Sirius
|
|
Artikel punika pinuju ngalami éwah-éwahan ageng ngantos 28 Pebruari 2013 Kanggé nyegah konflik panyuntingan, nyuwun tulung supados boten nyunting artikel punika nalika pesen punika taksih wonten. Kaca punika pungkasan dipunsunting déning Legobot (Kontrib • Log) 97 dinten 303 menit kapungkur. |
|
Artikel pelatihan Papat Limpad 2012 punika perlu dipunrapèkaken supados miturut dhumateng standhar Wikipédia |
| Dhata pangamatan Epos J2000 |
|
|---|---|
| Rasi lintang | Canis Major |
| Asensio rekta | 06j 45m 08.9173d |
| Dhéklinasi | −16° 42' 58.017" |
| Magnitudo katon (V) | −1.47 (A) / 8.44 (B) |
| Ciri-ciri | |
| Kelas spektrum | A1V (A) / DA2 (B) |
| Indèks warna U-B | −0.08 (A) / −1.04 (B) |
| Indèks warna B-V | 0.01 (A) / −0.03 (B) |
| Jinis variabel | Bintang ganda gerhana |
| Astrometri | |
| Kacepetan radhial (Rv) | −7.6 km/s |
| Gerak dhiri (μ) | RA: −546.01 mas/taun Dek.: −1223.08 mas/taun |
| Paralaks (π) | 379.21 ± 1.58 mas |
| Let | 8.6 ± 0.04 tc (2.64 ± 0.01 pc) |
| Magnitudo mutlak (MV) | 1.47 (A) / 11.35 (B) |
| Orbit lintang gandha visual | |
| Lintang sékundhèr | α CMa B[1] |
| Periodhe (P) | 50.09 taun |
| Sumbu semi-mayor (a) | 7.56" |
| Eksentrisitas (e) | 0.5923 |
| Inklinasi (i) | 136.5° |
| Bujur node (Ω) | 44.6° |
| Epoch periastron (T) | 1894.13 |
| Detail | |
| Massa | 2.02[2] (A) / 0.978[2] (B) M☉ |
| Radhius | 1.711[2] (A) / 0.008 (B) R☉ |
| Luminositas | 25.4[2] (A) / 0.0024 (B) L☉ |
| Suhu | 9,900 (A) / 25,200[2] (B) K |
| Metalisitas | 190% Matahari (A) |
| Umur | 2-3 × 108[2] taun |
| Pamènèhan jeneng liya | |
| Réferènsi database | |
| SIMBAD | data |
Sirius (α CMa / α Canis Majoris / Alpha Canis Majoris) yaiku lintang paling padang ing langit wengi, nganggo magnitudo tampak −1.47. Lintang iki mapan ing rasi Canis Major lan minangka sistem lintang ganda kanthi piranti primèr lintang deret utama kelas A lan piranti sekunder siji katai putih.
Tetingalan[sunting]
Sirius bisa dideleng mèh ing kabèh papan ing lumahing Bumi kajaba dening wong-wong sing mapan ing lintang ing nduwur 73,284° lor. Wektu paling apik kanggo bisa ndeleng lintang iki yaiku sekitar tanggal 1 Januari, lintang iki tekan meridian ing tengah wengi.
Ing kahanan sing jumbuh, Sirius bisa dideleng nganggo mata nalika Srengéngé isih mapan ing nduwur horison. Nalika mapan ing nduwur sirah, lintang iki bisa dideleng ing kahanan hawa sing resik, asal sing ndeleng mapan ing papan sing dhuwur, lan posisinè Srengéngé cukup endek.[3]
Etimologi[sunting]
Jeneng lintang iki asalé saka basa Yunani Σείριος (Seirios, sing artine "murup-murup" utawa "panas banget"[4]). Minangka bintang paling padang ing rasi "Asu Gedhe", kerep disebut uga minangka "Bintang Kirik".
Jeneng Latin kanggo lintang iki yaiku Canicula ("Asu cilik") lan ing basa Arab: الشعرى, aš-šyi‘rā ing astronomi Islam, ing kunu jeneng alternatif Al Shira mudun. Kanthi jeneng aš-šyi‘rā, lintang iki disebut ing Al-Quran Surah An-Najm ayat 49, sing unine :lan Panjenengane yaiku Gusti (sing nduweni) lintang syi'ra.
