Francisco Franco

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Generalissimo

Francisco Franco
Francisco Franco en 1964.jpg
Franco tahun 1936
Kepala Nagara Spanyol
Lungguh
1 April 1939 – 20 November 1974
Kadhisiki Manuel Azaña (sebagai Presiden)
Kagantèni Alejandro Rodríguez de Valcárcel untuk menyerahkan kepada
Juan Carlos I (Raja Spanyol)
COA Spain 1945 1977.svg
Pemimpin Pamaréntahan Spanyol ke-68
Lungguh
5 Februari 1939 – 8 Juni 1973
Kadhisiki Juan Negrín
Kagantèni Luis Carrero Blanco
Rerincèn priangga
Lair (1892-12-04)4 Dhésèmber 1892
Ferrol, Galicia, Spanyol
Pati 20 Novèmber 1975(1975-11-20) (umur 82)
Madrid, Spanyol
Pakuburan Valley of the Fallen
40°38′31″N 4°09′19″W / 40.641944°N 4.155278°W / 40.641944; -4.155278
Bangsa http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Francisco_Franco&action=editSpanish
Parté pulitik FET y de las JONS
Sisihan Carmen Polo, 1st Lady of Meirás
Pilungguh El Pardo, Madrid
Agama Katolik
Tandha tangan
Jasa militèr
Kasetyan Spanyol Kingdom of Spain (1907-1931)
Spanyol Spanish Second Republic (1931-1936)
Spanyol National Spain (1936-1939)
Taun leladi 1907-1939
Pangkat Kepala Staf Jenderal
Perang Perang Rif
Perang Sipil Spanyol

Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardoutawa biasane disingkat karo Francisco Franco Bahamonde (lair ing Ferrol, Spanyol, 4 Dhésèmber 1892 – pati 20 Novèmber 1975 ing yuswa 82 taun) ya iku pempimpin de facto Spanyol saka taun 1939 nganti tekan taun 1975.[1]

Biografi[besut | besut sumber]

Dhèwèké ya iku putra nomer loro saka keluarga angkatan laut kelas menengah kang lair nalika tanggal 4 Dhésèmber 1892.[1] Franco mlebu ana in akademi militer ing Toledo nalika umure nembe 14 tahun.[1] Sawise tamat 3 taun, dhèwèké banjur dadi sukarelawan dinas aktif ana ing koloni Spanyol ing Maroko.[1] Pangkate undak nalika dhèwèké dadi komandan Legiun Asing, banjur Brigadir Jenderal nalika umure 34 lan pungkasane direputasikake dadi direktur Akademi Militer Umum kang nembe dibentuk.[1]

Prastawa kang dramatis nalika taun 1931 ngubah cara uripe Franco, Raja Spanyol Alfonso XIII muduh saka tahta lan dibuwang menyang pengasingan.[2] Pamaréntahan républik anyar, didominasi déning kaum kiri, kaum kanan kang ndelok militer dadi ancaman banjur mbubarake Akademi, lan ngirimake jenderal enom menyang laladan terpencil ana ing Kepulowan Balearik.[2] Telung taun sawise iku pulitik ana ing Spanyol dimajukake meneh ana ing panguwasane pamaréntahan konservatif kang singkat pya iku nalika taun 1933-1934) lan ana geger meneh sawise sayap kiri menang ana ing Popular Front nalika 1936.[2] Ana ing kana dhèwèké nemokake awake dhéwé luwih saka nagara iki, ana ing kakuwasaan Gubernur Kepulauan Canary.[2] Nanging iki dudu yang pungkasan ana ing wektu kang suwe.[2] Revolusi kang dipikirake déning angkatan bersenjata lan nalika pemberontakan diumumake marang Popular Front nalika Juli 1936 Franco ngerti yem dhèwèké kudu mbela sing ndi.[2] Dhèwèké lunga menyang Maroko kanthi numpak montor mabur kanggo ngontrol pasukane lan bali menyang Liberia. Junta militer mbentuk pamaréntahan Nasionalis Spanyol (diakuni kanthi banter déning Fasis Italia kang dipandhegani déning Mussolini lan Jerman Nazi kang dipandhegani déning Adolf Hitler) lan Franco dinyatakake generalissimo. Telung taun sawise iku ana internicine war kang kedadenyane nganti tekan perang bubar - kanthi kemenangan nasionalis kanthi rewangan gratis saka Nazi lan Italia marang kaum kiwaning Républikan kang sebageyan didhukung déning Rusia, lan sukarelawan saka Ingrris, Perancis, lan Meksiko nalika tanggal 1 April 1939. Sasuwene jaman iki, dhèwèké lan pasukane wis mateni wong akeh. Minangka tandha matur nuwun menyang Hitler, Franco menehi bebungah arupa désa, kang digunakake Hitler kanggo nguji sanjata-sanjatane.

Nuevo Estado diadegake miturut jalur désa fasisme, sanadyan Spanyol tumindake netral sajroning Perang Dunia kang kelakon ing Éropah mung limang sasi. Sanadyan mangkono, Franco nglakoni balas jasa marang rewangane Nazi lan Fasis Italia, ing antarane ya iku kanthi ngirimake 47,000 pasukan kang perang saliyane pasukan Jerman Nazi ing Front Rusia. Banjur Nazi-Italia mulai kalah perang. Hitler lan Mussolini ora saguh mbujuk supaya melu mudhun ing perang. Kelihaian Franco iki ana apike ya iku Spanyol ora dirusuhi sekuthu.

Sanadyan pungkasane rusaking sakabehe saka laladan Spanyol nurahake nagara fasis banjur Perang Dunia kapindho lan sanadyan pisanane diadohi pamaréntahan anyar Franco kanthi bertahap ngatur rehabilitasi kerukunan karo Vatikan. Perjanjian bantuan karo Amerika Sarekat kanthi kunjungan Presidhèn Eisenhower kanggo nggoleki sekuthu supaya nglawan Uni Soviet lan mlebu ing PBB keri ing taun 1955. Wong-wong fasis padha kelangan cekelan ing Spanyol, sanadyan telat banget sasuwene taun 1950-an lan 1960-an, kanthi pernyataan ing taun 1969 saka Raja Juan Carlos, putune mantan raja minangka gantine Franco. Kahanan lelara kang meksa ngendhegake Franco minangka perdana mentri ing taun 1973 (sanadyan dhèwèké isih dadi kepala nagara lan kepala angkatan bersenjata) sasuwene taun 1974 weruh pemogokan ing sakabehing nagara lan protes universitas sansaya amba ing sakabehing nagara. Sedane ing tanggal 20 November 1975 ndadekake leganing para warga lan ananing perubahan radikal. Kanthi gantining raja kang anyar kanthi cepet kang mbalikake mesin nagara fasis lan sasuwene telung taun Spanyol nganakake pamilian kang ndadekake periode sarat pluralitas.

Sasuwene mrentah, kauripan nagara Spanyol iki ayem tentrem, kaya antenge kauripan ing penjara.

Cathetan suku[besut | besut sumber]

Sing mengku  sadurungé:
Juan Negrín
Presiden Pamaréntah Spanyol
1939—1973
Diganti déning:
Luis Carrero Blanco
Didhisiki déning:
Manuel Azaña
Presiden Spanyol
19391947
Diganti déning:
monarki ditegakkan kembali dengan tanpa penguasa, Franco menjadi penguasa de facto
Didhisiki déning:
Manuel Azana
Kepala Nagara Spanyol
19391975
Diganti déning:
Juan Carlos I
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Francisco_Franco&oldid=1107413"