Potlot

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Lead Pencils

Potlot ya iku piranti tulis lan nglukis.[1] Potlot kang sepisanan digawé saka grafit murni.[1] Carané nulis kanthi nggésék grafit ing média.[1] Ananging grafit murni gampang tugel, kalusen, lan ménéhi éfék reged nalika media gesekan karo tangan.[1] Saliyané iku uga nggawé reged lemah nalika dicekel.[1] Sawisé iku banjur digawé campuran grafit karo lemah lempung supaya komposisiné rada atos.[1] Campuran kang digawé saka grafit lan lemah lempung iki banjur diwungkus kertas utawa kayu.[1]

Sajarah[besut | besut sumber]

Pulas
Asahan potlot
Potlot Dermatograf

Timbal lan grafit wis dianggo wiwit jaman Yunani. Kekarone mènèhi efek goresan warna klawu, sanajan grafit wernane luwih ireng sithik. Grafit arang banget dianggo nganti ing taun 1564 tinemu kandhutan grafit murni kang cacahé gedhé ing Borrowdale, lembah ing Lake District, Inggris pérangan lor. Sanajan arep kaya batu bara, mineral iku ora bisa dibakar, lan ana tipake warna ireng meling-meling, sarta gampang dibusak. Ing jaman iki maksud tembung grafit isih dipadhakake karo timah, timah ireng, lan plumbago, kang tegese "kaya timah" amarga sipate kang arep padha. Mula, tembung lead pencil (potlot timah) isih dianggo nganti tekan saiki. Amarga teksture ngandhut lenga, mula bongkahane dibungkus karo kulit wedhus utawa prethilan timah kang awujud tongkat ditaleni nganggo tali. Ora ana sing ngerti sapa sing pisanan duwé pikiran nglebokake timah ireng ing sajeroning kayu, nanging ing taun 1560-an, potlot kang primitif wis tekan ing bawana Éropah.

Ora suwé banjur timah ireng ditambang lan diekspor kanggo njangkepi panjalukane para seniman. Ing abad kaping 17 timah ireng wis dianggo ing ngendi-endi. Nalika iku wong-wong sing nggawé potlot padha nyoba nganggo timah ireng nggawé piye carane bisa ngasilaké piranti tulis kang apik. Amarga isih murni lan gampang diekstrak, timah ireng saka Borrowdale digoleki déning para maling. Pramila, Parlemen Inggris nggawé undang-undang ing taun 1752 kang isiné maling timah ireng bisa dikunjara utawa dibuang menyang koloni narapidana.

Sasuwene pirang-pirang taun, grafit Inggris memonopoli indhustri panggawéyan potlot amarga cukup murni kanggo digawé tanpa perlu diproses manèh. Amarga grafit Ropa mutune kurang, mula pabrik-pabrik potlot ing kana nyoba nggawé piye carane kanggo ngasilaké isi potlot kanthi apik. Insinyur Prancis Nicolas-Jacques Conté nyampurake bubuk grafit karo lempung, banjur campuran iku diwangun dadi dawa-dawa, lan dibakar. Kanthi ngowah-owahi perbandingan grafit karo lempung, dhèwèké bisa nggawé isi potlot kang bisa ngasilaké pirang-pirang campuran warna ireng. Prosès kaya ngene iki isih dianggo nganti tekan saiki.

Nanging ing taun 1779, ahli kimia kang jenenge Carl W. Scheele nliti lan ngandharake asil panelitene yèn grafit duwé sipat kimiawi kang béda adoh karo timbal. Grafit ya iku komposisi molekul karbon murni kang empuk. Pungkasane, ing taun 1789 ahli géologi Jerman, Abraham G. Werner mènèhi jeneng grafit, kang asalé saka tetembungan Yunani graphein kang tegese nulis.

Ing abad kaping 19, panggawéyan potlot dadi bisnis gedhé. Grafit tinemu ing pirang-pirang panggonan, ya iku Siberia, Jerman, lan kang saiki diarani Républik Ceko. Banjur pabrik-pabrik potlot dibuka ing Jerman lan ing Amérika Sarékat. Mekanisasi lan produksi massal ndadèkaké regane mudhun, ing awal abad kaping 20, bocah-bocah ing sekolah wiwit migunakaké potlot.

Ing pisanan potlot grafit dibuntel nganggo kertas kang wis disuwek. Banjur tinemu cara kang luwih kepénak lan efisien kanthi mbuntel sakabehing gagang grafit nganggo kayu kang wis disigar lan digawé dhekok kanggo panggonan nyimpen gagang grafit mau banjur digabungake.

Grafit murni luwih disenengi para seniman amarga karakteristike kang luwih lugas. Nanging yèn dianggo saben dina, dibutuhake grafit kang kualitase ora patiya apik suapaya fleksibel. Ing taun 1795, ahli kimia Perancis, Nicolas Jacques Conté, nemu cara nyampur grafit karo lempung supaya ngasilase potlot kang luwih apik lan praktis. Salah siji prodhuk turunane ya iku potlot Konte.

