Lech Wałęsa

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Lech Wałęsa
Lech Walesa.jpg
Presidhèn Républik Polen kaloro saka Républik katelu.
Lungguh
22 Desember 1990 – 22 Desember 1995
Wasir Tadeusz Mazowiecki, Jan Krzysztof Bielecki, Jan Olszewski, Waldemar Pawlak, Hanna Suchocka, Józef Oleksy
Kadhisiki Wojciech Jaruzelski (in country) Ryszard Kaczorowski (in exile)
Kagantèni Aleksander Kwaśniewski
1st Chairman of Solidarity
Lungguh
1980 – 12 Desember 1990
Kadhisiki N/A
Kagantèni Marian Krzaklewski
Rerincèn priangga
Lair (1943-09-29) 29 Sèptèmber 1943 (umur 73)
Popowo, Polen)
Parté pulitik Solidaritas
Sisihan Danuta Wałęsa
Propési Electrician
Agama Katulik Roma

Lech Wałęsa (Kocap: /lèh wawèngsa/; Polandiyan:[ˈlɛx vaˈwɛ̃sa] ; lair 29 September 1943) iku pulitisi saka Polandiya lan tilas aktivis trade union lan hak tahas manungsa. Wałęsa minangka salah siji sing ngadegaké serikat buruh Solidaritas (Solidarność), sawijining sarékat buruh indhepèndhen pisanan ing blok wétan, menangaké Bebungah Nobel ing taun 1983, lan dadi Presidhèn Polen wiwit taun 1990 nganti 1995.[1]

Biografi[besut | besut sumber]

Wałęsa lair ing Popowo, Polen, tanggal 29 September 1943, minangka putrané tukang kayu. Sinau ing Sekolah dhasar lan sekolah ketrampilan sadurungé mlebu Lenin Shipyard ing Gdańsk (Stocznia Gdańska im. Lenina, saiki Stocznia Gdańska) minangka ahli tèknik listrik ing taun 1970. Ing taun 1969 Wałęsa krama karo Danuta Gołoś, lan peputra wolu[1]. Putra lanangé Jarosław Wałęsa dadi anggota parlemen Polen Sejm (DPR). Lech Wałęsa nganut agama Katulik Roma, lan ngakoni yèn kaprecayané iki mbantu nalika mangsa-mangsa perjuangan Solidaritas.

Solidaritas[besut | besut sumber]

Wałęsa iku anggota sawijining komité mogok ora sah ing pabrik kapal Gdańsk Shipyard ing taun 1970 (Démo Polen 1970). Ing taun 1976, Wałęsa kélangan pegawéyané ing Gdańsk Shipyard.

Ing sasi Juni 1978 Wałęsa nggabung jroning sawijining organisasi gelap Free Trade Unions of the Coast (Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża), sing dipimpin déning Bogdan Borusewicz, Andrzej Gwiazda, Krzysztof Wyszkowski, Lech Kaczyński, Anna Walentynowicz, Antoni Sokołowski, lan liya-liyané.

Tanggal 14 Agustus 1980, sawisé mogok wiwitan ing Lenin Shipyard ing Gdańsk, Wałęsa dadi pamimpin aksi mogok kasebut. Aksi mogok kasebut sacara spontan banjur dadi panutan, wiwitané ing Gdańsk, banjur sumrambah saindhenging Polen.

Ing sasi September taun kasebut, pamaréntah komunis Stanisław Kania napakastani pasetujon karo komité koordinasi aksi mogok kanggo ngisinaké anané organisasi sing resmi, nanging dudu serikat buruh bébas sing sakbeneré. Komite koordinasi aksi mogok banjur ngresmèkaké dhiri dadi National Coordination Committee of Solidarność (Solidarity) Free Trade Union, lan Wałęsa kapilih dadi ketua komite kasebut.

Wałęsa mengku jabatan kasebut nganti 13 Desember 1981, nalika Wałęsa dicekel. Jenderal Wojciech Jaruzelski nyatakaké kahanan darurat perang ing Polen ing tanggal 13 Desember. Wałęsa dikunjara sajroning 11 sasi ing Polen sisih wétan ing sawetara désa (Chylice, Otwock lan Arłamów cedhak tapel wates karo Soviet) nganti 14 November 1982.

Ing taun 1983, Wałęsa nglamar pegawéyan ing Gdańsk Shipyard manèh minangka tukang listrik. Taun 1983 uga Wałęsa dianugerahi Bebungah Nobel. Wałęsa ora bisa nampa bebungah kasebut sacara pribadi, kuwatir manawa pamaréntah bakal ora ngidinaké mlebu Polen manèh. Garwané, Danuta Wałęsa, sing makili nampa bebungah kasebut.

Wiwit 1987 nganti 1990 Wałęsa mbentuk lan mimpin, organisasi " Temporary Executive Committee of Solidarity Trade Union sing setengah resmi. Ing taun 1988 Wałęsa nganakaké aksi mogok ing Gdańsk Shipyard, mung nyuwun supaya organisasi Solidarity Trade Union dilegalisasi manèh. Sawisé wolungpuluh dina, pamaréntah wusanané setuju rembugan ing sasi September. Wałęsa minangka pamimpin ora resmi saka pihak non pamaréntah jroning parembugan kasebut. Wusanané pamaréntah setuju napakastani legalisasi organisasi Solidarity Trade Union lan nganakaké pamilihan "setengah bébas" ing parlemèn Polen.

Referensi[besut | besut sumber]

  1. ^ a b "CNN Cold War - Profile: Lech Walesa". CNN. Dijupuk 2007-08-19. 

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Film lan video[besut | besut sumber]

Liya[besut | besut sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Lech_Wałęsa&oldid=1092579"