Hangeul

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Hangeul
Hangeul.png
Tembung "Hangeul" ditulis jroning aksara Hangeul.
Jeneng Koréa
Hangul 한글
Hanja (ora ana)
Alih aksara
Anyar
Hangeul
McCune-
Reischauer
Han'gŭl

Hangeul (IPA: [ˈhɑːŋɡʊl]Swara rungokna), iku alfabèt utawa aksara sing dianggo nulis Basa Koréa. Hangeul diripta déning Raja Sejong kang Agung (1397-1450) ing taun 1443 mangsa Dinasti Joseon. Senadyan tulisan Hangeul katon kaya tulisan ideografik (tulisan jroning wangun 'simbol' kaya aksara Cina), Hangeul sajatine minangka abjad fonètik. Alfabet Hangeul dumadi saka 24 aksara (jamo)— 14 aksara mati (konsonan) lan 10 aksara urip (vokal). Sakbeneré Hangeul isih duwé 3 konsonan lan 1 aksara vokal, nanging diilangaké. Saliyané kanggo nulisaké basa Koréa, Hangeul uga dianggo déning basa suku Cia-Cia, ing Sulawesi Kidul-wétan, Indonésia.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Hangeul diripta déning Raja Sejong sing Agung. Sabanjuré, ing taun 1446, Hangeul ditampilaké jroning wangun kapublikasi dipepaki nganggo pedoman panjelasan rinci. Sejong menehi jeneng alfabet kuwi Hunminjeongeum ("Swara sing bener kanggo diajaraké marang rakyat"). Alfabet iki saiki dijenengaké Hangeul sing maknané "alfabet Han" utawa "alfabet Agung". Saben tanggal 9 Oktober ing Koréa Kidul dipèngeti minangka Dina Hangeul.

Kaunggulan[sunting | sunting sumber]

Saka 6000 basa sing dituturaké ing donya wektu iki, mung 100 basa sing duwè aksara dhéwé, salah sawijiné yaiku Basa Koréa sing migunakaké sistem panulisan Hangeul. Hangeul iku siji-sijiné aksara sing diripta déning individu adhedhasar téori lan maksud sing wis direncana kanthi apik.

Dibandhing aksara bangsa liya, Hangeul ora didhasaraké ing sawiji basa tulis utawa niru aksara liya, nanging unik khas Koréa. Luwih-luwih, Hangeul minangka sistem panulisan sing asipat èlmiah, didhasaraké ing kawruh basa sing jero lan asas-asas filosofis saéngga dadi praktis, gampang disinaoni, lan élok rupané.

Asas-asas Hangeul[sunting | sunting sumber]

Jroning sebagéan gedhé sajarahé, rakyat Koréa nulis nganggo aksara Cina (Hanja). Amarga basa tutur bangsa iki asal saka kulawarga sing béda, basa Koréa ora bisa kanthi persis dituturaké jroning aksara Cina. Jroning basa Cina, kalimat ditandhani nganggo partikel, déné jroning basa Koréa, panambang dipigunakaké kanggo nambah utawa modifikasi makna. Senadyan ora nyaman, kaum bangsawan Koréa (yangban) tetep nyengkuyung panganggoning hanja kanthi teguh.

Raja Sejong minangka pamimpin uga èlmuwan, lan pelopor budaya. Liwat upaya mataun-taun, dhèwèké nliti unit dhasar Basa Koréa migunakaké kawegigane dhéwé ing bab basa, lan wekasané kasil nganggit aksara kanthi wangun, Hunminjeongeum.

Tulisan ing Sejong Sillok, volume Joseon Wangjo Sillok (Babad Joseon) tanggal 30 Desember taun ka-25 masa Sejong kuwasa, uniné:

   
Hangeul
Sasi iki, Raja wis ngripta 28 aksara Onmun (aksara tutur) sacara pribadi...Senadyan prasaja lan ringkes, aksara iki bisa ngasilaké variasi-variasi ora kinira akèhé lan dijenengaké Hunmin Jeongeum.
   
Hangeul

Adhedhasar "Panjelasan lan Conto-conto Hunmin Jeongeum" (1446): lambang konsonan dhasar kaentuk sacara sistematis adhedhasar organ cangkem manungsa nalika ngucapaké sawetara jinis swara, déné konsonan liya dibentuk kanthi nambahaké guratan ka 5 wangun dhasar.

Deleng uga[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Hangeul&oldid=831833"