Kadis

Saka Wikipédia, bauwarna bébas basa Jawa
(Dilih saka Hadis)
Artikel iki bagéyan saka sèri
Islam
Allah1.png
Rukun Islam
Syahadat · Shalat · Pasa
Zakat · Kaji
Rukun Iman
Allah · Al-Qur'an · Malaikat
Nabi · Dina Akhir
Qada & Qadar
Tokoh Islam
Muhammad SAW
Nabi & Rasul · Sahabat
Ahlul Bait
Kota Suci
Mekkah ·Madinah · Yerusalem
Najaf · Karbala · Kufah
Kazimain · Mashhad ·Istanbul
Riyaya
Hijrah · Idul Fitri · Idul Adha
· Asyura · Ghadir Khum
Arsitektur
Mesjid ·Menara ·Mihrab
Ka'bah · Arsitektur Islam
Jabatan Fungsional
Khalifah ·Ulama ·
Imam·Mullah·Ayatullah · Mufti
Teks & Hukum
Al-Qur'an ·Hadist · Sunnah
Fiqih · Fatwa · Syariat
Mazhab
Sunni
Hanafi ·Hambali
Maliki ·Syafi'i
Syi'ah
Rolas Imam
Ismailiyah·Zaidiyah
Liyané
Ibadi · Khawarij
Murji'ah·Mu'taziliyah
Delengen uga
Portal Islam
Indeks perkara Islam

Kadis (basa arab: الحديث) sacara harfiah maknané tetembungan utawa ujar. Jroning terminologi Islam tetembungan mau arupa ujar utawa sabdané Muhammad. Nanging asring tembung iki ngalami perluasan makna saéngga disinonimaké karo sunnah saéngga maknané kabèh sabda, lelaku, katetapan lan parsetujon saka Muhammad kang didadèkaké paugeran utawa hukum jroning agama. Kadis minangka sumber hukum jroning agama Islam nduwèni kalungguhan kaloro ana ing tingkatan sumber hukum ngisoré Al Qur'an. Ing panganggone, ora samubarang kadis bisa katampa lan bisa kanggo dasar hukum. Kanthi ilmu kadis (disebut ilmu mustholah kadis), kadis-kadis kang ana diteliti sanad lan matane kanggo mangerteni sawijining kadis asli saka Muhammad utawa dudu kaya kang kapratelakake ing ngisor.

Struktur kadis[besut | besut sumber]

Sacara struktur kadis kapérang dadi rong komponen utama ya iku sanad / isnad (ranté penutur) lan matan (redhaksi).

Conto:Musaddad ngabari yèn Yahyaa kayadéné diwartakaké déning Syu'bah, saka Qatadah saka Anas saka Rasulullah SAW, yèn Panjenengane medar sabda: "Ora sampurna iman sawenèh wong ing antarané kowé kabèh saéngga dhèwèké tresna marang seduluré apa kang ditresnani kanggo awaké dhéwé " (Kadis riwayat Bukhari)

Sanad[besut | besut sumber]

Sanad iku ranté penutur/perawi (periwayat) kadis. Sanad dumadi saka kabèh penutur wiwit saka wong kang nyathet kadis mau jroning bukuné (kitab kadis) nganti tekan Rasulullah. Sanad, mènèhi gambaran asli orané sawijining riwayat. Yèn dijupuk saka conto ing ndhuwur, sanad kadis iku mau:

Al-Bukhari > Musaddad > Yahyaa > Syu’bah > Qatadah > Anas > Nabi Muhammad SAW

Sawijining kadis bisa nduwé sawetara sanad kanthi cacah penutur/perawi béda-béda jroning lapisan sanad-é, lapisan jroning sanad mau diarani thaqabah. Wigatiné cacahing sanad lan penutur jroning saben thaqabah sanad bakal nemtokaké derajat kadis mau, bab iki dijelasaké luwih cetha ana ing klasifikasi kadis. Dadi kang perlu dicermati jroning mangertèni kadis, kagandhèng karo sanad-é ya iku :

  • Keutuhan sanad, antarane wong ing urutan iku opo ana sing ora nunggal sejaman/ora ketemu
  • Cacahé
  • Perawi akhir-é
  • Kahanan wong kang ana ing sanad, ya iku apa wong kang ana sajroning sanda mau riwayate bisa ditampa opo ora.

