Indhèks Pangembanging Manungsa

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Péta donya sing nuduhaké Indèks Pembangunan Manungsa (miturut data 2007 sing dipublikasi 5 Oktober 2009)
     sadhuwuré 0,950      0,900–0,949      0,850–0,899      0,800–0,849      0,750–0,799      0,700–0,749      0,650–0,699      0,600–0,649      0,550–0,599      0,500–0,549      0,450–0,499      0,400–0,449      0,350–0,399      sangisoré 0,350      ora cumepak

Indèks Pembangunan Manungsa (IPM) / Human Development Index (HDI) iku pangukuran perbandingan saka pangarep-arep urip (harapan hidup), melèk aksara, pendhidhikan lan standar urip tumrap kabèh nagara saindenging donya. IPM digunakaké kanggo klasifikasi apa sawiji nagara minangka nagara maju, nagara berkembang utawa nagara kari lan uga kanggo ngukur pengaruh saka kawicaksanan ékonomi marang kualitas urip.[1]

Sajarah[besut | besut sumber]

Indèks iki ing taun 1990 dikembangaké déning pamenang nobel India Amartya Sen lan ékonom Pakistan Mahbub ul Haq, sarta dibantu déning Gustav Ranis saka Yale University lan Lord Meghnad Desai saka London School of Economics. Wiwit dina iku indèks iki dianggo déning Program pembangunan PBB jroning lapuran IPM tahunané.

Amartya Sen nggambaraké indèks iki minangka "pangukuran vulgar" amarga watesané. Indèks iki luwih fokus marang bab-bab sing luwih sènsitif lan migunani tinimbamng mung saukur pametu perkapita sing salawasé iki dianggo. Indèks iki uga migunani minangka kreteg tumrap paneliti sing serius kanggo meruhi bab-bab sing luwih rinci jroning lapuran pembangunan manungsa.

IPM ngukur pencapaian rata-rata sawiji nagara jroning 3 dimènsi dhasar pembangunan manungsa:

Saben taun Dhaptar nagara miturut IPM diumumaké miturut panilaian ing dhuwur. Pangukuran alternatif liya ya iku Indèks Kemiskinan Manungsa sing luwih fokus marang kemiskinan.

Metodhologi[besut | besut sumber]

trend IPM antara 1975 dan 2004
     OECD      Éropah lan CIS      Amérika Latin lan Karibia      Asia Wétan      Nagara Arab      Asia Kidul      Afrika Sub-Sahara

Umumé kanggo ngowahi sawijining variabel awal, umpamané , tumrap sawiji index bebas antara 0 lan 1 (sing ngéntukaké indèks sing béda kanggo ditambahaké minangka siji kesatuan), formula sing dianggo ya iku:

  • -index =

ing ngendi lan arupa variabel angka maksimum lan minimum sing bisa diasilaké.

IPM nggambaraké telu indhikator umum:

  • Indèks Pangarep-arep Urip =
  • Indèks Pendhidhikan =
    • Angka melèk aksara diwasa (ALI) =
    • Gross Enrollment Ratio (GER) =
  • Indèks PDB =

LE: Angka pangarep-arep urip

ALR: Angka melèk aksara

CGER: Combined gross enrollment ratio

GDPpc: PDB perkapita miturut PPP jroning USD

UNDP wis nyiptakaké cathetan tèknis pangitungan IPM (pirsani pranala ing ngisor).

Indonésia[besut | besut sumber]

Angka IPM Indonésia[2][3]

  1. taun 1980 = 0,522
  2. taun 1985 = 0,562
  3. taun 1990 = 0,624
  4. taun 1995 = 0,658
  5. taun 2000 = 0,673
  6. taun 2003 = 0,709
  7. taun 2004 = 0,714
  8. taun 2005 = 0,723
  9. taun 2006 = 0,729
  10. taun 2007 = 0,734

cathetan : Tanggal 18 December 2008 diluncuraké sistem pangitungan anyar marang IPM kanthi nglebokaké GDP PPP sing anyar. Bab iki nduwèni akibat marang owahing angka IPM saben nagara lan rangkingnya ing donya. Miturut dhaptar sing anyar, IPM indonésia ing taun 2007 ya iku = 0,734 [4]

Lapuran 2006[besut | besut sumber]

Lapuran iki diumumaké ing Cape Town, Afrika Kidul tanggal 9 November 2006.[5]

30 paling dhuwur IPM (0.965 nganti 0.885)[besut | besut sumber]

