Kabupatèn Kendhal
|
|||
| Motto: "Beribadat (Bersih,Indah,Barokah, Damai, Aman, Tertib)" |
|||
![]() |
|||
| Dina Dadi: | 28 Juli 1605 | ||
| Ibukutha: | Kendhal | ||
| Bupati: | dr. Hj. Widya Kandi Susanti,M.M. | ||
| Wakil Bupati: | H. Muhammad Mustamsikin S.Ag., M.Si. | ||
| Jembar - Total: |
1.282,74 km² |
||
| Kecamatan - Cacahe: |
19 Kecamatan |
||
| Pedhunung - Total: - Kapadhetan: |
+/- 980.000 (2003) +/- 978 / km² |
||
| Suku Bangsa: | wong Jawa | ||
| Agama: | Kejawen, Islam, Protestan, Katolik, Hindu lan Buddha | ||
| Basa: | Basa Jawa lan Basa Indonesia | ||
Kabupaten Kendhal iku salah siji kabupaten ing Jawa Tengah, panggonané ing wilayah pantura, kutha Kendhal iku ibukutha kabupatèné, kota-kota liyané : ---, lan liya-liyané. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± 1.002,23 km2. [1]
Asil tetanèn arupa: brambang, bawang, unclang, kenthang, kubis, kembang kol, peté / sawi, wortel, lobak, kacang abang, kacang panjang, cabé, cabé rawit, jamur, tomat, terong, buncis, timun, labu Siem, kangkung, bayem, melon, bengkoang lan semangka.[2].
Bab lan Paragraf |
[sunting] Sajarah
Jeneng Kendhal dijupuk saka sawijinig wit, yaiku Wit Kendhal. Wit iku wis kawentar wiwit jaman Kerajaan Demak nalika pamaréntahané Sultan Trenggono ing taun 1500-1546 M. Nama Kendal diambil dari nama sebuah pohon yakni Pohon Kendal.
[sunting] Bupati Kendhal
- 1813 - 1830 Pangéran Ario Prawirodiningrat II Putra Bupati Pangéran Ario Prawirodiningrat I (Bupati pungkasaning Kendal kanthi Pusat Pamréntahan isih ing Kaliwungu)
- 1832 - 1850 Radén Tumenggung Purbodiningrat Menantu Bupati P. Ario Prawirodingrat II
- 1832 - 1850 Kyai Tumenggung Purbodiningrat saka Gresik
- 1857 - 1891 Pangeran Ario Notohamiprojo
- 1891 - 1911 Raden Mas kamal Notonegoro saka Desa Cepiring
- 1911 - 1914 Patih Raden Cokro Hadisastro Menantu Bupati Jepara Sosrodiningrat / Ipar R.A. Kartini (nglakoni pamréntahan sawetara amarga bupatine seda)
- 1914 - 1938 Raden Mas Adipati Ario Notohamijoyo utawa Raden Mohammad Putra RM. Ario Notonegoro
- 1938 Raden Patih Notomudigdo nyekel jabatan sawetara amarga Bupati Radèn Mas Adipati Ario Notohamijoyo mulai pensiun
- 1939 - 1942 Raden Mas saddin Purbonegoro asal desa Cepiring
- 1942 - 1945Patih Raden Mas Kusuma Hudoyo
- 1945 - 1949 Sukarmo Putra Lurah Ketapang Kendal. (Anggota Sanggiin diangkat nalika Revolusi Rakyat Kendal
- 1949 R. Ruslan Masa Agresi Belanda
- 1950 - 1956 R. Prayitno Partodijoyo Patih saka Pekalongan
- 1957 - 1960 R. Soedjono Bupati Blora
- Staf Kantor Gubernur - R. Abdul Rahman - R. Gondo Pranoto
- 1960 - 1966 R. Salatun Wedono Weleri Kendal
- 1966 - 1967 Mayor Sunardi
- 1967 - 1972 Letkol RM. Suryo Suseno
- 1972 - 1979Drs. Abdus Saleh Ronowidjoyo saka Madura
- 1979 - 1984 Drs. Herman Sumarmo Sekwilda Ka. Tegal
- 1984 - 1989 Sudono Yusuf, BA
- 1989 - 1998 Sumojo Hadiwinoto, SH
- 1999 Drs. Djoemadi
- 2000 - 2007 Hendy Boedoro , SH. M.Si
- 2009 - 2010 Dra. Hj. Siti Nurmarkesi ( Bupati ), Pelantikan 22 Juli 2009
- 2010 - 2015 Dr. Hj. Widya Kandi Susanti
[sunting] Geografis
[sunting] Kondhisi Geografis
Kabupaten Kendal dumunung ing watarané 109°40' - 110°18' Bujur Wétan lan 6°32' - 7°24' Lintang Kidul. Wates wilayah administrasi Kabupaten Kendal yaiku :
- Lor : Laut Jawa.
