Ketéla pohung

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Jujug: pandhu arah, pados
Ketéla pohung (singkong)
Gambar deskriptif singkong saka Koehlers Medizinischepflanzen
Klasifikasi èlmiah
Krajan: Plantae
Divisio: Magnoliophyta
Kelas: Magnoliopsida
Ordo: Malpighiales
Kulawarga: Euphorbiaceae
Subkulawarga: Crotonoideae
Suku: Manihoteae
Marga: Manihot
Jinis: M. esculenta
Jeneng binomial
Manihot esculenta
Crantz
Manihot esculenta
YosriUbiKayu.jpg

Ketéla pohung utawa singkong utawa kaspé, utawa jroning Basa Indonésia ubi kayu utawa ubi pohon, iku tetanduran taunan tropika lan subtropika saka kulawarga Euphorbiaceae. Uwiné dikenal minangka panganan pokok sing ngasilaké karbohidrat lan godhongé minangka janganan.

Téla pohong ing tlatah Surabaya karan menyok, ing tlatah Banyumasan diarani bodin, yèn ing tlatah Kulonprogo sisih lor lan sebagéan Magelang sinebut jendal ya iku jinis tetanduran kang biyasa ditandur ana ing tegalan ing mangsa rendheng. Tela kang ditandur ing taun tropika lan subtropika asalé saka kulawarga Euphorbiaceae. Umbiné mumpangaté akeh, salah sijiné bisa kanggo bahan panganan pokok lan ngasilaké karbohidrat lan godhong bisa kanggo sayuran. Godhong téla iku jenengé jlegur. Umbi téla kang ana ing lemah (siti) mertandhakaké, tetanduran iki kagolong ing suku palakepedhem, nduwèni oyot kang dadi pohung utawa umbi. Kanthi nduwèni titikan wujudé rata-rata gilig lan lonjong. Ing pohong nduwèni garis tengah kurang luweh 2–3 cm lan dawané kira-kira 50–80 cm. Dawa lan gedhené téla bisa dipengaruhi saka jinisé kang ditandur ana ing tegalan. Werniné tela ana loro putih lan kuning.

Sajarah lan pengaruh ékonomi[sunting | besut sumber]

Jinis ketéla pohung Manihot esculenta sepisanan dikenal ing Amérika Kidul banjur tumangkar ing mangsa pra-sejarah ing Brasil lan Paraguay. Jinis-jinis modhèrn saka spesies sing wis dibudidaya bisa ditemokaké tuwuh ing Brasil kidul. Senadyan spesies Manihot sing liar akèh, kabèh varitas M. esculenta bisa dibudidaya.

Prodhuksi ketéla pohung donya dikira-kira ngancik 184 yuta ton ing taun 2002. Sebagéan gedhé prodhuksi diasilaké ing Afrika 99,1 yuta ton lan 33,2 yuta ton ing Amérika Latin lan Kapuloan Karibia. Téla ditandur ing Indonésia kanggo panganan pokok (mangsa iku Hindhia Walanda) lan didol ing taun 1810[1], lan sakdurungé dikenalaké karo wong Portugis ing abad ke-16 ning Nuswantara saka Brasil.

Prodhuksi donya[sunting | besut sumber]

Prodhuksi ketéla pohung donya (2008) [2]
Posisi Nagara Gunggung 
Ton
1 Flag of Niger Niger 44.582.000
2 Flag of Thailand Thailand 27.565.636
3 Flag of Brasil Brasil 25.877.918
4 Flag of Indonésia Indonésia 21.593.052
5 Cithakan:Country data Républik Dhémokratik Kongo 15.019.430
6 Flag of Ghana Ghana 9.650.000*
7 Flag of Viètnam Vietnam 9.395.800
8 Flag of India India 9.053.900
9 Flag of Angola Angola 8.840.000*
10 Flag of Tanzania Tanzania 6.600.000*
11 Flag of Uganda Uganda 5.072.000
12 Flag of Mozambik Mozambik 5.038.623*
13 Flag of Paraguay Paraguay 4.800.000*
14 Cithakan:Country data Républik Rakyat Cina 4.361.573*
15 Flag of Cambodia Kamboja 3.676.232
Sedunia 232.950.180

Kagunan[sunting | besut sumber]

Minangka panganan sing bahan dasaré saka téla[sunting | besut sumber]

  1. Gaplèk
  2. Gathot
  3. Ceriping
  4. Gemblong
  5. Sledrek
  6. Cethot
  7. Klenyem
  8. Samiyèr
  9. Lempeng
  10. Kopang
  11. Gethuk

Bahan bakar[sunting | besut sumber]

Ing sawetara nagara, ketéla pohung wis akèh digawé bahan bakar ethanol, lan ketéla pohung dadi bahan bakar wigati [3].

Panganan kéwan[sunting | besut sumber]

Ketéla pohung biasa dipigunakaké minangka panganan kéwan. Damèn godhong ketéla pohung sing wis digaringaké sedina utawa rong dina dianggo panganan kéwan kayadéné sapi, wedhus utawa wedhus gibas.

Obat tradhisional[sunting | besut sumber]

  • Jinis sing godhongé rasané pait lumrah kanggo tamba penyakit hipertènsi, sirah ngelu lan nyeri.
  • Wong Kuba biasa migunakaké ketéla pohung kanggo nambani lara weteng.

Delengen uga[sunting | besut sumber]

Rujukan umum[sunting | besut sumber]

  1. FAO, June 2003 cassava market assessment, 2003
  2. Cereda, M.P. and Mattos, M.C.Y. (1996). "Linamarin - The Toxic Compound of Cassava". Journal of Venomous Animals and Toxins (online) 2 (1), 6-12; ISSN 0104-7930 [1]

Cathetan sikil[sunting | besut sumber]

Pranala njaba[sunting | besut sumber]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons gadhah galeri bab:
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Ketéla_pohung&oldid=1053160"