Tetuwuhan

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
(Kaelih saka Plantae)
Jump to navigation Jump to search
Tetuwuhan
Kalamangsa: 520 Ma
Kambrium tekan saiki, nanging pirsani teks
Klasifikasi ngèlmiah
Dhomain: Eukaryota
Unranked: Archaeplastida
Karajan: Plantae
Haeckel, 1866[1]
Divisi


Alga ijo

Tetuwuhan dharat (Embryophyta)

Nematophytes

Tetuwuhan iku ing èlmu Biologi tegesé organisme kang kagolong Regnum Plantae, ing antarané: kabèh tetuwuhan mawa pembuluh, kang semu lan kang sajati (lumut ati, lumut, paku-pakuan uga tetuwuhan wewiji). Ing vèrsi taksonomi tetuwuhan tinentu, alga ijo uga kalebu ing karajan (regnum) iki. Tetuwuhan iku jinis organisme autotrof kang manfaataké klorofil kanggo komponèn pangowah ènèrgi foton saka cahya srengéngé dadi ènèrgi kimiawi kang wujudé gula. Prosès pangalihan iki diarani prosès fotosintesis. Amarga sifaté kang autotrof, tetuwuhan iku ana ing posisi angka siji ing ranté aliran ènèrgi liwat organisme urip (ranté panganan). Amarga warna ijo dominan banget ing anggota karajan iki, mula jeneng liya kang dianggo ya iku Viridiplantae ("tetuwuhan ijo"). Jeneng liyané ya iku Metaphyta.

Klasifikasi tetuwuhan mangsa kapungkur nglebokaké uga kabèh jinis alga lan fungi (kalebu jamur lendhir) minangka anggotané. Kritik-kritik kang muncul sabanjuré agawé fungi dipisahaké saka tetuwuhan. Sanadyan stasioner, fungi asipat saprotrof, olèh ènèrgi saka sisa-sisa bahan organik. Kajaba iku, dhindhing sèl fungi ora kasusun saka bahan kang padha karo tetuwuhan lan malahan mèmper kéwan. Sapérangan gedhé alga banjur wiwit dipisahaké saka kaanggotaan tetuwuhan amarga ora duwé diferensiasi jaringan lan ora ngembangaké klorofil minangka pigmen panangkap ènèrgi.

Panggunaan tèknik-tèknik biologi molekuler marang filogèni tetuwuhan pranyata mènèhi panyengkuyung pamisahan iki.

Dhéfinisi[besut | besut sumber]

Nalika sawijining tetuwuhan dikarepaké minangka grup organisme tinamtu utawa taxon, racaké tegesé salah siji konsèp. Panglompokané ya iku:

Jeneng Lingkup Katrangan
Tetuwuhan dharat, uga ditepungi minangka Embryophyta utawa Metaphyta. Plantae sensu strictissimo Golongan iki kalebu liverworts, hornworts, mosses, lan vascular plant, lan uga fossil plants kang mèmper karo golongan iki.
Green plants – uga ditepungi minangka Viridiplantae, Viridiphyta utawa Chlorobionta Plantae sensu stricto Golongan iki kalebu tetuwuhan dharat plus manéka golongan alga ijo, kalebu stonewort.
Archaeplastida, Plastida utawa Primoplantae Plantae sensu lato Kompok iki kalebu tetuwuhan ijo ig dhuwur plus Rhodophyta (alga abang) lan Glaucophyta (alga glaucophyte).

Cara liya ya iku liwat sawijiningcladogram, kang nuduhaké gayutan evolusionèr. Sajarah évolusi tetuwuhan durung ditata kanthi pepak, nanging salah siji kang wis ditampa ya iku.[2] Those which have been called "plants" are in bold.

Archaeplastida 

Glaucophyta (glaucophyte algae) 




Rhodophyta (alga abang) 



Viridiplantae 

Chlorophyta (péranganing alga ijo) 


Streptophyta 

streptophyte algae (péranganing alga ijo) 




Charales (stoneworts, often included 
ing alga ijo) 



land plants utawa embryophytes








groups traditionally called "algae"

Rupa[besut | besut sumber]

Watara 350,000 spésies saka tetuwuhan kang ana wektu iki. Taun 2004, watara 287,655 spésies wis ditepungi, ing antarané 258,650 ya iku awujud tetuwuhan ngembang, 16,000 bryophyta, 11,000 pakis lan 8,000 alga ijo.