- Wetan : Kutha Semarang.
- Kidul : Kabupaten Semarang lan Kabupaten Temanggung.
- Kulon : Kabupaten Batang.
Jarak paling adoh wilayah Kabupaten Kendal saka kulon mangetan yaiku 40 Km, déné saka lor mangidul adohe 36 Km. Kabupatèn Kendal duwéni amba 1.002,23 Km2 kang dumadi saka 20 Kecamatan kanthi 265 Désa sarta 20 Kelurahan.
[sunting] Kondhisi Topografi
Kabupaten Kendal dumadi saka 2 (loro) dataran, yaiku dataran rendah (pantai) lan dataran tinggi (pegunungan). Wilayah Kabupaten Kendal bageyan lor mujudake daérah dataran rendah kanthi dhuwur watarané 0 - 10 meter dpl, kang kaperang ing Kecamatan :
- Weleri.
- Rowosari.
- Kangkung.
- Cepiring.
- Gemuh.
- Ringinarum.
- Pegandon.
- Ngampel.
- Patebon.
- Kendal kang dadi ibukutha Kabupaten Kendal
- Brangsong.
- Kaliwungu.
Wilayah Kabupaten Kendal bagéyan kidul mujudaké daérah dataran tinggi kang dumadi saka lemah pegunungan kanthi dhuwur watara 10 - 2.579 meter dpl, kang kapérang ing Kecamatan :
- Plantungan.
- Pageruyung.
- Sukorejo.
- Patean.
- Boja.
- Limbangan.
- Singorojo.
- Kaliwungu Selatan.
[sunting] Iklim lan Curah Hujan
Wilayah Kabupaten Kendhal dumadi saka 2 (loro) daérah dataran, mula kondhisi iku ndadékaké kondhisi iklim wilayah Kabupatèn Kendhal. Wilayah Kabupatèn Kendhal bagéyan lor didominasi dening daérah dataran rendah lan cedhak karo Laut Jawa, mula kondhisi iklim ing daérah kana luwih panas kanthi suhu rata-rata 27 °C. Dene wilayah Kabupaten Kendal bagéyan kidul kang mujudaké daérah pegunungan lan dataran tinggi, kondisi iklim ing panggonan iku luwih adhem kanthi suhu rata-rata 25 °C.
[sunting] Pemerentahan
Kabupaten Kendhal ketata saking 19 kecamatan, --- kelurahan lan --- desa. Kecamatan-Kecamatan ing Kabupaten Kendhal yaiku:
- Kecamatan Boja
- Kecamatan Brangsong
- Kecamatan Cepiring
- Kecamatan Gemuh
- Kecamatan Kaliwungu
- Kecamatan Kangkung
- Kecamatan Kendhal
- Kecamatan Limbangan
- Kecamatan Ngampel
- Kecamatan Pagerruyung
- Kecamatan Patean
- Kecamatan Patebon
- Kecamatan Pegandon
- Kecamatan Plantungan
- Kecamatan Ringinarum
- Kecamatan Rowosari
- Kecamatan Singorojo
- Kecamatan Sukorejo
- Kecamatan Weleri
Saliyane Kendhal, kutha-kutha kecamatan liyane kang signifikan yaiku Kaliwungu lan Weleri.
[sunting] Kaliwungu (Basis Keagamaan)
Kutha iki ora tau sepi saka urip keislaman. Akeh pesantrén kanthi santri saka pirang-pirang kutha ing pirang-pirang panggonan. Ciri khas kutha iki yaiku akèh wong kang riwa-riwi kanthi nganggo klambi muslim, nganggo sarung lan nganggo panutup surah (peci utawa kerudung) kanthi Al Quran utawa kitab-kitan tartamtu ing tangan. Saliyané iku, wacanan ayat-ayat suci Al Quran sumadya terus sabendina ing sakabehing pucuking kutha iki.