Matan[besut | besut sumber]

Matan iku redhaksi utawa isine kadis. Saka conto ing ndhuwur, matan kadis mau ya iku:

""Ora sampurna iman sawenèh wong ing antarané kowé kabèh saéngga dhèwèké tresna marang seduluré apa kang ditresnani kanggo awaké dhéwé"

Kagandèng karo matan utawa redhaksi, kang perlu dicermati jroning mangertèni kadist ya iku:

  • Pucuk sanad minangka sumber redhaksi, apa marang Nabi Muhammad utawa dudu,
  • Matan kadist iku dhéwé jroning hubunganékaro kadist liya kang luwih kuat sanad-é (apa ana kang melemahkan/ngringkihaké utawa nguataké) l sabanjuré karo ayat jroning Al Quran (apa ana kang kosokbalèn).

Klasifikasi kadis[besut | besut sumber]

kadis bisa diklasifikasèkaké adhedhasar sawetara kritéria ya iku wiwitan pucuk sanad, wutuh orané ranté sanad, cacahé penutur (periwayat) sarta tingkat asli orané kadis (bis ditampa orané kadis mau)

Miturut pucuk sanad[besut | besut sumber]

Kanthi dhasar klasifikasi iki kadis dipérang dadi telung golongan ya iku marfu' (kaangkat), mauquf (mandheg) lan maqtu' :

  • kadis Marfu' ya iku kadis kang pucuk sanad-é langsung marang Nabi Muhammad SAW (conto:kadis ing dhuwur)
  • kadis Mauquf ya iku kadis kang sanad-é mandheg tekan para Sahabat Nabi tanpa ana tandha-tandha, sacara tetembungan utawa lelaku kang nuduhaké derajat marfu'. Conto: Al Bukhari jroning kitab Al-Fara'id (hukum waris) mratélakaké yèn Abu Bakar, Ibnu Abbas lan Ibnu Al-Zubair ngendika: "Kakèk iku (diperlakukan kayadéné) bapak". Nanging yèn ekspresi kang dipigunakaké sahabat kayata "Kita diperintahaké..", "Kita dilarang...", "Kita biasa... yèn lagi bebarengan karo rasulullah", derajat kadis mau wis ora mauquf nanging setara karo marfu'.
  • kadis Maqtu' ya iku kadis kang pucuk sanad-é marang para Tabi'in (penerus). Conto kadis iki ya iku: Imam Muslim ngriwayataké jroning pambuka sahih-é yèn Ibnu Sirin ngendika: "Kawruh iki (kadis) ya iku agama, mula sing ati-ati saka ngendi kowé njupuk agamamu".

Asli orané kadis kang kabagi jroning golongan iki gumantung marang sawetara faktor liya kaya kahanan ranté sanad utawa penutur-é. Nanging klasifikasi iki tetep wigati banget amarga klasifikasi iki mbédakaké ucapan lan lelaku Rasulullah SAW saka ucapan para sahabat utawa tabi'in saéngga mupangati banget jroning perdhébatan jroning fikih ( Suhaib Hasan, Science of kadis).

Miturut kautuhan ranté/lapisan sanad[besut | besut sumber]

Adhedhasar klasifikasi iki kadis kabagi dadi sawetara golongan ya iku Musnad, Munqati', Mu'allaq, Mu'dal lan Mursal. Kautuhan ranté sanad maksudé ya iku saben penutur ing saben tataran dimungkinaké sacara wektu lan kondhisi kanggo krungu saka penutur sadhuwuré.

