Ganyong

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Ganyong
Klasifikasi èlmiah
krajan: Plantae
divisio: Magnoliophyta
kelas: Liliopsida
ordo: Zingiberales
kulawarga: Cannaceae
Genus: Canna
Species: C. discolor
Jeneng binomial
Canna discolor
Lindl.

Ganyong (Canna discolor L. syn. C. edulis, suku kana-kanaan utawa Cannaceae) iku sajinis tetanduran kang kagolong pala-kependhem lan ngasilaké uwi sing cukup populèr.[1] Tanduran iki urip ana ing ara-ara kanthi umbar-umbaran, nanging bisa uga di budidya.[1]

Uwi ganyong ngandhut pathi, senadyan ora akèh kaya ketéla rambat.[1] Uwi ganyong iku bisa digodhog lan dadi panganan sing rasané khas kenyal tur rada legi.[1] Saliyane digodhog, ganyong iku ing padésan dhaérah Pathi lan Blora biasa digawé glepung, dadi bahan dhasar kanggo gawé jajanan garing utawa jajanan sabangsa gethuk (ongol-ongol). [1]Nanging saiki ganyong wis langka ing désa-désa, amarga ora ana sing mbudidaya lan ora ana sing gawé jajanan nganggo bahan saka glepung ganyong. [1]

Deskripsi[sunting | sunting sumber]

Ganyong kalebu tanduran kang cukup poténsial kanggo sumber karbohidrat.[2] Ganyong uga bisa dadi tanduran kang dadi bahan dhasar industri.[2] Ganyong kang nduwéni jeneng latin Canna edulis Kerr kalebu tanduran herba kang asalé saka Amérika Selatan.[2] Rhizoma utawa umbi ganyong yèn wis diwasa bisa dipangan kanthi diolah dhisik utawa dijupuk patiné.[2]

Nalika panén umbi, gumantung ing dhaérah kang dianggo nandur. [2]Ing dhataran rendah, ganyong wis bisa dipanén nalika umur 6-8 sasi, ananging ing dhaérah kang udan saben tauné, wektu panen luwih suwé yaiku nalika umuré 15-18 sasi. [2]Umbi kang wis tuwa bisa ditandhani yèn godhong utawa wit ganyong wis malih dadi werna kuning.[2]

Ganyong kalebu tanduran umbi-umbian kang diarani tanduran dwi taunan utawa dua musim. Sawisé iku godhongé garing lan tanduran iku bakal ilang.[2] Ananging yèn wayah udan tunas ganyong bakal thukul saka pucuk-pucuk umbi utawa rhizoma.[2]

Ganyong biyasané dijupuk umbiné, mulané diarani tanduran umbi. [2]Umbi ganyong ngadhut akéh karbohidrat.[2][2] Umbi iki sejatiné rhizoma kang arupa wit kang thukul ing lemah. [2]

Werna wit lan godhongé gumantung karo varietasé, semana uga werna sisik uwiné.[2] Ganyong nduwèni dhuwur nganti 3 méter. Dhuwur iki diukur wiwit pucuk tanduran nganti sandhuwuré rhizoma utawa umbi.[2]

Morfologi[sunting | sunting sumber]

Ganyong kalebu tanduran rumpun lan tanduran herba.[1] Kabeh bageyan wite vegetatif yaiku wit, godhong, lan kelopak kembang kaya-kaya ana liline.[1] Tanduran iki tetep awerna ijo nalika uripe. [1]Yèn wis tuwa wit lan godhongé bakal garing lan kaya-kaya mati.[1] Ananging tanduran iki ora mati awit yèn wayah udan rimpang utawa uwin bakal nukulake tunas lan urip maneh.[1] Tanduran ganyong dhuwuré 0,9-1,8 meter.[1] Ing Queensland dhuwuré ganyong ngasi 2,7 meter.[1] Ananging ing Jawa dhuwure kang umum kurang-luwih 1,35-1,8 meter.[1]

Godhong[sunting | sunting sumber]

Godhong ganyong amba lan bentuké elip dawa lan ing bonggol godhongé rada lincip. Dawané godhong kurang luwih 15-60 cm lan ambané 7-20 cm. Ing bagéyan tengah godhong ana tulang daun kang kandel banget. Werna godhongé macem-macem, ana kang ijo nganti ijo tuwa. Ana uga godhong kang ana garis-garis ungu utawa ungu kabéh. Pelepah ganyong uga ana kang rupané ungu lan ijo.

