6
  • Pollack, Kenneth (2005). Air Power in the Six-Day War. The Journal of Strategic Studies. 28(3), 471-503.
  • Prior, Michael (1999). Zionism and the State of Israèl: A Moral Inquiry. London: Routledge. ISBN 0-415-20462-3
  • Quigley, John B. (2005). Case for Palestine: An International Law Perspective. Duke University Press. ISBN 0-8223-3539-5
  • Quigley, John B. (1990). Palestine and Israèl: A Challenge to Justice. Duke University Press. ISBN 0-8223-1023-6
  • Rabil, Robert G. (2003). Embattled Neighbors: Syria, Israèl, and Lebanon. Lynne Rienner Publishers. ISBN 1-58826-149-2
  • Rezun, Miron (1990). Iran and Afghanistan. In A. Kapur (Ed.). Diplomatic Ideas and Practices of Asian States (pp. 9–25). Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-09289-7
  • Rikhye, Indar Jit (1980). The Sinai Blunder. London: Routledge. ISBN 0-7146-3136-1
  • Rubenberg, Cheryl A. (1989). Israèl and the American National Interest. University of Illinois Press. ISBN 0-252-06074-1
  • Seale, Patrick (1988). Asad: The Struggle for Peace in the Middle East. University of California Press. ISBN 0-520-06976-5
  • Segev, Tom (2005). Israèl in 1967. Keter. ISBN 965-07-1370-0. 
  • Sela, Avraham (1997). The Decline of the Arab-Israèli Conflict: Middle East Politics and the Quest for Regional Order. SUNY Press. ISBN 0-7914-3537-7
  • Shlaim, Avi (2001). The Iron Wall: Israèl and the Arab World. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-32112-6. 
  • Smith, Grant (2006). Deadly Dogma. Institute for Research: Middle Eastern Policy. ISBN 0-9764437-4-0
  • Stephens, Robert H. (1971). Nasser: A Political Biography. London: Allen Lane/The Penguin Press. ISBN 0-7139-0181-0
  • Stone, David (2004). Wars of the Cold War. Brassey's. ISBN 1-85753-342-9
  • van Creveld, Martin (2004). Defending Israèl: A Controversial Plan Toward Peace. Thomas Dunne Books. ISBN 0-312-32866-4

Wacan Terusan[besut | besut sumber]

Pranala jawi[besut | besut sumber]

Cithakan:Konflik Arab-Israèl