Ilustrasi sanad : Pencatat kadis > penutur 4> penutur 3 > penutur 2 (tabi'in) > penutur 1(Para sahabat) > Rasulullah SAW
  • kadis Musnad, sawijining kadis kagolong musnad yèn urutan sanad sing diduwèni kadis kasebut ora kapotong ing bagéyan tartamtu. ya iku urutan penutur mungkinaké dumadiné transfer kadis adhedhasar wektu lan kondhisi.
  • kadis Mursal. Yèn penutur 1 ora ditemokaké, utawa utawa tabi'in nisbataké langsung marang Rasulullah SAW (conto: tabi'in (penutur2) ngandhakaké "Rasulullah medhar sabda " tanpa njelasaké anané sahabat sing nuturaké marang dhèwèké).
  • kadis Munqati' . Yèn sanad pedhot ing salah siji penutur ya iku penutur 4 utawa 3
  • kadis Mu'dal yèn sanad pedhot ing rong generasi penutur maturut-turut.
  • kadis Mu'allaq yèn sanad pedhot ing penutur 4 nganti penutur 1 (Conto: "Sawiji pencatat kadis ngandharaké, wis teka marang aku yèn Rasulullah medharaké...." tanpa njelasaké sanad antara awaké nganti Rasulullah).

Miturut cacahing penutur[besut | besut sumber]

Cacahing penutur sing dimaksud ya iku cacahing penutur jroning saben tataran saka sanad, utawa anané sawetara jalur sing béda sing dadi sanad kadis kasebut. Miturut klasifikasi iki kadis dipérang dadi loro ya iku kadis Mutawatir lan kadis Ahad.

  • kadis mutawatir, ya iku kadis sing diriwayataké déning saklompok wong saka sawetara sanad lan ora ana kamungkinan yèn wong-wong mau kabèh sepakat kanggo ngapusi bebarengan bab iku. Dadi kadis mutawatir nduwèni sawetara sanad lan cacahing penutur ing saben lapisan (thaqabah) imbang. Para ulama béda panemu ngenani cacahing sanad minimum kadis mutawatir (sebagéyan netepaké 20 lan 40 wong ing saben lapisan sanad). kadis mutawatir dhéwé bisa dibédakaké antara rong jinis ya iku mutawatir lafzhy (redaksional padha ing saben riwayat) lan ma'nawy (ing redaksional ana pabédan nanging makna padha ing saben riwayat)
  • kadis ahad, kadis sing diriwayataké déninhg saklompok wong nanging ora nggayuh tataran mutawatir. kadis ahad banjur dibédakaké dadi telung jinis antara liya :
    • Gharib, yèn mung ana siji jalur sanad (ing salah siji lapisan ana mung siji penutur, senadyan ing lapisan liya ana akèh penutur)
    • Aziz, yèn ana loro jalur sanad (loro penutur ing salah siji lapisan)
    • Mashur, yèn ana luwih saka loro jalur sanad (telu utawa luwih penutur ing salah siji lapisan) nanging ora nggayuh derajat mutawatir.

Miturut tataran asli orané[besut | besut sumber]

Kategorisasi tataran kaaslian kadis ya iku klasifikasi sing paling wigati lan arupa kesimpulan marang tataran dinampa utawa ditulaké kadis kasebut. Tataran kadis ing klasifikasi iki kapérang dadi 4 tataran ya iku shahih, hasan, da'if lan maudu'

  • kadis Shahih, ya iku tataran paling dhuwur ditampa orané sawijining kadis. kadis shahih ngebaki persyaratan :
    1. Sanad-é sinambung;
    2. Diriwayataké déning penutur/perawi sing adil, nduwèni sipat istiqomah, akhlak becik, ora fasik, kajaga muruah(keurmatan)-né, lan kuwat daya pangéling-élingé.
    3. Matan-né ora ngandhut kajanggalan/bertentangan (syadz) sarta ora ana sebab tersembunyi utawa ora nyata sing gawé cacaté kadis .
  • kadis Hasan, yèn kadis kasebut sanad-éa sinambung, diriwayataké déning rawi sing adil nanging ora sampurna daya pangéling-élingé, sarta matan-né ora syadz sarta cacat.
  • kadis Dhaif (lemah), ya iku kadis sing sanad-é ora sinambung (bisa arupa mursal, mu’allaq, mudallas, munqati’ utawa mu’dal)lan diriwayataké déning wong sing ora adil utawa ora kuwat daya pangéling-élingé, ngandhut kajanggalan utawa cacat.
  • kadis Maudu', yèn kadis disujanani palsu utawa gawéyan amarga jroning sanad-é ditemoni penutur sing nduwèni kamungkinan ngapusi.

