Eva Perón

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Maria Eva Duarte de Perón
Evita (foto).JPG
Miyos Los Toldos, 7 Mei 1919
Séda Buenos Aires, 26 Juli 1952
Padamelan Aktris lan Politikus
Garwa Juan Domingo Perón

María Eva Duarte de Perón (langkung misuwur kanthi asma Evita (7 Mei 191926 Juli 1952) punika garwa nomer kalihipun Présidhèn Argentina Juan Domingo Perón (18951974) lan Ibu Nagari Argentina wiwit 1946 dumugi sédanipun taun 1952. Éwasemanten panjenenganipun mboten naté sacara resmi kapilih dados tokoh pulitik, amargi dados Ibu Nagari panjenenganipun pungkasanipun kagungan langkung kathah kakuwaosan lan pangaruh ing pamréntahan katimbang sinten kémawon, kejawi garwanipun. Ing antawis kaum papa lan kelas pekerja Argentina, panjenenganipun kagungan wibawa ingkang mboten kathah tandhinganipun ing sakjawining monarkhi

Evita ndamel Yayasan Eva Perón, yayasan amal ingkang damel éwonan griya lan sekolah kanggé kaum èstri lan kaum papa lan kanggé ingkang kaping sepindhah wonten ing salebeting sajarah Argentina njamin mboten wonten katimpangan ing pangreksan kasehatan kanggé warginipun. [1]. Evita ugi mimpin madegipun Partai Peronis Perempuan, ingkang arupi partai pulitik èstri kaping sepindhah ing nagarinipun.

Taun 1951, panjenenganipun ngawontenaken kampanye supados saged nyalonaken dhiri dados Wakil Présidhèn Argentina. Perkawis puniki dipuncandhet déning militer Argentina, kaum èlit, lan pungkasanipun déning garwanipun piyambak. Menawi Evita kapilih, panjenenganipun badhé dados wakil présidhèn èstri ingkang kaping sepindhah ing donya. (Gelar puniki pungkasanipun dhawah ing tangan garwa nomer tiga Perón, Isabel Perón, ingkang ironisipun ngupados niru Evita.) Ing taun 1952 Evita pikantuk gelar resmi "Pamimpin Rohani Bangsa".

Evita ugi tokoh ingkang kontrovérsial sanget ing mangsa sugengipun, malah ngantos sepriki. Éwasemanten namung enem taun langkung panjenenganipun mlebet ing pulitik Argentina, ing wekdal semanten panjenenganipun dados punjering gosip lan kabar angin. Ing salebeting bukunipun "Evita: The Real Life of Eva Perón", Marysa Navarro lan Nicholas Fraser ngaken menawi mitos lan distorsi perkawis Eva Perón punika ingkang paling rumit saking tokoh pulitik modhérn pundi kémawon. [2].

Samangsa gesangipun, Evita punika pawèstri paling kuwaos ing nagarinipun. Kathah sajarawan sarujuk bilih panjenenganipun tetep ingkang paling kagungan pengaruh ing sajarah bangsanipun lan ing saindhenging Amérika Kidul. Ing wekdal sédanipun, panjenenganipun punika pawèstri paling kagungan pengaruh ing saindhenging donya.

Biografi Eva Perón[sunting | sunting sumber]

Mangsa alitipun Eva[sunting | sunting sumber]

María Eva Duarte miyos ing Los Toldos, kitha alit ing Propinsi Buenos Aires. Panjenenganipun punika setunggal saking gangsal tiyang anak haram nanging ingkang dipunakeni saking setunggaling juru masak ingkang mboten naté krama, Juana Ibarguren (1894-1971) lan ingkang kagungan tanah tetanèn (ranch) Juan Duarte (1872-1926). Wekdal taksih alit, Eva Perón dipunagengaken ing Junín mboten tebih saking Los Toldos.

Pindah dhateng Buenos Aires[sunting | sunting sumber]

Ing yuswa 15, Eva Duarte tindak dhumateng Buenos Aires. Lajeng wonten kontrovérsi kadospundi panjenenganipun tindak mrika. Vérsi populér nélakaken manawi panjenenganipun dipunasta dhateng kitha ageng punika déning Agustín Magaldi (puniki vérsi ingkang muncul ing musikal Andrew Lloyd Webber, "Evita"), sauntawis sanèsipun nélakaken manawi panjenenganipun dipunbiyantu déning ibunipun.

