Wong Banjar

Saka Wikipédia, bauwarna bébas basa Jawa
Banjar
Populasi total
4.8 yuta
Pedunung wigati ing
Indonésia (sènsus 2000) 3,500,000 [1]
        Kalimantan Kidul 2,271,586
        Kalimantan Tengah 435,758
        Kalimantan Wétan 340,381
        Riau 179,380
        Sumatra Lor 111,886
Malaysia
Basa

Banjar, Indonésia lan Melayu.

Agama

Islam

Suku bangsa cedhak dhéwé

Melayu, Kutai, Jawa, Dayak (Dayak Bukit, Bakumpai, Ngaju, Ma'anyan, Lawangan)

Wong Banjar utawa Sukubangsa Banjar [2] iku suku bangsa sing manggon sapérangan gedhé wewengkon Propinsi Kalimantan Kidul, lan wiwit abad kaping-17 wiwit manggon ing sebagéyan Kalimantan Tengah lan sebagéyan Kalimantan Wétan utamané kawasan dhataran lan bagéyan hilir saka Laladan ilèn Kali (DAS) ing wewengkon kasebut.

Sistem paseduluran[besut | besut sumber]

Waring
Sanggah
Datu
Kai (simbah kakung) + Nini (simbah putri)
Abah (bapak) + Uma (ibu)
Kakak < ULUN > Ading
Anak
Cucu
Buyut
Intah/Muning

Kaya sistem paseduluran umume, masarakat Banjar ngenali istilah-istilah tartemtu minangka panyelukan sajroning kulawarga. Skema mau punjere saka ULUN minangka panyebute.

ULUN uga ana celukan kanggo sedulur saka bapak lan ibu. sedulur paling tuwa sinebut Julak, sedulur kaping pindho sinebut Gulu, sedulur candhake sinebut Tuha, sedulur tengah saka bapak lan ibu sinebut Angah, lan liyane sinebut Pakacil (paman muda/kecil) lan Makacil (bibi muda/kecil), dene paling enom sinebut Busu. Yen nyeluk sedulur saka kai lan nini padha wae, semana uga kanggo sedulur datu.

Saliyane istilah ing dhuwun, uga ana sebutan liyane, ya iku :
 · minantu (bojo saka anake ULUN)
 · pawarangan (bapak / ibu saka minantu)
 · mintuha (bapak / ibu saka bojone ULUN)
 · mintuha lambung (sedulur mintuha saka ULUN)
 · sabungkut (wong kang siji Datu karo ULUN)
 · mamarina (sebutan umum kanggo sedulure bapak/ibu saka ULUN)
 · kamanakan (anake kakang/adhi saka ULUN)
 · sapupu sakali (anake mamarina saka ULUN)
 · maruai (bojo wadon karo bojo wadone seduluran)
 · ipar (sedulur saka bojo saka ULUN)
 · panjulaknya (sedulur paling tuwa saka ULUN)
 · pambusunya (sedulur paling cilik saka ULUN)
 · badangsanak (sedulur kandhung)

Yen ngeluk wong kang seumuran, bisa gunakake ikam, lan uga bisa gunakake tembung aku kangge nuduhaken awake dhewe. Dhewe kangge ngurmati utawa nyeluk kang luwih tuwa, gunakaken tembung pian, lan tembung ulun kangge nuduhake awake dhewe.

Gegaman Tradisional[besut | besut sumber]

Adhedhasar asil wawancara langsung karo wong kang tau gunakake, gaman tradisional suku banjar kang padhatan digunakake saben dina ing antarane:

  • 1. Serapang

Serapang ya iku tombak mawa mata lima. Patang mata mekar kayata cakar garudha kanthi bait pengait ing saben pucuke. Siji mata manèh ana ing tengahing bait, kang sinebut “besi lapar” kang dipercaya bisa ngrubuhake wong kang duwéni elmu kebal.

  • 2. Tiruk

Tiruk ya iku tombak dawa lurus tanpa bait digunakake kanggo golek iwak gabus lan toman ing kali.

  • 3. Pangambangan

Pangambangan ya iku tombak lurus mawa mata siki kanthi bait ing sakloron sisine.

  • 4. Duha

Duha ya iku lading mata loro ingkang biyasa digunakake kangge bedhag babi.

Populasi suku Banjar[besut | besut sumber]

Suku Banjar minangka suku ka-8 paling akeh ing Indonésia Miturut sensus BPS taun 2000 populasi suku Banjar kira-kira semene:

Miturut situs "Joshua Project" cacahing suku Banjar ana

Populasi Suku Banjar ing Kalimantan Kidul[besut | besut sumber]

Miturut sènsus padunung taun 2000 déning Badan Pusat Statistik (BPS), populasi suku Banjar ing Kalimantan Kidul ana 2.271.586 jiwa, sing kadistribusi ing sawetara kabupatèn lan kutha, ya iku :

Wong Banjar Hulu Sungai sing micara Basa Banjar Hulu ana ing 6 kabupatèn (Banua Enam) ya iku :

Tokoh-tokoh Banjar[besut | besut sumber]

Deleng uga[besut | besut sumber]

Literatur[besut | besut sumber]

  • Alfani Daud, Islam dan Masyarakat Banjar; Deskripsi dan Analisa Kebudayaan Banjar, (Jakarta: Rajawali Press, 1997).
  • J.J. Rass, Hikajat Bandjar:A Study in Malay Histiography, (The Hague : Martinus Nijhoff), 1968
  • Tjilik Riwut, Kalimantan Memanggil, Djakarta:Penerbit Endang, 1957.
  • Idwar Saleh, Sejarah bandjarmasin:Selajang Pandang Mengenai Bnagkitnja Keradjaan Bandjarmasin, Posisi, Funksi dan Artinja Dalam Sedjarah Indonésia Dalam Abad Ketudjuh Belas. Bandung: Balai Pendidikan Guru. 1958
  • Rumah Tradisional Banjar: Rumah Bubungan Tinggi, Departemen Pendididkan dan Kebudayaan, Museum Negeri Lambung Mangkurat, 1984
  • M. Gazali Usman, Kerajaan Banjar:Sejarah Perkembangan Pulitik, Ekonomi, Perdagangan dan Agama Islam, Banjarmasin: Lambung Mangkurat Press, 1994.
  • Jurnal Kebudayaan:KANDIL, Melintas Tradisi, Edisi 6, Tahun II, Agustus-Oktober, 2004 ISSN: 1693-3206
  • Arthum Artha, Naskah Kitab Undang Undang Sultan Adam 1825, Banjarmasin: Penerbit Murya Artha, 1988
  • Tim Haeda, Islam Banjar; Tentang Akar Kultural dan Revitalisasi Citra Masyarakat Religius, (Banjarmasin: Lekstur, 2009)

Rujukan[besut | besut sumber]

  1. ^ Leo Suryadinata; Evi Nurvidya Arifin; Aris Ananta. (2003). Indonésia's Population: Ethnicity and Religion in a Changing Political Landscape. Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 9812302123. 
  2. ^ Banjar of Indonésia

Pranala jaba[besut | besut sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Wong_Banjar&oldid=1045461"