[sunting] Weleri (Basis Perdagangan)
Kutha paling kulon saka Kabupatèn iki pancèn ora tau sepi saka doltinuku. Kutha iki dadi transit lan ancasé para bakul saka sakabehing panggonan ing Kabupatèn Kendal nganti tekan salabehing Wilayah Indonesia. Kanthi fasilitas transportasi (ana 2 terminal lan 1 Stasiun KA) lan fasilitas komunikasi lang luwih jangkep tinimbang kecamatan liyané. Weleri mundhak dadi kutha kang ramé lan gampang kaakses. Saliyané iku, kanthi cara sosial, anané bakul saka Klaten-Solo kang gawé perkampungan khusus (Kampung Solo), perkampungan iku dumunung ing dukuh Kedonsari Kelurahan Penyangkringan. Saka pengaruh perubahan sosial iku ndadekaké weleri minangka kecamatan kang perkembangan perdagangan saya rame ditandai akèhé pasar tradisonal, nganti tekan seprené ana 3 pasar gedhe kang dumunung ing jantung kecamatan weleri.
[sunting] Transportasi
Kendal manggon ing jalur pantura kang ramai banget. Angkutan umum antarkota padatan anane bis. Kendal uga dilewati jalur sepur, ana telung stasiun (Weleri, Kalibodri, lan Kaliwungu) kanthi stasiun paling gedhe ing Weleri. Padatan, sepur jarak jauh ora mandheg ing stasiun-stasiun iki. Dene transportasi sajroning Kabupaten Kendhal ana becak, dhokar, grobag, pit, lan montor.
[sunting] Olahraga
Kabupaten Kendal duweni klub bal-balan, yaiku Persik Kendal kang manggon ing Stadion Bahurekso. Saliyane Stadion Bahurekso, Kendal uga duweni Stadion Madya. Olahraga liyane bal-balan padatan nglakoni latian ing Gor Bahurekso. Dene kanggo latihan fitnes, dilakokake ing fitnes center ing Kaliwungu.
[sunting] Pendhidhikan
Sektor pendidikan ing Kabupaten Kendal kaperang saka pirang-pirang macem. Saka pendidikan formal, informal, lan non formal. Arep kebeh Kecamatan duweni sarana lan prasarana pendidikan. Pendidikan fomal ing Kabupaten iki ana atusan TK lan Sekolah Dasar utawa kang sederajat. Semana uga karo SMP utawa kang sederajat, kabeh kecamatan ing kabupaten iki duweni SMP utawa kang sederajat. Semana uga karo pendidikan menengah. Ing Kabupaten kendal ing pambuka taun 2008 duweni 30 SMA kang kaperang saka 14 SMA Negeri lan 16 SMA Swasta. Miturut program kang dibuka saka 30 sekolah ana telung sekolah kang duweni program lengkap IPA, IPS lan Bahasa yaiku : (1) SMA 1 Kendal, (2) SMA 1 Boja, lan (3) SMA 1 Weleri. Dene pendidikan menengah kejuruan (SMK) ana 22 SMK kang kaperang saka 5 SMK Negeri, 13 SMK Swasta, lan 2 SMK kelas adoh ing Pondok pesantren.
[sunting] Kapendhudhukan
Cacahe penduduk Kabupaten Kendal Taun 2004 yaiku 899.211 jiwa, kang kaperang saka 443.974 (49,34%) penduduk lanang lan 455.237 (50,66%) penduduk wadon.
[sunting] Budaya lan Adat
Kabupaten Kendal duweni akeh budaya kang asipat tradisional utawa agamis kayadene Syawalan Kaliwungu (event iki wis kawenthar nganti tekan sakabehing Pulau Jawa), Sedekah Laut Tanggul Malang, Pesta Laut Tawang lan Pantai Bandengan. Saliyane iku, ana pirang-pirang pasareyan saka paraga-paraga adat utawa penyebar Agama Islam, antara liya pasareyane Pangeran Djuminah, Kyai Asyari, Sunan Katong, Paku Wojo kang dumunung ing Kecamatan Kaliwungu, Pasareyane Pangeran Benowo ing Kecamatan Pegandon lan Pasareyane Kyai Seapu ing Kecamatan Boja. Ing Cepiring uga ana pasar cepiring lan akeh macem-macem bakul ing antara toko pit BMS kang wiwit dhisik wis ana ing kana.