Nalika dumugi mrika, Eva Duarte ngadhepi kawontenan ingkang awrat kanggé gesang tanpa anggadhahi pendhidhikan formal lan tanpa konéksi. Sasampunipun mataun-taun berjuwang, pungkasanipun panjenenganipun pikantuk pedamelan dados aktris radio lan film, lan main wonten ing melodrama mirahan sarta opera sabun Radio El Mundo. Pungkasanipun panjenenangipun kagungan perusahaan radio punika lan dipunanggep dados aktris radio ingkang kagungan bakat. Sacara teratur panjenenganipun muncul wonten ing program drama sajarah populér Perempuan Agung dalam Sejarah lan ing mriku panjenenganipun kapatah dados Elizabeth I saking Britania, Sarah Bernhardt lan Tsarina Rusia pungkasan. Film favorit pribadinipun punika epos 1938 Marie Antoinette, ingkang dipunbintangi Norma Shearer.

Sesambetan kaliyan Juan Perón[sunting | sunting sumber]

Eva Duarte pinanggih Kolonel Juan Perón ing acara amal pangempalan dana kanggé korban gempa bumi San Juan. Kekalihipun palakrama ing tanggal 21 Oktober 1945. Sasampunipun palakrama, sedaya film Eva dipunlarang ing saindhenging Argentina. Wekdal semanten, tiyang Argentina mboten remen manawi para pulitikus sesambetan kaliyan para penghibur, punapa malih ingkang miyos ing sakjawining palakrama lan nyambut damel wonten ing opera sabun.

Mboten dangu sasampunipun palakrama kaliyan Eva, Juan Perón dipuncepeng déning mengsah-mengsahipun ing pamréntahan ingkang ajrih menawi kaliyan panyengkuyunging kaum miskin (descamisados) lan kaum buruh, popularitas Perón saged mudharaken popularitas Présidhèn ingkang kuwaos.

Eva asring dipunalembana amargi ngorganisasi pepanggihan-pepanggihan massa kanthi maéwu-éwu tiyang ngantos mbébasaken Juan Perón saking pakunjaran tanggal 17 Oktober 1945. Vérsi perkawis prastawa puniki dipunpopuléraken ing musikal Andrew Lloyd Webber, "Evita". Nanging kathah sajarawan sarujuk menawi perkawis puniki mboten mungkin dumados. Wekdal semanten, Eva namung aktris. Panjenenganipun dèrèng kagungan pangaruh pulitik kaliyan manéka werni sarékat buruh ingkang nyengkuyung Perón, lan panjenenganipun mboten pados dipunremeni déning kupengan sacelaking Perón utawi kathah para pamilik perusahaan film lan radio. Nalika Juan Perón dipunkunjara, Eva Perón dumadakan kécalan panyengkuyung saking kathah tiyang. (Serat-serat kekalihipun nalika Juan dipunkunjara nedahaken bilih kekalihipun sejatosipun nimbang-nimbang kanggé nilar Argentina sasampunipun Juan kabébasaken, menawi leres panjenenganipun badhé bébas. Kekalihipun ajrih menawi Juan Perón malah manawi badhé dipunsédani nalika ing pakunjaran.)

Nyatanipun, dhémonstrasi ageng ingkang mbébasaken Perón saking pakunjaran dipunorganisasi déning manéka werni sarékat buruh, kados Konfederasi Umum Buruh, utawi ing tembé wingking dipunkenal CGT. Dumugi sapunika, tanggal 17 Oktober dipnanggep dinten préi kanggé Partai Kaadilan ing Argentina (dipunriyayaaken dados Día de la Lealtad, "Hari Kesetiaan", Dinten Kasetyan).

Kampanye Présidhèn Juan Perón[sunting | sunting sumber]

Eva Perón ngawontenaken kampanye ageng-agengan kanggé garwanipun ing upadosipun dados Présidhèn taun 1946. Kanthi acara radio mingguan, panjenenganipun nyiaraken pidhato-pidhato kanthi retorika populis ingkang kiyat lan nganjuraken kaum miskin supados manunggal kaliyan gerakan Perón. Éwadéné panjenenganipun sapunika cekap sugih saking acara radio lan modelipun, panjenenganipun nyoroti mangsa alitipun ingkang miskin minangka cara kanggé nedahaken solidaritasipun kaliyan kaum miskin.