Woh[sunting | sunting sumber]

Tanduran ganyong uga nduwéni woh ananging ora sampurna lan ora mbentuk. Woh ganyong kabentuk saka telung ruangan kang isiné wiji kang rupané ireng kang cacahé 5 wiji saben ruang.

Umbi[sunting | sunting sumber]

Tanduran ganyong nduwéni umbi kang gedhé lan dhiaméteré kurang luwih 5-8,75 cm lan dawané 10-15 cm. Sisik umbi wernané ungu utawa coklat. Bentuké umbi werna-werna.

Varietas[sunting | sunting sumber]

Ing Indonésia ana loro kultivar utawa variétas ganyong yaiku ganyong abang lan ganyong putih.[3]Ganyong abang wernané wit, pelepah lan godhongé abang rada ungu.[4] Yèn ganyong putih wit, godhong lan pelepahé nduwé werna ijo lan sisik uwiné awerna coklat.

Ganyong abang[sunting | sunting sumber]

  • Gagangé luwih gedhe[3]
  • Rada ora tahan yen kurang banyu[3]
  • Angel ngasilaké wiji[3]
  • Uwi luwih gedhe lan kadar patiné luwih sithik[3]
  • Biyasané dipangan kanthi digodhog[3]

Ganyong putih[sunting | sunting sumber]

  • Luwih cilik lan cendhek [5]
  • Ora tahan karo panasé srengéngé nanging tetep kuwat urip sanajan banyu mung sithik [5]
  • Ngasilaké wiji lan bisa dadi anakan ganyong[5]
  • Uwi rada teles lan ukurané rada cilik nanging kadar patiné akéh[5]
  • Biyasane mung dijupuk patine.[5]

Habitat[sunting | sunting sumber]

Ganyong asalé saka Amérika Selatan, ananging ganyong wis bisa thukul nyebar saka Sabang nganti Merauké.[2] Habitat kang paling akéh yaiku ing Jawa Tengah, Jawa Timur lan Bali.[2] Tanduran iki biyasané dadi usaha sampingan para panduduk.[2] Ganyong ditandur dadi tanduran sela bareng karo jagung sawisé panén pari gogo.[2] Uwi ganyong kang wis dipanén bisa digawé glepung.[2] Glepung iki bisa diolah utawa didol.[2] Miturut Nikolai Ivanovich Vavilov, salah sawijiné ahli botani saka bekas Uni Soviet, asal-muasal ganyong yaiku saka Amerika Selatan, yaiku ing dhaérah Peru, Bolivia, lan Equador.[6]

Kasil Olahan[sunting | sunting sumber]

Ganyong bisa dipangan kanthi cara digodhog lan kanggo jajanan ngombé tèh utawa kopi.[6] Ganyong uga bisa diolah dadi pati utawa glepung ganyong.[6] Saliyane iku uga bisa digawe jenang, kripik, lan bolu.[6] Uwine kang isih enom, ing Amérika Selatan biyasané kena kanggo sayuran lan uga dadi camilan.[6] Pucuk lan gagang godhong kang isih enom bisa kanggo pakan ternak.[6] Kembang ganyong uga nduwéni werna kang endah kang bisa dadi tanduran hias.[6]

Deleng uga[sunting | sunting sumber]

Pranala jaba[sunting | sunting sumber]

Chatetan suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n (id)eprints.uns.ac.id(dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u (id)deptan.go.id(dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
  3. ^ a b c d e f (id)lipi.go.id(dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
  4. ^ (id)[agribisnis.deptan.go.id/xplore/view.php?file.../D3tanamanganyong.pdf agribisnis.deptan.go.id](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
  5. ^ a b c d e (id)http://forum.detik.com/showthread.php?t=145873(dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
  6. ^ a b c d e f g (id)tabloidnova.com(dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Ganyong&oldid=829153"