Tales

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Jujug: pandhu arah, pados
Tales
Xanthosoma roseum
Klasifikasi èlmiah
Krajan: Plantae
(unranked): Angiospermae
(unranked): Monocots
Ordo: Alismatales
Kulawarga: Araceae
Subkulawarga: Aroideae
Suku: Caladieae
Marga: Xanthosoma
Spesies

Kurang luwih 50; delengen tèks

Tales utawa tales bogor (Colocasia giganteum Hook., suku tales-talesan utawa Araceae) kalebu tanduran kang ngasilaké umbi kang bisa didadèkaké panganan pokok.[1] Tales biyasané ditandur ing laladan Indonésia bagéyan kulon.[1] Tales mèmper karo taro ananging tales ngasilaké umbi kang luwih gedhé.[1]

Tales nduwèni jeneng liya ya iku Taro, Old cocoyam, ‘Dash(e)en’ lan ‘Eddo (e)’.[1] Ing nagara-nagara liya tales uga ditepungi kanthi jeneng Abalong ing Philipina, Taioba Brazil), Arvi India, Keladi Malaya, Satoimo Jepang, Tayoba Spanyol lan Yu-tao China.[1]

Nagara prodhusèn tales donya ya iku, Mesir, Fiji, India, Malaysia, Filipina, Afrika Wétan, lan Afrika Kulon. Tales asring kasebut Keladi, Taro, Gabi uga sinonim saka Tales Bogor, jinising karo tales isih ana saspésiès ya iku dasheen utawa Tales Padang C. Gigantea(BI.) Hook f.[2]

Jenising tales kang asring dibudidayakaké ya iku Tales Bogor. Tales Bogor duwé akèh banget variétas (kultivar) lokal. Adhedhasar saka tlutuh (kristal), Tales Bogor kapérang dadi telung warna ya iku, Tales Bogor gatel, Tales Bogor ora gatel lan Tales Loma. Tales Bogor kang ora gatel ya iku Tales ketan, Tales bentul, Tales lampung, Tales sutera, lan Tales mentega. Tales iki tales kang asring ditandur déning petani lan didol karo pedagang.[3]

Sajarah[sunting | besut sumber]

Tales asalé saka laladan Asia Kidul-wétan, banjur nyebar ing Cina ing abad sepisanan.[1] Sawisé iku tales wiwit ditepungi karo Jepang lan pulo-pulo ing Samudra Pasifik amarga kagawa imigrasi pandhudhuk.[1] Ing Indonésia tales urip ing kabèh pulo lan ing ing pinggir pesisir lan pegunungan kang dhuwuré luwih saka 1000 m dpl.[1]

Tanduran tales iku tanduran saka laladan tropis. Asil saka èkspèdhisi Nikolai Ivanovich Vavilov, wong ahli botani sovyèt, nuduhaké yèn sentrum saka tanduran tales iku ana ing dhataran Cina lan India. Plasma nutfah tales kang ditemokaké ing laladan kasebut ya iku “Colocasia antiquorum”.[3]

Literatur liya njlèntrèhaké babagan asal-usul tanduran tales saka manéka laladan kang duwé iklim tropis. Tuladhané ana ing Malaysia ditemokaké dasheen C. Gigantea Hook. F., saka Indonésia ditemokaké Talas Bogor C. Esculenta L. Schott.), lan Amérika Tengah nyebar tanduran Kimpul (Xanthosoma violaceum Schott).[2]

Dhèskripsi[sunting | besut sumber]

Tales kalebu tanduran herba taunan.[1] Tales kalebu tanduran mangsan kang bisa urip saben taun.[1] Tales biyasané ditandur apadené urip dhéwé.

Godhong tales bentuké kaya tamèng kang ukurané gedhé.[1] Bagéyan ndhuwur godhong ana rambut-rambut alus. Rambut-rambut iki kang ndadèkaké godhong tales kaya-kaya ora teles nalika kena banyu.

Tales nduwèni sistem oyot srabut lan cekak. Umbiné nduwèni jinis kang werna-werna.[1] Umbi tales aboté bisa tekan 4 kg utawa luwih.[1] Ukuran umbiné ya iku 30 cm x 15 cm kanthi wangun silindher utawa bunder lan rupané coklat.[1]

Tanduran tales ngandhut asam perusi (asam biru utawa HCN).[1] Sauntara umbi tales ngandhut akèh karbohidrat.[4]

Kagunan[sunting | besut sumber]

Godhong tales iku kena dianggo.[1] Saliyané iku, godhong tales uga kena kanggo pakan iwak gurame lan minangka payung tradhisional nalika udan.[1]

Woh tales bisa diolah kanthi cara dikukus, digorèng sawisé dikethok cilik-cilik.[1] Godhong tales uga kena dianggo kanggo mbungkus lan dipangan .[1] Panganan kang jenengé buntil biyasané dibungkus nganggo godhong tales.[1]

Cathetan sikil[sunting | besut sumber]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t (id)warintek.ristek.go.id(diundhuh tanggal 24 Agustus 2011)
  2. ^ a b "buku1" <<id>>Rukmana,Rahmat."Budi Daya Talas".ISBN.Kanisius.(1998: 13)
  3. ^ a b > Ruhmana,Rahmat."Budi Daya Talas".ISBN.Kanisius.Yogyakarta.(1998: 18) Cacad panyuplik: Invalid <ref> tag; name "" defined multiple times with different content
  4. ^ (id)deptan.go.id(diundhuh tanggal 24 Agustus 2011)


Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Tales&oldid=1016469"