Eva ndhatengi saben pojok nagarinipun, dados wanita kaping sepindhah ing sajarah Argentina ingkang miyos sacara umum ing acara kampanye kaliyan garwanipun. Panampilan Eva sesarengan garwanipun asring damel duka kaum sugih, militer, lan tiyang ingkang wonten ing lingkungan pulitik. Nanging panjenenganipun populèr sanget ing masarakat, ingkang ngenal saking radio lan film, saéngga dados alat ingkang èfèktif kanggé pikantuk kawigatosan saking kaum miskin lan pawènèh swantun kelas buruh Argentina. Ing wekdal gesangipun punika kanggé sepindhahipun piyambakipun nganjuraken rakyat Argentina nyebat piyambakipun sanès minangka "Eva Perón" namung "Evita" kémawon, inggih punika wangun diminutif (kasayangan) ing basa Spanyol ("Eva Alit").

Juan Perón kapilih Présidhèn, Evita aktif ing pulitik[sunting | sunting sumber]

Pidato Eva Perón ing balkon Casa Rosada, Buenos Aires taun 1951

Sasampunipun Juan Perón kaping sepindhah kapilih dados Présidhèn taun 1946, Evita wiwit mundhut peranan pulitik ingkang pinunjul ing pamaréntahan, lan pungkasanipun malah langkung populèr katimbang wakil Présidhèn ing samudaya bidang, kejawi urusan militer. Asring dipuntélakaken bilih panjenenganipun dados langkung kagungan kuwaos katimbang garwanipun, nanging puniki kalangkung-langkungaken. Namung kanggé wekdal ingkang sekedhap kémawon, sapérangan wulan pungkasan gesangipun lan ing wekdal rakyat sedhih nalika sédanipun, Evita dados langkung populèr katimbang garwanipun.

Peran utami Evita ing pamaréntahan Peronis inggih punika nyiptaaken pangkultusan pribadi dhumateng garwanipun, ingkang panjenenganipun agungaken, malah ngantos langkung katimbang kaliyan Kristus. Evita nélakakken bilih saben Peronis kedah sumadya pejah kanggé Perón. Perkawis puniki ingkang pungkasanipun ngrisak Perón lan ngasoraken gerakan Peronis. Midhangetaken pangalembana Evita ingkang kalangkung-langkungaken kanggé garwanipun, sekedhik kémawon kritik dhumateng Juan Perón kanthi gampil dipuntafsiraken mboten patriotik. Evita malah ugi nélakaken sacara tegas bilih tiyang Argentina sejatos namung kaum Peronis.

"Perón punika mabah, jiwa, rah, lan eralitas rakyat Argentina. Kita sedaya mangertos bilih namung wonten satunggil tiyang ing gerakan kita ingkang kagungan sumber terangipun piyambak. Kita sedaya gumantung ing terang punika. Lan tiyang punika inggih Perón!" - pidato Eva Perón taun 1951.

Tur Pelangi[sunting | sunting sumber]

Nalika "Wisata Pelangi" ing Eropah 1947, Eva Perón dados setunggal-setunggaling Ibu Nagari Amérika Kidul ing sajarah - dumugi sapunika - ingkang gambaripun dados samak ngajeng Majalah Time.

Ing taun 1947, Evita ngawontenaken "Tur Pelangi" ing Éropah ingkang kathah dipunpublikasèkaken. Piyambakipun pinanggih kaliyan sap tiyang Argentina sapérangan kepala nagari, kalebet Francisco Franco. Angkahipun inggih punika ngawontenaken kudhéta hubungan masarakat kanggé rézim Perón ingkang sasampunipun Perang Donya II sansaya dipunanggep fasis. Evita dipunsambet ing Spanyol; ing mrika piyambakipun jiarah wonten ing pusara monarkh absolutis Spanyol sepindhah, Ferdinand lan Isabella.

Spanyol ing sandhaping Franco taksih dèrèng pulih saking [[Perang Sadulur Spanyol]|Perang Sadhèrèk Spanyol]; ékonomi otarkis lan embargo PBB tegesipun bilih nagari punika mboten saged maringi dhedhaharan dhumateng rakyatipun.

Ing kunjunganipun dhateng Spanyol punika, Evita mbagèkaken arta kertas 100 peseta dhumateng saben laré miskin ingkang dipunpanggihi ing lelampahanipun. Piyambakipun lajeng pinanggih kaliyan Paus ing Roma, lan salajengipun nerasaken kunjunganipun dhateng Paris. Namung ing Spanyol Evita dipunsambet kanthi positif sanget. Ing Prancis lan Italia, panjenenganipun dipunsambet kanthi réaksi campuran.

Tur punika wiwitanipun dipunrancang kanggé nyakup kunjungan dhateng Inggris kanggé ngunjungi kulawarga kerajaan. Nalika dipunwartosaken bilih kulawarga kerajaan mboten saged manggihi Evita ing wekdal ingkang dipunkersaaken, lan bilih kunjungan Evita mboten badhé dipunsambet déning kulawarga kerajaan sami wigatosipun kaliyan kunjungan resmi Ibu Nagari Amérika Sarékat, Eleanor Roosevelt, Evita lanjeng mbatalaken, kanthi alasan sampun sayah sanget.

