Wong Tionghoa-Indonésia

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Wong Tionghoa-Indonesia)
Jujug: pandhu arah, pados
Agnes Monica, Katurunan Tionghoa ing Indonésia
Suku Tionghoa-Indonésia
Populasi total
1.739.000 (sensus 2000)[1]
7.670.000 (perkiraan 2006)[2]
Pedunung wigati ing
Kalimantan Barat, DKI Jakarta, Jawa Barat, Jawa Tengah, Jawa Timur, Sumatera Utara, Riau, Kepulauan Riau, Jambi, Sumatera Selatan, Bangka-Belitung, Sulawesi Selatan, Sulawesi Utara, Nusa Tenggara Wétan, dan Papua.
Basa

Indonésia, Hokkien, Hakka, Tiochiu, Mandarin, Jawa dan basa-basa laladan lainnya.

Agama

sebagian besar penganut agama Kristen, Katolik dan Buddha, sebagian kecil menganut Kong Hu Cu dan Islam.

Suku bangsa cedhak dhéwé

Mayoritas suku Han dan minoritas suku Hui di Cina.

Suku bangsa Tionghoa (biasa dipunsebut ugi Cina[3]) ing Indonésia inggih punika salah satunggaling etnis ing Indonésia. Biasanipun nyebut piyambakipun kanthi istilah Tenglang (Hokkien), Tengnang (Tiochiu), utawi Thongnyin (Hakka). Wonten ing basa Mandarin dipunsebut Tangren (Hanzi: 唐人, "tiyang Tang") utawi lazim dipunsebut Huaren (Hanzi Tradisional: 華人 ; Hanzi Sederhana : 华人) . Dipunsebut Tangren amargi sami kaliyan kasunyatan bilih tiyang Tionghoa-Indonésia mayoritas asalipun saking Cina selatan ingkang nyebut piyambakipun minangka tiyang Tang, dene tiyang Cina utara nyebut piyambakipun minangka tiyang Han (Hanzi: 漢人, Hanyu Pinyin: Hanren, "tiyang Han").

Leluhur tiyang Tionghoa-Indonésia nindakaken imigrasi kanthi bertahap wiwit ewunan taun kapungkur ingkang nglewati bidang niaga. Peranipun sapérangan medal wonten ing sajarah Indonésia, ugi sadéréngipun Républik Indonésia dipundeklarasikaken lan kabentuk. Cathetan-cathetan saking Cina ngandharaken bilih kerajaan-kerajaan kuno ing Nuswantara sampun berhubungan kaliyan dinasti-dinasti ingkang kumawasa ing Cina. Faktor punika ingkang lajeng nyuburaken dedagangan lan lalu lintas barang punapa déné manungsa saking Cina nuju ing nuswantara ugi kosok wangsulipun.

Sabibaripun nagara Indonésia mardika, tiyang Tionghoa ingkang kewarganagaraanipun Indonésia dipungolongaken minangka salah satunggaling suku wonten ing lingkup nasional Indonésia, kados déné Pasal 2 UU Nomor 12 Tahun 2006 tentang Kewarganagaraan Républik Indonésia.[4]

Asal Tembung[sunting | besut sumber]

Tionghoa utawi tionghwa, inggih punika istilah ingkang dipundamel piyambak déning tiyang keturunan Cina ing Indonésia, ingkang asalipun saking tembung zhonghua wonten Basa Mandarin. Zhonghua wonten dialek Hokkian dipunlafalaken minangka Tionghoa.

Wacana Cung Hwa sakboten-botenipun sampun dipunwiwiti taun 1880, inggih punika wontenipun pepinginan saking tiyang-tiyang ing Cina saperlu kabebas saking kekuwasan dinasti krajan lan mbenuk sawijining nagara ingkang langkung demokratis lan kiyat. Wacana punika ngantos kamireng déning tiyang asal Cina ingkang dumunung ing Hindia Walanda ingkang nalika punika dipunsukani nama Tiyang Cina.