Nalika 30 Maret 1858 Hymen Lipman saka Philadelphia, Pennsylvania, Amérika Sarékat matenake potlot kang ana busake ing pucuke. Nanging paten iki banjur dibatalake amarga janjane ora panemonan kang anyar saka potlot iku. Asahan potlot mekanik tinemu ing taun 1880 lan dadi misuwur kanthi rikat.

Ing jaman modern, potlot digawé kanthi ngejur grafit lan lemah lempung dadi wujud bubuk.[1] Campuran iki banjur diwénéhi banyu, lan diangin-anginké lan dibakar kurang luwih telung dina.[1] Sawisé iku potlot banjur dicithak dadi wujud kang dawa lan tipis.[1] Potlot kang wis dicithak banjur dibungkus kayu kang teksturé alus.[1]

Sepisanan potlot luwih akèh digawé kanthi wujud kothak.[1] Iki disebabaké amarga mesin prodhuksi kang isih durung maju.[1] Sawisé tinemu mesin prodhuksi kang luwih canggih, potlot banjur bisa dicithak kanthi wujud bunder saéngga gampang lan kepénak nalika dicekel.[1] Sanajan ngono ana uga kang seneng nganggo potlot kang wujudé kothak awit gampang dicekel lan luwih kuwat nalika dicekel.[1]

Potlot Modern[besut | besut sumber]

Potlot saiki minangka piranti tulis lan gambar kang canggih sarta serbaguna, kang saben taune diprodhuksi ing sakabehing donya cacahé nganti tekan milliaran-iji. Potlot biyasa bisa nggawé garis kang dawane 60 kilomèter lan bisa kanggo nulis nganti tekan 45.000 tembung. Isi potlot mekanis, kang gagange saka bahan logam utawa plastik, ora usah diasah. Minangka gantine grafit, pulas diisi saka bahan pewarna lan pigmen kang cacahé nganti tekan puluhan warna.

Karakteristik[besut | besut sumber]

Béda karo polpèn, potlot duwé warna klawu kang pecah yèn dibandingaké karo polpen kang wernané padhet lan katon landhep.[2] Potlot uga luwih gampang dibusek tinimbang polpèn.[2] Ana uga potlot kang digawé kanthi setip ing dhuwuré.[2] Supaya nalika salah bisa nggunakaké setip ing dhuwuré.[2] Potlot kanthi wujud iki lumrahé luwih disenengi bocah sekolah.[2] Ananging seniman kang profesional luwih mentingaké mutu potlot.[2] Seniman luwih seneng nggunakaké potlot kang ora ana setipé.[2] Awit potlot kang ana setipé lumrahé duwé ukuran setip kang cilik saéngga nalika mbusak akèh bakal rikat enték lan isih durung resik anggoné mbusak.[2]

Identitas[besut | besut sumber]

Pensil dibedakake miturut komposisine. Aksara B nguduhake kandel tipise (boldness), kang tegese kandhutan grafite luwih akèh. Déné aksara H nguduhake atos orane komposisi lead, kang tegese kandhutan lempunge luwih akèh. Potlot kanthi aksara F tegese komposisine mathuk benget yèn diasah kanthi pucuk kang maksimal. Déné angka ing sangarepe aksara nguduhake tingkat kandel utawa atos komposisi potlot. Kayadene 2H iku luwih atos tinimbang H, utawa 2B iku luwih empuk lan luwih kandel tinimbang B. HB tegese potlot iku duwé sipat kang atos lan kandel.

Werna potlot nguduhake area produksine. Pabrik-pabrik ing Amérika Utara mènèhi warna kuning, Jerman lan Brasil mènèhi warna ijo. India lan pirang-pirang panggonan ing Asia mènèhi warna ireng lan abang. Swiss mènèhi warna abang. Déné Inggris mènèhi warna kuning lan ireng.

Jinising Potlot[besut | besut sumber]

180pxPotlot mekanik

Anane kemajuan tèknologi material lan manufaktur ndadèkaké akèhé jinis potlot kang bisa katemokake ing pasar miturut kaprigelane, kaya ta:

  • Potlot timah
  • Potlot grafit murni
  • Potlot mekanik
  • Pulas (Potlot warna)
  • Potlot Konte
  • Potlot awujud pastel
  • Potlot dermatograf

Isu Keséhatan[besut | besut sumber]

Akeh banget wong kang nganggo ptolot kapusan karo tetembungan lead pencil lan nyana yèn jinis potlot iki ngandhut bahan kimia kang ana racune. Kasunyatane potlot timbal ngandhut grafit lan lempung, bahan alami kang isih kalebu senyawa karbon kang ora mbebayani kanggo awak. Nanging ana pirang-pirang kasus amarga tipak potlot kang ditujesake menyang kulit ndadèkaké tipak kang wernane semu ireng lan ora bisa ilang.

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Pencils and Pencil Lead pubs.acs.org(dipunundhuh tanggal 28 Juni 2011)
  2. ^ a b c d e f g h History of the Lead Pencil officemuseum.com(dipunundhuh tanggal 28 Juni 2011)