Sapi

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Sapi
Sapi karo pedhèt (anaké)
Klasifikasi èlmiah
krajan: Animalia
filum: Chordata
kelas: Mammalia
ordo: Artiodactyla
kulawarga: Bovidae
Subkulawarga: Bovinae
Genus: Bos
Species: B. taurus
Jeneng binomial
Bos taurus
Linnaeus, 1758

Sapi kuwi kéwan ternak saka familia Bovidae lan subfamilia Bovinae.[1] Saliyané dipiara kanggo nggarap sawah (déning wong tani) kayata (narik luku, garu,lan liya-liyané), sapi uga bisa dijupuk susu lan dagingé. [1]Daging sapi rasané énak lan bisa digawé werna-werna masakan.[1] Saliyané iku kulit sapi uga isa dimanfaatké kanggo gawe bedhug, kendhang, lan wayang kulit.[1]

Pakan Sapi[sunting | sunting sumber]

Pakan kéwan ternak kang tradisional umume suket, godhong jagung, lan godhong-godhongan kayata godhong waru, godhong pethet, lan liya-liyané.[2] Mengkono uga sapi, biyasané saliyané godhong-godhongan kaya mau uga kadang-kadang dicampuri katul yaiku glepung saka kulit beras.[2] Katul iku digawé saka kulit beras kang digiling.[2] Ananging bahan-bahan pangan kaya mau biyasané thukulé musiman. [2]Yèn wayah udan akéh sing thukul subur lan yén wayah ketiga bakal padha garing.[2] Apamanéh yèn wayah rendheng bakal mati kebaceken. [2]Mulané yèn wayah musim-musim kang tinamtu para peternak sapi bakal kangélan luru pakan sapi.[2] Saliyané iku, rega suket uga mundhak.[2] Saiki ana pakan sapi kang ora gumantung saka musim.[2] Pakan sapi kang jenengé protefeed iki bisa ditemokaké sawayah-wayah tanpa ngenténi musim udan. [2]Protefeed iki bahané saka sampah nabati. [2]Sampah nabati iki tuladhané sampah kulit wiji kopi, ampas tebu (ampas sisa gawé gula) lan ampas téla.[2] Bahan-bahan kang asalé saka sampah ing dhuwur iku nduwéni protéin kang akéh, saéngga bisa nambah gizi pakan sapi.[2]

Habitat[sunting | sunting sumber]

Sapi ana kang diternak ing padang rumput lan diumbar urip bébas.[3] Modél ternak kang kaya ngéné iki kayata ing dhaérah Sumba-Sumbawa lan ing Éropa kang akéh padang rumput.[3] Saliyané cara kang kaya mengkono ana uga sapi kang diternak kanthi cara dikandhang.[3] Dadi sapi-sapi mau urip ing kandhang sapi.[3] Sanajan uripé ing kandhang, ananging sapi-sapi mau kanthi rutin dipakani lan dirumat.[3] Kandhang sapi kudu diresiki sawayah-wayah supaya sapi ora kena penyakit, saliyané iku sapi kudu dibedhiangi.[3] Sapi dibedhiangi kanthi cara diobongaké dami (wit pari) yen wayah bengi.[3]

Jinis Sapi[sunting | sunting sumber]

Ing Indonesia ana werna-werna jenis sapi.[4]

Jenis Sapi Unggulan
No. Jenis Cirine
01. Sapi Simental warna kulite coklat rada abang
wulu bagian endhas
sikil wenane putih
awake gedhe, keker
apike diopeni ing panggonan sing iklime sedheng. Biasane dimanfaatke daginge.
02. Sapi Ongole wernane putih, rada abu-abu
gelambire wiwit ngisor rahang nganti dhadha
endhase dawa
kupinge cilik, kaku
kempole gedhe, kulite kandel
03. Sapi Madura wernane abang bata
sungune cilik, metu
04. Sapi Limosin wernane soklat nom, kuning rada klawu
bentuk awake dawa, gedhe
pas yen diopeni ing iklim sedhengan
05. Sapi Fries Holand wernane ireng putih, batese cetha
pucuk buntute werna putih
06. Sapi Brangus wernane ireng
gulu lan kupinge cendhak
gegere lurus
awake gedhe, keker
sikile gedhe, kuat
campuran anatarane sapi brahman lan angus
07. Sapi Brahman wernane putih, awu-awu, utwa abang
gelambire saka rahang nganti dhadha
punuke ing dhuwur bahu
endhase dawa
kupinge gedhe
kempole gedhe
kulite kandel
08. Sapi Aberden Angus wernane ireng
gulune cendhak
kuping cendhak
akeh wulu
geger lurus
awake gempal
sikile gedhe, kuat
09. Sapi Bali wedok wernane abang semu emas
lanang wernane ireng
bokong mengisor wernane putih
sungune gedhe, dawa, madhep mengarep
sikile kuat