Jinis-jinis liya[besut | besut sumber]

Ana sawetara jinis kadis liya sing ora disebutaké jroning klasifikasi ing dhuwur antara liya:

  • kadis Matruk, sing ateges kadis sing ditinggalaké ya iku kadis sing mung diriwayataké déning siji perawi waé lan perawi iku didakwa ngapusi.
  • kadis Mungkar, ya iku kadis sing mung diriwayataké déning siji perawi sing lemah sing bertentangan karo kadis sing diriwayataké déning perawi sing pinercaya/jujur.
  • kadis Mu'allal, tegesé kadis sing dinilai sakit utawa cacat ya iku kadis sing ing njeroné ana cacat sing tersembunyi. Miturut Ibnu Hajar Al Atsqalani kadis Mu'allal ya iku kadis sing katoné apik nanging sawisé diselidiki nyatané ana cacaté. kadis iki biasa uga disebut kadis Ma'lul (sing dicacati) lan disebut kadis Mu'tal (kadis sakit utawa cacat)
  • kadis Mudlthorib, tegesé kadis sing kacau ya iku kadis sing diriwayataké déning siji perawi saka sawetara sanad karo matan (isi) kacau utawa ora padha lan kontradiksi karo sing dikompromèkaké
  • kadis Maqlub, ya iku kadis sing kuwalik ya iku kadis sing diriwayataké déning perawi sing ing jeroné kuwalik ndhisikaké sing mburi utawa suwaliké, saka sanad (silsilah) utawa matan (isi) né.
  • kadis gholia, ya iku kadis sing kuwalik sebagian lafalé saéngga pengertiané owah
  • kadis Mudraj, ya iku kadis sing ngalami panambahan isi déning perawiné
  • kadis Syadz, kadis sing arang-arang, ya iku kadis sing diriwayataké déning perawi wong sing pinercaya sing bertentangan karo kadis liya sing diriwayataké saka perawi-perawi sing liya.
  • kadis Mudallas, disebut uga kadis sing didhelikaké cacaté. ya iku kadis sing diriwayataké liwat sanad sing mènèhi kesan kaya-kaya ora ana cacaté, kamangka sabeneré ana, jroning sanad utawa ing gurué. Mula kadis Mudallas iki kadis sing ditutup-tutupi kaemahan sanadé.

Periwayat kadis[besut | besut sumber]

Samak kitab kadis Sahih Bukhari

Periwayat kadis sing ditampa déning Muslim Sunni[besut | besut sumber]

Aturan-aturan kadis saka Sunni éntuk wangun pungkasané kurang luwih 3 abad sawisé wafaté Nabi Muhammad SAW. Èlmuwan kadis sing banjur ndhébataké kaotentikan sawetara kadis nanging otoritas saka buku-buku kasebut ningkat pesat. Aturan-aturan iki, ana sing nyatakaké kanthi Koleksi Enem kadis Utama ana uga kanthi Koleksi Pitu kadis Utama, klebu:

  1. Shahih Bukhari, disusun déning Bukhari (194-256 H)
  2. Shahih Muslim, disusun déning Muslim (204-262 H)
  3. Sunan Abu Daud, disusun déning Abu Dawud (202-275 H)
  4. Sunan at-Turmudzi, disusun déning Imam Turmudzi(209-279 H)
  5. Sunan an-Nasa'i, disusun déning Imam Nasa'i (215-303 H)
  6. Sunan Ibnu Majah, disusun déning Ibnu Majah (209-273).

Shahih Bukhari lan Shahih Muslim biasané dianggep sing paling dipercaya saka koleksi iki. Ana sawetara perdhbatan bab apa anggota ka-6 saka aturan iki kuduné Ibnu Majah utawa Al Muwaththa saka Imam Malik. Saliyané iku, ana uga sing nglebokaké Musnad saka Ahmad bin Hanbal minangka bagéyan saka aturan kasebut.