Sekelompok tiyang asal Cina ingkang putra-putranipun lair ing Hindia Walanda, ngraos prelu nyinaoni kabudayan lan basanipun. Nalika taun 1900, kelompok punika ndhirikaken sekolah ing Hindia Walanda, ing ngandhap naungan sawijining badan ingkang dipunsukani nama "Tjung Hwa Hwei Kwan", ingkang menawi dipunlafalaken ing Indonésia dados Tiong Hoa Hwe Kwan (THHK). THHK wonten ing lampahipun boten kemawon maringi pendidikan basa lan kabudayan Cina, ananging ugi nuwuhaken raos persatuan tiyang-tiyang Tionghoa ing Hindia Walanda, sesarengan kaliyan ewah-ewahaning istilah "Cina" dados "Tionghoa" ing Hindia Walanda.

Populasi ing Indonésia[sunting | besut sumber]

Adhedhasar Volkstelling (sensus) nalika masa Hindia Walanda, populasi Tionghoa-Indonésia dumugi 1.233.000 (2,03%) saking penduduk Indonésia ing taun 1930.[5] Boten wonten data ingkang resmi babagan cacah populasi Tionghoa ing Indonésia dipunmedalaken pamarentah wiwit Indonésia mardika. Ananging ahli antropologi Amerika, G.W. Skinner, wonten ing risetipun nate pmrakirakaken populasi masyarakat Tionghoa ing Indonésia dumugi 2.505.000 (2,5%) nalik taun 1961.[6]

Wonten ing sensus penduduk nalika taun 2000, nalika pisanan responden sensus dipunsuwuni pirsa babagan asala etnisipun, namung 1% saking jumlah populasi Indonésia ngaku minangka Tionghoa. Prakiran kasar ingkang dipunpitadosi babagan cacah suku Tionghoa-Indonésia nalika punika inggih punika wonten ing kisaran 4% - 5% saking sadaya cacah populasi Indonésia.[7]

Cathetan Suku[sunting | besut sumber]

  1. ^ Definisi "etnis" ingkang dipungnakaken BPS adhedhasar saking pangakon tiyang ingkang dipunsensus. Adhedhasar punika, cacah punika saged dipunanggep minangka bates andhap ("lowerbound") amargi kathah warga Tionghoa ingkang boten ngaku minangka "Tionghoa" wonten ing sensus. Miturut Perpustakaan Universitas Ohio [1], cacah suku Tionghoa ing Indonésia dumugi 7.310.000 jiwa. Cacah punika minangka cacah ingkang paling ageng ing njawi Cina.
  2. ^ Lua error nèng package.lua larik 80: module 'Modul:Citation/CS1/Suggestions' not found.
  3. ^ Delengen uga Panganggo istilah Cina, China lan Tiongkok#Ing Indonésia
  4. ^ Trisnanto, AM Adhy (Minggu, 18 Februari 2007), "Etnis Tionghoa Juga Bangsa Indonésia", Suara Merdeka, http://www.suaramerdeka.com/harian/0702/18/nas04.htm
  5. ^ Vasanty, Puspa (2004). Prof. Dr. Koentjaraningrat, ed. "Kebudayaan Orang Tionghoa Di Indonésia", Manusia Dan Kebudayaan Di Indonésia. Penerbit Djambatan. p. hal. 359. ISBN 979-428-510-2. 
  6. ^ Skinner, G.W. (1963). R.T. McVey, ed. "The Chinese Minority", Indonésia. New Haven, HRAF. p. hal. 99.  Check date values in: |date= (help)
  7. ^ Kusno, Malikul (Sabtu, 9 Desember 2006), "UU Kewarganagaraan dan Etnis Tionghoa", Harian Umum Sinar Harapan, http://www.sinarharapan.co.id/berita/0612/09/opi01.html