[sunting] Kasenian
- Barongan. Kasenian iki awujud barong utawa barongan kang diiringi lelagon saka tetabuhan kenong lan bedhug. Ing kasenian barongan, padatan mesthi ana esek-esek. Kasenian iki awujud tarian kang nirokake Singobarong. Tarian iki nggambarake gagah pideksane lan buwase singa raseksa. Padatan ana loro kang nggambarake barongan lanang lan wadon, kadang -kadang uga ana anak barongan. Barongan siji dimainake wong loro, pemain ngarep nyekeli sirahe kang awujud singa kagawe saka kayu kanthi ngumpet ing saburine kain loreng-loreng kaya singa. Dene buntute minangka buntut, gerakane melu pemain kang ana ing sangarepe.[3]
- Tari opak abang. Tarian iki arep kaya tari Tayub, nanging tarian iki didominasi penari wadon. Dhandhanan lan kostum padha karo kostum prajurit, kaya wong lanang ning tetep katon ayu.
- Tetabuhan kang migunakake barang-barang bekas. Tetabuhan iki kawujud ing grup marchingband saka kecamatan Kaliwungu kang duweni jeneng Marching Blek. Gurup iku migunakake ember seng bekas, drum plastik gedhe bekas, lan tutup panci bekas.
- Batik Kendal. Batik khas Kendal ngrujuk ing Batik Kaliwungu kang kono digawe dening pengrajin saka kapung Kapulisen. Minangka apresiasine marang bathik kendal, Bupati Kendal dr. Hj. Widya Kandi Susanti, MM, bakalan ndadekake Batik Kendal kanggo seragam PNS Kabupaten Kendal.
- Jaran Kepang. Kasenian iki awujud tarian kang ditarekake dening para petani ing Kecamatan Singorojo, Limbangan, lan Boja, Kendal. Tarian jaran kepang uga sinebut tarian kuda lumping.[4]
- Kesenian Rakyat Kuntulan utawa kang asring sinebut terbang kuntul, iku tari kesenian rakyat khas Dusun Plalar dimisuwurake dening Kelompok seni Sinar Gunung, Desa Bringinsari Kecamatan Sukorejo. Tarian iki, nuansa Islami kanthi nggabungake gerakan beladiri silat kang digambarake ing wujud tarian. Cacahe penari 30 – 40 penari/pesilat, lan 5 – 10 niyaga kang lanang kabeh, kanthi mragakake 23 jurus silat lan 23 tembang kang nyritakake perjuwangan.
- Kendal Carnival. Kagiyatan iki padatan dilakoni setahun sepisan kanggo mengeti dina dadi kutha Kendal. Kagiyatan iku awujud arak-arakan. Sajroning arak-arakan ana kreta kang isine bupati lan wakil bupati kendal, bajur ditrusake kerabat kraton kendal.
[sunting] Klambi Adat Kendal
Putra: Blangkon modhel Mataram mondhol trepes, jebeh nutup talingan. Wusana bageyan dhuwur migunakake beskap Sutowijayan (bageyan dhuwur nutup manengen lan tibane lurus mangisor kanthi telung kanthong, bageyan wuri landhung lan ana wilahan ing sisih kiwa lan tengen). Bageyan ngisor migunakake nyamping/ kain pesisiran nganggo sabuk, epek timang, nganggo keris/ duwung. Migunakake selop kang katutup.
Putri: Gelungan khas Kendal, rambut disasak lan dirapikake kayadene gawe gelungan jawa lan bageyan sisih tengen lan kiwa digawe mepet talingan (tanpa sunggar). Banjur, kanggo gawe gelungane nganggo gelungan Jawa Solo ukuran cilik kanthi telung tusuk konde model lingkar.
[sunting] Panganan Khas
- Krupuk Useg, kuwi krupuk kang kagawe saka adonan glepung kang dicampuri trasi, utawa bawang kang diuleg, banjur digoreng ing pasir. Diarani krupuk useg amarga nalika goreng, krupuke diuseg-usegake ing pasir.