Periwayat kadis yang ditampa déning Muslim Syi'ah[besut | besut sumber]

Muslim Syi'ah mung percaya kadis sing diriwayataké déning katurunan Muhammad saw, liwat Fatimah az-Zahra, utawa déning pameluk Islam wiwitan sing mihak Ali bin Abi Thalib. Syi'ah ora migunakaké kadis sing asalé utawa diriwayataké déning wong sing miturut kaum Syi'ah diklaim mungsuhi Ali, kaya Aisyah, garwa Muhammad saw, sing nglawan Ali ing Perang Jamal.

Ana sawetara sekte jroning Syi'ah, ananging sebagéyan gedhé migunakaké:

  • Ushul al-Kafi
  • Al-Istibshar
  • Al-Tahdzib
  • Man La Yahduruhu al-Faqih

Kitab-kitab kadis[besut | besut sumber]

Adhedhasar masa penghimpunan kadis

Abad kaping-2 H[besut | besut sumber]

Sawetara kitab sing misuwur :

  1. Al Muwaththa déning Malik bin Anas
  2. Al Musnad déning Asy-Syafi'i (tahun 150 - 204 H / 767 - 820 M)
  3. Mukhtaliful kadist déning Asy-Syafi'i
  4. Al Jami' déning Abdurrazzaq Ash Shan'ani
  5. Mushannaf Syu'bah déning Syu'bah bin Hajjaj (tahun 82 - 160 H / 701 - 776 M)
  6. Mushannaf Sufyan déning Sufyan bin Uyainah (tahun 107 - 190 H / 725 - 814 M)
  7. Mushannaf Al Laist déning Al Laist bin Sa'ad (tahun 94 - 175 / 713 - 792 M)
  8. As Sunan Al Auza'i déning Al Auza'i (tahun 88 - 157 / 707 - 773 M)
  9. As Sunan Al Humaidi (wafat tahun 219 H / 834 M)
Saka kasanga kitab kasebut sing olèh kawigatèn banget déning para ulama mung telu, ya iku Al Muwaththa', Al Musnad lan Mukhtaliful kadist. Déné saluwihé kurang olèh kawigatèn banjur ilang.

Abad ke 3 H[besut | besut sumber]

  • Musnadul Kabir déning Ahmad bin Hambal lan 3 werna liyané ya iku Kitab Shahih, Kitab Sunan lan Kitab Musnad sing salengkapé :
  1. Al Jami'ush Shahih Bukhari déning Imam Bukhari (194-256 H / 810-870 M)
  2. Al Jami'ush Shahih Muslim déning Imam Muslim (204-261 H / 820-875 M)
  3. As Sunan Ibnu Majah déning Ibnu Majah (207-273 H / 824-887 M)
  4. As Sunan Abu Dawud déning Abu Dawud (202-275 H / 817-889 M)
  5. As Sunan At Tirmidzi déning At Tirmidzi (209-279 H / 825-892 M)
  6. As Sunan Nasai déning An Nasai (225-303 H / 839-915 M)
  7. As Sunan Darimi déning Darimi (181-255 H / 797-869 M)
  8. Al Muntaqa déning Ibnu Jarud (wafat 307 H / 920 M)
  9. Al Musnad Al Humaidi déning Ali Madaini (161-234 H / 777-848 M)
  10. Al Musnad Al Bazar déning Al Bazar (wafat 290 H / 905 M)
  11. Al Musnad Baqi bin Mukhlad déning Baqi bin Mukhlad (131-176 H / 846-889 M)
  12. Al Musnad Ibnu Rahawaih déning Ibnu Rahawaih (161-238 H / 778-852 M)
Sakumpulan kitab wiwit nomer 1 nganti 6 iki kerep disebut minangka kutubus sittah (kitab sing enem).

