Gamelan Jawa

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Menyang navigasi Menyang panggolèkan
Aksara Latin
     
Piranti gamelan Jawa

Gamelan Jawa iku jinis utawa corak gamelan kang urip ing Jawa Tengah (uga Yogyakarta) lan sapérangan Jawa Wétan. Musik gamelan Jawa iki béda karo musik gamelan saka laladan liya, yèn musik gamelan Jawa lumrahé nduwé nada luwih lembut lan nganggo laya luwih alon, béda karo musik gamelan Bali kang layané luwih rikat, uga gamelan Sundha kang rasa musiké "nglaras" banget (mendayu-dayu) lan didhominasi swara suling.

Asal Usul Nama Gamelan[besut | besut sumber]

Gamelan asal tembungé saka tembung lingga "gamel" lan panambang "-an". Gamel tegesé "nuthuk" utawa "nabuh" ditambah panambang "-an" dadi kurang luwih tegesé "kang dithuthuk" utawa "kang ditabuh". Dadi gamelan ya iku salah sijining pakaryan nabuh kang dilakokaké wong jaman biyèn banjur dadi nama alat musik kang dionèkaké bebarengan saingga ngasilaké uni musik sing pas lan merdu.

Notasi[besut | besut sumber]

Gamelan laras sléndro Si Ketuyung, Kraton Kasepuhan, Cirebon

Gamelan Jawa iku nduwé nada-nada péntatonis. Gamelan Jawa iku duwé 2 laras ya iku:

  • Laras Sléndro kang duwé urutan nada-nada 1 2 3 5 6 1
  • Laras Pélog kang duwé urutan nada-nada' 1 2 3 4 5 6 7

Aturan[besut | besut sumber]

Gamelan Jawa nduwé aturan-aturan kang wis pakem, antarané katata saka pirang-pirang rambahan (puteran) lan pathet utawa jero cethèking swara, uga ana aturan sampak utawa rikat-rendheté laku kang wis pakem, uga ana batesan-batesan gongan lan mèlodiné wis diatur ning pérangan-pérangan kang saben-saben ketata saka 4 nada (gatra). Saben-saben piranti nduwé fungsi dhéwé-dhéwé;

  • Wong kang nuntun swara ya iku rebab
  • Wong kang nuntun irama diarani kendhang
  • Arané juru main kang nabuh gamelan iku pengrawit, penayagan utawa nayaga utawa wiyoga
  • Wong kang nembang priya arané wira-swara
  • Wong kang wanita arané pesindhèn utawa swarawati.

Jinis[besut | besut sumber]

Uga delengen[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]