- Krupuk Rambak, jajanan kang kagawe saka kulit sapi kang digoreng banjur diwenehi bumbu.
- Tempe penyet. Tempe penyet ing Kabupaten Kendhal rada beda karo tempe penyet ing panggonan liya. Ing Kabupaten iki, tempe penyet dagawe saka tempe kang didang banjur dipenyet karo sambel trasi utawa sambel tomat.
- Sumpil, iku panganan khas saka kecamatan Kaliwungu. Sumpil arep kaya lonthong nanging wujude segitelu lan didhahar migunakake samber wur.
- Endhog mimi, iku panganan khas saka Kecamatan Kaliwungu. Endhog mimi digawe saka endhog iwak mimi kang dicampur karo sambel wur. Iwak mimi iku jinis iwak kang isih sakeluwarga karo iwak pari.
- Plonco, iku panganan khas kang padatan mung ana ing sasi pasa. Plonco iku panganan saka krai kang digodhog banjur dicampur karo sambel lothek.
- Brongkos, panganan khas saka Kecamatan Sukorejo. Brongkos kagawe saka daging sapi kang diolah kanthi bumbu-bumbu khas. [5]
- awuk-awuk, iku panganan kang digawe saka pohung kang diparut kasar lan didang barengan karo gul Jawa. Sawise mateng, banjur diwuri kanggo wur utawa klapa kang diparut.
- Jongkong iku jinising panganan kang digawe saka parutan pohung alus lan dicampur karo gula abang, banjur dibungkus kanggo godhong gedhang. Bungkusan jongkong arep kaya bungkusan sega. Sise mateng diwenehi wur.
- Oyog, iku panganan khas saka Kabupaten Kendal kang kagawe saka glepung pathi kang dicampur banyu lan gula Jawa banjur didang. Sawise mateng diwenehi wur.
- Sate Bumbon. Sate bumbon iku sate kang digawe saka daging sapi kang dibakar lan diwenehi bumbu sambel kacang.
[sunting] Plesiran
Salah siji papan plesiran kang paling misuwur ing Kabupaten Kendal yaiku Curug Sewu, iku air terjun telung tingkat dhuwure 80 meter, dumunung ing Kecamatan Patean (winatesan karo Kabupaten Temanggung).
Papan plesiran liyane ing Kabupaten Kendal:
- Pemandian air panas Gonoharjo Nglimut ing lereng Gunung Ungaran
- Pantai Jomblom ing Kecamatan Cepiring
- Pantai Sendang Sekucing ing Kecamatan Rowosari
- Agrowisata kebun teh Medini ing Kecamatan Limbangan, katon pemandangan Kutha Semarang saka dhuwur Gunung Ungaran kang dhuwure 2.100 meter
- Goa Kiskendo ing Kecamatan Singorojo; goa iki duweni crita babagan Mahesa Sura lan Lembu Sura sarta Sugriwa lan Subali
- Pantai Ngebum kang ana ing Kecamatan Kaliwungu
- Kolam Renang Boja ing Kecamatan Boja. Ing kana wis sumadya rong kolam yaiku kolam olympic lan kolam kanggo anak anak. Papan plesiran iki dumunung ing pusat Kecamatan Boja.
- Agrowisata Sekatul. Dumunung ing Kecamatan Limbangan, kira-kira 30 km mangidul saka Kendal. Ing kana ana perkebunan woh stroberi lan woh-wohan liyane, pemancingan, sarta taman dolanan kanggo anak anak.
- Srendeng Agrowisata. Manggon ing Desa Curugsewu, Kecamatan Patean, iku papan plesir Agro basis pendhidhikan kaperang saka Wisata Kebun, Peternakan, Pertanian, Outbound, Mebel lan village tour.
[sunting] Referensi
- ↑ Kondisi Geografis Kabupaten Kendhal
- ↑ Potensi pertanian.
- ↑ (id)dewankeseniankendal.org Kesenian Rakyat Barongan (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011)
- ↑ (id)kompas.com Kuda Lumping Kesenian Petani Kendal (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011)
- ↑ (id)in-tips.com Brongkos, panganan khas Sukorejo, Kendal (kaundhuh tanggal 9 Agustus 2011)
[sunting] Mangga Kapurih Ugi Mriksani
[sunting] Pranala Jaba
|
|||||||
|
||||||||||||||||||