Sasampunipun kundur dhateng Argentina saking Éropah, panampilan Evita dados langkung prasaja. Piyambaikpun mboten muncul malih kanthi gaya rambut nalika piyambakipun taksih dados bintang film. Wiwit wekdal punika, rikmanipun dipuntata mawingking kanthi gelung [3]. Rasukanipun ugi dados langkung prasaja. Ing ngriku, panjenenganipun ngupados tampil minangka tokoh pulitik ingkang langkung serius saéngga panjenenganipun tampil ing sangajenging umum kanthi ngagem kombinasi rasukan bisnis ingkang prasaja.

Éwahing citra punika sesarengan kaliyan fokus ing karya amal, utawi ing istilah Evita, "bantuan sosial". Salajengipun panjenenganipun ndamel Yayasan Eva Perón, lembaga kanggé mbiyantu kaum miskin. Kagiyatan puniki populèr sanget lan maringi sumbangan ingkang wigatos kanggé masarakat. Sapérangan griya sakit lan griya yatim ingkang dipundegaken déning Yayasan punika awèt kawontenanipun ngantos tebih sasampunipun sédanipun Evita ingkang taksih anem. Yayasan punika ugi nginggahaken kakiyatan pulitikipun ing Argentina lan mboten lami salajengipun panjenenganipun ndamel cabang Partai Kaadilan khusus kanggé kaum pawèstri. Ing taun 1949, Evita dados tokoh nomer kalih paling kagungan pangaruh ing Argentina.

Pungkasanipun, Evita dados pusat piyambak, kultus pribadi ingkang mawiyar. Foto lan asmanipun énggal mawon muncul ing pundi-pundi, kanthi stasiun sepur, satunggiling kitha ("Ciudad Evita") [4], lan malah satunggiling lintang ing langit dipunwastani mawi asmanipun. Senadyan panjenenganipun kagungan dhominasi lan kakiyatan pulitik, Evita kedah ngatos-atos supados mboten nggerogoti peranan simbolik ingkang wigatos saking garwanipun. Evita kedah ngatos-atos ngeleresaken tumindak-tumindakipun kanthi klaim bilih sedaya punika "dipunilhami" utawi "dipunsengkuyung" déning kawicaksanan lan semangat Perón. Senadyan panjenenganipun asring dipunanggep kagungan ambisi, Navarro lan Fraser klaim (op. cit.) bilih sedaya ingkang dipunlampahi Evita pungkasanipun dipunpapanaken wonten ing saandhaping tujuan-tujuan lan sasaran ingkang langkung ageng, inggih punika agenda pulitik garwanipun.

Senadyan Evita dipunsembah déning pangikutipun para kelas buruh, piyambakpin dipunsengiti sanget déning kelas menengah Argentina ingkang ageng sanget cacahipun lan ugi déning kaum élit sugih ingkang kagungan orientasi dhumateng Inggris. Kaum élit ngina latar wingkingipun ingkang miskin lan asoring pendidikanipun. Kathah ingkang ngraos bilih minangka pawèstri panjenenganipun kalangkung aktif ing pulitik. Evita piyambak ngrujuk dhumateng kaum élit kanthi alok-alok minangka "kaum Oligarkh". Piyambakpipun ugi dipunkenal minangka pendendam. Piyambakpipun asring mecat saking kalangan celak Peronis sinten kémawon ingkang nedahaken sekedhik kémawon tandha-tandha ka-mbotensetya-nan sacara sampurna dhumateng mandhat ingkang sampun dipuntetepaken déning Evita lan garwanipun.

Evita séda taun 1952 ing yuswa 33[sunting | sunting sumber]

Dr. Ara mriksa pambalseman jenazah Eva Perón

Dr. George T. Pack, satunggaling dokter bedhah New York, nglampahi sawijining hysterectomy dhumateng Eva ing wulan November 1951 lan manggihaken bilih kanker sampun nyebar ing saceraking organ pelvis . Mila, gesangipun mboten saged dipunslametaken.

Kados èstri sepindhahipun Juan Perón, Eva Perón séda amargi kanker cervic (senadyan sapérangan sumber ngaken amargi leukemia), ing yuswa 33 taun. Nalika Eva séda, publik Argentina nélakaken bilih Evita yuswanipun namung 30 taun.

Pranala njawi[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Eva_Perón&oldid=813716"