  1.  Norwegia 0.965 (Steady)
  2. Bendera_Islandia Islandia 0.960 (Steady)
  3. Bendera_Australia Australia 0.957 (Steady)
  4.  Republik Irlandia 0.956 (Increase 4)
  5.  Swedia 0.951 (Increase 1)
  6.  Kanada 0.950 (Decrease 1)
  7.  Jepang 0.949 (Increase 4)
  8. Bendera_Amerika Serikat Amerika Serikat 0.948 (Increase 2)
  9.  Walanda 0.947 (Increase 2)
  10. Flag of Switzerland.svg Swiss 0.947 (Steady)
    1.  Finlandia 0.947 (Increase 2)
    2. Cithakan:LUX 0.945 (Decrease 8)
    3.  Belgia 0.945 (Decrease 4)
    4.  Austria 0.944 (Increase 3)
    5.  Denmark 0.943 (Decrease 1)
    6.  Britania Raya 0.942 (Increase 1)
    7.  Prancis 0.940 (Decrease 1)
    8.  Italia 0.940 (Decrease 3)
    9. Bendera_Spanyol Spanyol 0.938 (Increase 2)
    10. Bendera_Selandia Baru Selandia Baru
0.936 (Decrease 1)
    1.  Jerman 0.932 (Decrease 1)
    2. Cithakan:HKG 0.927 (Steady)
    3. Bendera_Bosnia-Herzegovina Bosnia-Herzegovina
0.927 (Steady)
    1.  Yunani 0.921 (Steady)
    2. Bendera_Singapura Singapura 0.916 (Steady)
    3. Bendera_Koréa Kidul Koréa Kidul 0.912 (Increase 2)
    4. Cithakan:SVN 0.910 (Decrease 1)
    5. Bendera_Libya Libya
0.904 (Decrease 1)
    1.  Israel 0.903 (Steady)
    2.  Portugal 0.885 (Increase 1)

3 paling gedhé / 3 paling cilik per wewengkon[besut | besut sumber]

Afrika

047. Cithakan:Country data SEY 0.842 (Increase 4)
063. Cithakan:Country data MRI 0.800 (Increase 2)
064. Cithakan:Country data LBA 0.798 (Decrease 6)
...
175.  Mali 0.338 (Decrease 1)
176. Cithakan:Country data SLE 0.335 (Steady)
177. Cithakan:Country data NIG 0.311 (Steady)

Asia

007.  Jepang 0.949 (Increase 4)
022.  Hong Kong 0.927 (Steady)
023.  Israèl 0.927 (Steady)
...
138. Cithakan:Country data NEP 0.527 (Decrease 2)
142. Cithakan:Country data TLS 0.512 (Decrease 2)
150. Cithakan:Country data YEM 0.492 (Increase 1)

Éropah

001.  Nurwègen 0.965 (Steady)
002.  Islandia 0.960 (Steady)
004.  Irlandia 0.956 (Increase 4)
...
097. Cithakan:Country data GEO 0.743 (Increase 3)
099.  Azerbaijan 0.736 (Increase 2)
114. Cithakan:Country data MDA 0.694 (Increase 1)

Amérika Lor

006.  Kanadha 0.950 (Increase 1)
008.  Amérika Sarékat 0.948 (Increase 2)
031. Cithakan:Country data BAR 0.879 (Decrease 1)
...
117.  Honduras 0.683 (Decrease 1)
118. Cithakan:Country data GUA 0.673 (Decrease 1)
154. Cithakan:Country data HAI 0.482 (Decrease 1)

Oséania

003.  Australia 0.957 (Steady)
020.  Selandia Anyar 0.936 (Decrease 1)
055. Cithakan:Country data TGA 0.815 (Decrease 1)
...
119. Cithakan:Country data VAN 0.670 (Decrease 1)
128. Cithakan:Country data SOL 0.592 (Steady)
139. Cithakan:Country data PNG 0.523 (Decrease 2)

Amérika Kidul

036.  Argèntina 0.863 (Decrease 2)
038.  Cilé 0.859 (Decrease 1)
043.  Uruguay 0.851 (Increase 3)
...
091.  Paraguay 0.757 (Decrease 3)
103.  Guyana 0.725 (Increase 4)
115. Cithakan:Country data BOL 0.692 (Decrease 2)

Nagara sing ora kalebu pétungan[besut | besut sumber]

Afrika

Asia

Éropah

Oseania

Para juwara kapungkur[besut | besut sumber]

Nagara-nagara kanthi IPM nomer siji ing dhaptar taun-taun kapungkur.

Rujukan[besut | besut sumber]

Deleng uga[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]