Abad ke 4 H[besut | besut sumber]

  1. Al Mu'jamul Kabir déning Ath Thabarani (260-340 H / 873-952 M)
  2. Al Mu'jamul Ausath déning Ath Thabarani (260-340 H / 873-952 M)
  3. Al Mu'jamush Shaghir déning Ath Thabarani (260-340 H / 873-952 M)
  4. Al Mustadrak déning Al Hakim (321-405 H / 933-1014 M)
  5. Ash Shahih déning Ibnu Khuzaimah (233-311 H / 838-924 M)
  6. At Taqasim wal Anwa' déning Abu Awwanah (wafat 316 H / 928 M)
  7. As Shahih déning Abu Hatim bin Hibban (wafat 354 H/ 965 M)
  8. Al Muntaqa déning Ibnu Sakan (wafat 353 H / 964 M)
  9. As Sunan déning Ad Daruquthni (306-385 H / 919-995 M)
  10. Al Mushannaf déning Ath Thahawi (239-321 H / 853-933 M)
  11. Al Musnad déning Ibnu Nashar Ar Razi (wafat 301 H / 913 M)

Abad ke 5 H lan sabanjuré[besut | besut sumber]

  • Kasil penghimpunan
  • Kanthi sumber saka kutubus sittah waé
  1. Jami'ul Ushul déning Ibnu Atsir Al Jazari (556-630 H / 1160-1233 M)
  2. Tashiful Wushul déning Al Fairuz Zabadi (? - ? H / ? - 1084 M)
  • Kanthi sumber saka kkutubus sittah lan kitab liyané, ya iku Jami'ul Masanid déning Ibnu Katsir (706-774 H / 1302-1373 M)
  • Kanthi sumber saka saliyané kutubus sittah, ya iku Jami'ush Shaghir déning As Sayuthi (849-911 H / 1445-1505 M)
  • Kasil pembidangan (nglompokaké jroning bidang-bidang)
  • Kitab kadis Hukum, ing antarané :
  1. Sunan déning Ad Daruquthni (306-385 H / 919-995 M)
  2. As Sunannul Kubra déning Al Baihaqi (384-458 H / 994-1066 M)
  3. Al Imam déning Ibnul Daqiqil 'Id (625-702 H / 1228-1302 M)
  4. Muntaqal Akhbar déning Majduddin Al Hirani (? - 652 H / ? - 1254 M)
  5. Bulughul Maram déning Ibnu Hajar Al Asqalani (773-852 H / 1371-1448 M)
  6. 'Umdatul Ahkam déning 'Abdul Ghani Al Maqdisi (541-600 H / 1146-1203 M)
  7. Al Muharrar déning Ibnu Qadamah Al Maqdisi (675-744 H / 1276-1343 M)
  • Kitab kadis Akhlaq
  1. At Targhib wat Tarhib déning Al Mundziri (581-656 H / 1185-1258 M)
  2. Riyadhus Shalihin déning Imam Nawawi (631-676 H / 1233-1277 M)
  • Syarah (kaya tafsir kanggo kadist)
  1. Kanggo Shahih Bukhari ana Fathul Bari déning Ibnu Hajar Asqalani (773-852 H / 1371-1448 M)
  2. Kanggo Shahih Muslim ana Minhajul Muhadditsin déning Imam Nawai (631-676 H / 1233-1277 M)
  3. Kanggo Shahih Muslim ana Al Mu'allim déning Al Maziri (wafat 536 H / 1142 M)
  4. Kanggo Muntaqal Akhbar ana Nailul Authar déning As Syaukani (wafat 1250 H / 1834 M)
  5. Kanggo Bulughul Maram ana Subulussalam déning Ash Shan'ani (wafat 1099 H / 1687 M)
  • Mukhtashar (ringkasan)
  1. Kanggo Shahih Bukhari ing antarané Tajridush Shahih déning Al Husain bin Mubarrak (546-631 H / 1152-1233 M)
  2. Kanggo Shahih Muslim ing antarané Mukhtashar déning Al Mundziri (581-656 H / 1185-1258 M)

Referensi[besut | besut sumber]

  • Introduction to the Science of Hadith Classification by Shaikh (Dr.) Suhaib Hassan [1]
  • Pengetahuan Dasar tentang Pokok-pokok Ajaran Islam (A/B) déning Mh. Amin Jaiz
  • Metodologi Kritik Matan kadis déning Dr. Salahudin ibn Ahmad al-Adlabi, terjamahan, ISBN 979-578-047-6

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kadis&oldid=1062499"