Menyang kontèn

Nitrogen

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
7 karbonnitrogenoksigèn
-

N

P
Katrangan Umum Unsur
Jeneng, Lambang, Nomer atom nitrogen, N, 7
Dhèrèt kimia nonmetals
Golongan, Période, Blok 15, 2, p
Panampilan colorless
Massa atom 14.0067(2) g/mol
Konfigurasi elektron 1s2 2s2 2p3
Cacahing èlèktron saben kulit 2, 5
Ciri-ciri fisik
Fase gas
Massa jenis (0 °C; 101,325 kPa)
1.251 g/L
Titik lebur 63.15 K
(-210.00 °C, -346.00 °F)
Titik umob 77.36 K
(-195.79 °C, -320.42 °F)
Titik kritis 126.21 K, 3.39 MPa
Kalor peleburan (N2) 0.720 kJ/mol
Kalor panguapan (N2) 5.57 kJ/mol
Kapasitas kalor (25 °C) (N2)
29.124 J/(mol·K)
Tekanan uap
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
ing T/K 37 41 46 53 62 77
Ciri-ciri atom
Struktur kristal hexagonal
Bilangan oksidasi ±3, 5, 4, 2
(strongly acidic oxide)
Elektronegativitas 3.04 (skala Pauling)
Energi ionisasi
(detil)
ke-1: 1402.3 kJ/mol
ke-2: 2856 kJ/mol
ke-3: 4578.1 kJ/mol
Jari-jari atom 65 pm
Jari-jari atom (terhitung) 56 pm
Jari-jari kovalen 75 pm
Jari-jari Van der Waals 155 pm
Lain-lain
Sifat magnetik ora ana data
Konduktivitas termal (300 K) 25.83 mW/(m·K)
Kecepatan suara (gas, 27 °C) 353 m/s
Nomor CAS 7727-37-9
Isotop
iso NA waktu paruh DM DE (MeV) DP
13N syn 9.965 m ε 2.220 13C
14N 99.634% N stabil kanthi 7 neutron
15N 0.366% N stabil kanthi 8 neutron
Referensi

Nitrogèn utawa Zat lemes iku unsur kimia ing tabel périodik kang duwé lambang N lan nomer atom 7. Lumrahé tinemu minangka gas tanpa warna, tanpa ganda, tanpa rasa lan wujud gas diatomik dudu logam kang stabil, angèl banget réaksi karo unsur utawa senyawa liyané. Dijenengi zat lemas amarga zat iki duwé sipat males, ora aktif réaksi karo unsur liyané.

Nitrogen ana 78,08% persèn saka atmosfir Bumi lan ana ing akèh jaringan urip. Zat lemas mbentuk akèh senyawa wigati kaya ta asem amino, amonia, asem nitrat, lan sianida.

Sifat-sipat pinunjul

[besut | besut sumber]

Nitrogèn iku dat non logam, kanthi èlèktronegatifitas 3.0. Duwé 5 èlèktron ing kulit paling njaba. Mula iku trivalèn ing sapérangan gedhé senyawa. Nitrogèn ngembun ing suhu 77K (-196oC) ing tekanan atmosfir lan mbeku ing suhu 63K (-210oC).

Sajarah

[besut | besut sumber]

Nitrogèn (Latin nitrum, Basa Yunani Nitron ateges "soda asli", "gen", "pambentukan") kanthi resmi tinemu déning Daniel Rutherford ing taun 1772, kang nyebut udara beracun utawa udara tetep. Pangetauan yèn ana pecahan udara kang ora mbantu ing pembakaran wis dingertèni déning ahli kimia wiwit akir abad kaping 18. Nitrogèn uga dikaji ing wektu kang mèh padha déning Carl Wilhelm Scheele, Henry Cavendish, lan Joseph Priestley, kang nyebutaké minangka udara kaobong utawa udara wis flogistat. Gas nitrogèn cukup lemes saéngga dijenengi déning Antoine Lavoisier minangka azote, tinimbang tetembungan Yunani αζωτος kang maksudé "ora duwé nyawa". Istilah mau wis dadi jenengé nitrogèn ing tetembungan Prancis lan sabanjuré mawiyar ing basa-basa liyané.

Senyawa nitrogèn dingertèni wiwit Zaman Pertengahan Éropah. Ahli alkimia ngertèni asem nitrat minangka aqua fortis. Campuran asem hidroklorik lan asem nitrat dijenengi akua regia, kang diakoni amarga kamampuané kanggo nglarutaké emas. Kagunaan senyawa nitrogèn ing tetanèn lan perusahaan ing awalé yaiku ing wangun kalium nitrat, mligi ing pangasilan serbuk panjeblug (garam mesiu), lan sabanjuré, minangka baja lan uga stok panganan ternak kimia.

Senyawa

[besut | besut sumber]

Hidrida utama nitrogèn yaiku amonia (NH3) sanadyan hidrazina (N2H4) uga akèh tinemu. Amonia duwé sipat basa lan kalarut sapérangan ing banyu mbentuk ion ammonium (NH4+). Amonia cuwèr sabeneré sithik amfiprotik lan mbentuk ion ammonium lan amida (NH2-); kaloroné dikenal minangka garam amida lan nitrida (N3-), nanging kaurai ing banyu.

Gugus bébas amonia karo atom hidrogèn tunggal utawa gandha dijenengi amina. Rantè, ali-ali utawa struktur hidrida nitrogèn kang luwih gedhé uga dimangertèni nanging ora stabil.

Peranan biologi

[besut | besut sumber]

Nitrogèn wujud unsur kunci ing asem amino lan asem nukleat, lan iki ndadèkaké nitrogèn wigati kanggo kabèh kauripan. Protein disusun saka asem-asem amino, sauntara asem nukleat dadi salah siji komponèn pambentuk DNA lan RNA.

Polong-polongan, kaya ta kedhelè, bisa nangkep nitrogèn kanthi langsung saka atmosfer amarga simbiosis karo bakteri bintil oyot.

Ana 2 isotop Nitrogèn kang stabil yaiku: 14N dan 15N. Isotop kang paling akèh yaiku 14N (99.634%), kang diasilaké ing lintang-lintang lan kang saluwihé yaiku 15N. Ing antarané sepuluh isotop kang diasilaké kanthi sintetik, 1N duwé paruh wektu suwéné 9 menit lan kang saluwihé padha utawa luwih cilik saka itu.

Pepènget

[besut | besut sumber]

Limbah baja nitrat wujud jalaran utama pancemaran banyu kali lan banyu ngisor lemah.Senyawa kang ngandhut siano(-CN) ngasilaké garam kang beracun banget lan bisa njalari patining kéwan lan manungsa.

Pranala njaba

[besut | besut sumber]
Golongan → 1 2
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Période ↓
1 1
H

2
He
2 3
Li
4
Be


5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg


13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca

21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr

39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
*
71
Lu
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
 Fr 
88
Ra
**
103
Lr
104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Nh
114
Fl
115
Mc
116
Lv
117
Ts
118
Og

* Lantanida 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
** Aktinida 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
Seri Kimia saka Tabel Périodik
Logam alkali Alkali tanah Lantanida Aktinida Logam transisi
Logam Metaloid Nonlogam Halogen Gas mulia