Karagaman tetuwuhan
Golongan informal Jeneng divisi Jeneng umum Cacahing spésies
Ganggang ijo Chlorophyta ganggang ijo (chlorophyta) 3,800 [3]
Charophyta ganggang ijo (desmids & charophytes) 4,000-6,000 [4]
Bryophyta Marchantiophyta liverworts 6,000-8,000 [5]
Anthocerotophyta hornworts 100-200 [6]
Bryophyta mosses 12,000 [7]
Pteridophyta Lycopodiophyta club mosses 1,200 [8]
Pteridophyta ferns, whisk ferns & horsetails 11,000 [8]
Tetuwuhan wewiji Cycadophyta cycads 160 [9]
Ginkgophyta ginkgo 1 [10]
Pinophyta conifers 630 [8]
Gnetophyta gnetophytes 70 [8]
Magnoliophyta flowering plants 258,650 [11]

Pirsani uga[besut | besut sumber]

Réferènsi[besut | besut sumber]

  1. Haeckel G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. kk. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II; vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII. 
  2. Miturut Rogozin, I.B.; Basu, M.K.; Csürös, M. & Koonin, E.V. (2009), "Analysis of Rare Genomic Changes Does Not Support the Unikont–Bikont Phylogeny and Suggests Cyanobacterial Symbiosis as the Point of Primary Radiation of Eukaryotes", Genome Biology and Evolution 1: 99–113, PMC 2817406, PMID 20333181, doi:10.1093/gbe/evp011  and Becker, B. & Marin, B. (2009), "Streptophyte algae and the origin of embryophytes", Annals of Botany 103 (7): 999–1004, PMID 19273476, doi:10.1093/aob/mcp044 ; see also the slightly different cladogram in Lewis, Louise A. & McCourt, R.M. (2004), "Green algae and the origin of land plants", Am. J. Bot. 91 (10): 1535–1556, doi:10.3732/ajb.91.10.1535 .
  3. Van den Hoek, C., D. G. Mann, & H. M. Jahns, 1995. Algae: An Introduction to Phycology. pages 343, 350, 392, 413, 425, 439, & 448 (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-30419-9
  4. Van den Hoek, C., D. G. Mann, & H. M. Jahns, 1995. Algae: An Introduction to Phycology. pages 457, 463, & 476. (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-30419-9
  5. Crandall-Stotler, Barbara. & Stotler, Raymond E., 2000. "Morphology and classification of the Marchantiophyta". page 21 in A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (Eds.), Bryophyte Biology. (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-66097-1
  6. Schuster, Rudolf M., The Hepaticae and Anthocerotae of North America, volume VI, pages 712-713. (Chicago: Field Museum of Natural History, 1992). ISBN 0-914868-21-7.
  7. Goffinet, Bernard; William R. Buck (2004). "Systematics of the Bryophyta (Mosses): From molecules to a revised classification". Monographs in Systematic Botany (Missouri Botanical Garden Press) 98: 205–239.  Cite nganggo paramèter lawas |coauthors= (pitulung)
  8. a b c d Raven, Peter H., Ray F. Evert, & Susan E. Eichhorn, 2005. Biology of Plants, 7th edition. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1007-2.
  9. Gifford, Ernest M. & Adriance S. Foster, 1988. Morphology and Evolution of Vascular Plants, 3rd edition, page 358. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1946-0.
  10. Taylor, Thomas N. & Edith L. Taylor, 1993. The Biology and Evolution of Fossil Plants, page 636. (New Jersey: Prentice-Hall). ISBN 0-13-651589-4.
  11. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, 2006. IUCN Red List of Threatened Species:Summary Statistics

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Wikibooks
Wikibooks Dichotomous Key gadhah kaca kanthi sesirah
Database botani lan vegetasi

Cithakan:Klasifikasi tetuwuhan