Asil olahan[sunting | sunting sumber]

Déndéng sayat[sunting | sunting sumber]

Déndéng sayat yaiku lembaran tipis daging sapi kang dibumboni. Déndéng sayat iki kanggo lawuh nalika mangan. Cara masak déndéng sayat kanthi digoreng.[5]

Susu sapi[sunting | sunting sumber]

Artikel utama: Susu

Susu sapi bisa digawé werna-werna panganan. Prinsip kanggo ngolah susu sapi yaiku pasteurilisasi lan sterilisasi.[6] Susu kalebu nutrisi sepisanan kanggo makhluk kang lagi wae lair, kanggo kéwan apadéné kanggo manungsa.[6] Susu sapi nduwéni gizi kang akéh, amarga susu sapi ngandhut zat kimia kang dibutuhaké awak kayata Calsium, Phosphor, Vitamin A, Vitamin B lan Riboflavin kang dhuwur.[6] Susu sapi gampang dicerna usus lan nduwéni protéin, mineral lan vitamin.[6] Telu-telune ndadekake susu sapi dadi bahan panganan kang fleksibel kang bisa diatur kadar lemaké, saéngga bisa jumbuh karo seléra konsumén.[6] Susu sapi uga bisa diolah saéngga nduweni rasa strobérry, rasa jeruk, anggur lan buah-buah liyané.[6] Susu kalebu bahan pangan héwani, yaiku arupa cairan putih kang diasilaké kéwan ternak lan kanthi cara diperes. [6] Saiki, méh saben dhaérah nduwéni pabrik susu.[6] Ing Sumatera Utara susu diasilaké ing Kabupatén Deli Serdang, Simalungun, Binjai lan Medan.[6] Ing pulo Jawa, susu diasilake lan diproses ing dhaerah Jawa Barat yaiku Lembang lan ujung berung, Jawa Tengah yaiku ing Semarang, Ungaran lan Boyolali lan ing dhaerah Jawa Timur yaiku ing Pujon, Nongko jajar, Batu lan Grati. [6] Ing Amérika Serikat, dhaérah-dhaérah penghasil susu ana ing kawasan urban utawa perkotaan kang akéh pandhudhuké.[6] Negara bagian Amérika Serikat kang ngasilaké susu kayata Wisconsin, California, New York, Minnesota,Pensylvania, Michican, Ohio lan Iowa.[6]

Susu sapi bisa dadi sumber protein. [1]Para ilmuwan nerangaké yèn susu sapi bisa dadi pengganti ASI utawa ''Air Susu Ibu''. [1]Saliyané iku susu sapi bisa dadi nutrisi kang ora mbebayani tumprap kaséhatan awak.[1]


Liya-liya[sunting | sunting sumber]

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Galeri[sunting | sunting sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d e f g (id)[1](dipunundhuh tanggal 23 April 2011)
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m (id)http://www.disnak.jabarprov.go.id(dipunundhuh tanggal 23 April 2011)
  3. ^ a b c d e f g (id)green.kompasiana.com(dipunundhuh tanggal 23 April 2011)
  4. ^ (id)disnakeswan.kalbarprov.go.id(dipunundhuh tanggal 23 April 2011)
  5. ^ (id)[2](dipunundhuh tanggal 23 April]
  6. ^ a b c d e f g h i j k l (id)[3](dipunundhuh tanggal 23 April 2011)
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Sapi&oldid=877548"