Jeneng liya saka para astronom jaman dhisik yaiku :
| jeneng liya | asal basa | artiné |
|---|---|---|
| Lokibrenna | Skandinavia | obor Loki[5] |
| Hundastjarna | Skandinavia | lintang anjing[6] |
| 狼星 / Lángxīng | China | lintang serigala[7] |
| 天狼星 / Tiānlángxīng | China | lintang serigala langit[7] |
| 賊星 / Zéixīng | China | lintang pencuri, sang meteor[7] |
| Skidi | Amerika asli | lintang serigala[8] |
| Tishiya (disebut juga Tishiga, Tistrija, Tishtrya) | Sanskerta | lintang pemimpin[8] |
| Kak-shisha | Persia | anjing sing memimpin[8] |
| Du-shisha, Mul-lik-ud | Akkadia | pemimpin, lintang anjing ing srengenge[8] |
| Kal-bu Sa-mas | Assyria | asu srengenge[8] |
| Tir | Persia | panah[8] |
| Sihor | Mesir Kuno | lintang kali Nil[8] |
| Hannabeah | Punisia | penggonggong[8] |
| Takarua | Maori[9] | |
| Hatun Coyllur [10] | Inca | lintang gedhe |
| ʻAʻā | Hawaii[11] | cemerlang lan mbakar |
| Sionpàš | Chakavia[12] | jeneng Chakavia kanggo lintang iki[13] |
| Singuuriq[14] | Inuit | kaya lampu sing padang |
Saliyane rasi Canis Major, lintang iki uga minangka anggota saka pirang-pirang rasi, asterisma utawa kelompok ing ngisor iki :
Referensi[sunting]
- ^ G. D. Gatewood, C. V. Gatewood (1978). "A study of Sirius". Astrophysical Journal 225: 191-197. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1978ApJ...225..191G.
- ^ a b c d e f J. Liebert, P. A. Young, D. Arnett, J. B. Holberg, K. A. Williams (2005). "The Age and Progenitor Mass of Sirius B". The Astrophysical Journal 630 (1): L69-L72. http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ApJ...630L..69L.
- ^ C. Henshaw (1984). "On the Visibility of Sirius in Daylight". Journal of the British Astronomical Association 94 (5): 221-222. http://adsabs.harvard.edu/abs/1984JBAA...94..221H.
- ^ "Sirius" (in English). Online Etymology Dictionary. http://www.etymonline.com/index.php?term=Sirius. Retrieved 15-02-2007.
- ^ jeneng salah siji dewa ing daerah Skandinavia
- ^ http://www.vikinganswerlady.com/stars.shtml
- ^ a b c http://www.chinese-tools.com/tools/sinograms.html
- ^ a b c d e f g h http://www.constellationsofwords.com/stars/Sirius.html
- ^ http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Sky_cultures#Maori_.28New_Zealand.29
- ^ a b c http://www.astronomy.pomona.edu/archeo/andes/startable2.html
- ^ http://honolulu.hawaii.edu/hawaiian/voyaging/files/t07-navigation/t07-01_glossary.html#sect0105
- ^ bahasa di sebuah kepulauan di laut Adriatik
- ^ http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Sky_cultures#Chakavian_sky
- ^ http://www.starlab.com/PDFs/D.27.Inuit.pdf
- ^ http://honolulu.hawaii.edu/hawaiian/voyaging/files/t07-navigation/t07-02_fsl.html#bailer
- ^ http://epress.anu.edu.au/pac_ling/lexicon/pdf/ch06.pdf
- ^ http://seds.org/Maps/Const/asterism.html
- ^ http://articles.adsabs.harvard.edu/full/2008POBeo..85...97C
- ^ http://www.amastro2.org/at/as/asas.html
- ^ Eggen, Olin J. (1992). "The Sirius supercluster in the FK5". Astronomical Journal 104 (4): 1493–1504. doi:10.1086/116334. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1992AJ....104.1493E. Retrieved 2007-11-22.
- ^ http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1983AJ.....88..642E
å