Falconry

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Falconry

Falconry (/falkənrɪ/) utawi hawking (saking Basa Inggris tegesipun "buru ngginakaken garudha") punika jinising ulah raga ingkang ngginakakenfalcon (jinis garudha utawi alap-alap) utawi ugi hawk (rajawali) wonten ing kegiatan berburu.[1][2][3][4] Tiyang ingkang mahyakaken falconry dipunsebat falconer.[2] Ulah raga punika merlokaken kesabaran lan keprigelan anggènipun nglatih peksi.[2] Peksi kedah saged dipundamel kuthuk (jinak) lan dipunwulang supados nglampahi manéka kegiatan kagos mabur lajeng balik malih ing tanganipun majikan.[2] Wonten ing taun 2010, salah satunggaling ulah raga paling tua ing donya punika kadaphtaraken dhateng Dhaptar Representatif Budaya Takbenda Warisan Manungsa UNESCO déning kathah nagara, antawisipun Républik Korea, Uni Emirat Arab, Belgia, Républik Ceko, Perancis, Mongolia, Maroko, Qatar, Arab Saudi, Spanyol lan Suriah.[5][6]

Sajarah[besut | besut sumber]

Falconry punika salah satunggaling ulah raga paling tua ing donya ingkang sampun dipunwahyakaken kapisan wonten ing Timur Tengah saking abad kaping 8 SM.[1] Salajengipun tradisi punika mekar wonten ing Éropah mliginipun wonten ing kelompok bangsawan ing abad tengahan.[1] Kala punika saben kelas sosial dipunparingi jinis peksi pemangsa tartamtu kanggé dipuniculaken minangka simbol kedudukan.[2] Raja ngeburaken gyrfalcon déné budak ngeburaken goshawk.[2] Wonten ing Asia, falconry mekar wonten ing Timur Tengah, Asia Tengah, Mongolia, Korea, Cina lan Jepang.[7] Falconry ing Korea kawiwitan saking zaman Tiga Kerajaan (57 SM-668) lan salajengipun dipuntepangaken dhateng Cina lan Jepang.[8][9] Wonten ing Jepang adicara punika dipunsebat Takagari.[9] Saking abad kaping 17 ulah raga falconry mandhap kondhangipun bibar dipunpanggihaken senapan lan kathah lahan ingkang dipunbikak kanggé tetanèn.[1][2] Sapunika falconry namung sekedhik dipunwahyakaken déning manungsa, namung winates ing kelompok-kelompok lan asosiasi hawking kemawon.[1] Ing Korea Selatan namung kalih tiyang ingkang ahli falconry tradisional (maesanyang).

Peksi ingkang dipunginakaken[besut | besut sumber]

Falcon Peregrine, jinis peksi pemangsa ingkang paling kondhang ing falconry.
Gyrfalcon

Peksi ingkang dipunginakaken ing acara falconry punika manéka jinsi peksi pemangsa antawisipun Falcon Peregrine, goshawk, lan sparrow hawk.[2] Peksi punika dipuncekel lajeng dipunpiara saking alit.[1] Sanajan saben jinis peksi pemangsa saged dipunlatih kangge mabur kanthi bebas lan balik ing tanganipun majikan, ananging namung wonten sekedhik spesies kemawon ingkang kanthi tradisinonal dipunginakaken wonten ing falconry.[4]

Piranti[besut | besut sumber]

Transmiter ingkang kapasang wonten ing jesses rajawali harris.

Pelatihan punika kalebet pangginaan piranti falconry kados kerudung (rufter) lan iket sikil (jesses) kanggé njagi supados peksi tetep wonten ing kendali.[1]

Piranti khusus ingkang dipunprelukaken ing falconry kadosta[2]:

  • hood utawi rufter, kerudung saking kulit kanggé nutup mata peksi supados polahipun anteng.
  • lonceng alit utawi transmiter radio ingkang dipunpasang wonten ing sikil peksi supados saged dipunlacak menawi ical.
  • leg straps utawi jesses ("iket sikil") dipunginakaken kanggé mengendalikan obah owahipun peksi nalika méncok ing tangan.
  • sarung tangan kandhel ingkang dipunginakaken kanggé njagi tangan falconer saking cakar.

Pirsani ugi[besut | besut sumber]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ a b c d e f g Steven, Mark A (2000). Merriam Webster's-Collegiate Encyclopedia. Merriam Webster, Inc, Springfield, Massachusetts. k. 652. ISBN 0-87779-071-5 Priksa gandra |isbn= (pitulung). 
  2. ^ a b c d e f g h i The World Book Encyclopedia. World Book, Inc. 2006. ISBN 0-7166-0106-0. 
  3. ^ (en) Falconry, a living human heritage, unesco.org.
  4. ^ a b Encyclopedia Americana, Volume 12. Grolier Incorporated. 1995. kk. 852–854. ISBN 0-7172-0126-0. 
  5. ^ (en) Falconry, a living human heritage, unesco.org. Diakses pada 14 Desember 2010.
  6. ^ (en) Tiga Aset Budaya Non-bendawi Korea Terdaftar Dalam Warisan Dunia UNESCO, kbs.co.kr.
  7. ^ (en) Falconry and cult of birds of prey in Middle Asia, falconryheritage.org.
  8. ^ (en) Lee Jin-soo (1990). "Yesterday's Korea Called Them "Flowers Of Youth" : In Korea Sports Are As Old As Humanity" (PDF). Koreana 4: 7–16.  Paramèter |month= sing ora kawruhan dikiwakaké (pitulung)
  9. ^ a b (en) Japanese Falconry – History & Cultural Aspects, ncjf.sakura.ne.jp.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Falconry&oldid=1053482"