Alas tropis

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Tropical and subtropical moist broadleaf forests of the world
Amazon river rain forest in Peru
Amazon river Wana Tropis ing Brazil

Alas Tropis, (krama: Wana tropis / Wana Jawah Tropis), punika wana ingkang umumipun dumunung wonten ing caket Garis Katulistiwa, kathahipun wonten ing bawana Asia, Afrika, Amerika Kidul, Amerika Tengah, lan ing Kapuloan Pasifik.

Ing salebetipun skéma klasifikasi biome World Wildlife Fund's, wana tropis kalebet satunggiling golongan wana tropis teles (utawi wana tropis lembab ron wiyar) lan saged ugi dipun golongaken minangka wana jawah dhataran andhap katulistiwa ingkang tansah awèt ijem.

Karakteristik[sunting | sunting sumber]

Wana jawah tropis saged dados panggénan gesang makhluk gesang ingkang langkung kathah tinimbang panggénan utawi biomes saèsipun kagabung. Pucukipun wit-witan ingkang inggilipun watawis 50 - 80 mèter lan awujud ron ingkang kathah saged mujudaken prosès werni-werni. Zat organik ingkang dhawah wonten siti lajeng énggal kaurai lan kaproses wangsul dados nutrièn ingkang dipun peryogèkaken déning tetuwuhan.

Wana Jawah kaciri saking inggilipun curah jawah. Bab punika asring ngasilaken siti ingkang cengkar amargi larutipun zat-zat nutrien. Karisakan bakterial ingkang cepet nyegah akumulasi humus. Konsèntrasi dat tosan lan aluminium oksida déning prosès laterisasi andamel oxisol dados awarni abrit cerah lan kadhangkawis nyiptakaken deposit mineral (sepertos: boksit). Wonten ing lapis ingkang langkung anèm, utaminipun wonten ing tlatah vulkanik, siti tropis saged subur sanget, amargi siti wau arupi wana ingkang asring banjir, saéngga saben taun kagantos déning siti ingkang subur.

Wana Jawah minangka panggénan gesang kalihprotigan spesies kéwan lan tuwuhan wonten ing planèt punika. Sampun dipun jangka manawi atusan utawi yutan spesies tuwuhan, serangga, lan mikroorganisme énggal ingkang dèrèng kapanggih, lan dèrèng wonten naminipun wonten ing ngèlmu kawruh. Wana Jawah Tropis ugi asring dipun wastani "Paru-paru donya", ananging dèrèng wonten dhasar ngèlmu kanggé nyarujuki bab punika amargi wana jawah tropis misuwur anggadhahi oksigin netral ingkang dipun perlokaken, kanthi prodhuksi oksigin ingkang namung sakedhik [1][2]

Tuwuhan ingkang inggil, ron wiyar minangka tuwuhan ingkang dominan wonten ing wana jawah, amujudaken satunggiling kanopi saking ron, ing sainggiling wana. Tuwuhan ingkang inggil, ingkang dipun wastani pecungul, saged mecungul ing saknginggiling kanopi. Bagéan inggil kanopi asring mbiyantu tuwuhipun sadhéngah flora ingkang sugih epifit, kalebet tuwuhan anggrèk, bromeliaceae (nanas-nanasan), mosses, lan lichens, ingkang tuwuh nèmpèl wonten ing pangipun wit-witan. Tuwuhipun tandhuran ing salebeting wana jawah asring kapenggak déning kirangipun cahya srengéngé wonten ing lumahing siti, lan umumipun ingkang tuwuh lajeng namung arupi tuwuhan ingkang tolèran dhumateng kawontenan kirang cahya, kados grumbul semak walukar (shrubs), tuwuhan bumbu, pakis-pakisan (ferns), wit-witan alit, lan wit ingkang saged mrambat manginggil supados pikantuk cahya srengéngé. Langkanipun tuwuhan andhap ing wana jawah andadosaken kéwan utawi jalmi saged mlampah ing salebeting wana. Wonten ing wana ingkang tuwuhanipun asring rontok utawi ing wana ingkang kanopinipun risak, siti ing sangandhapipun asring tuwuh pakis (vine), semak walukar lan wit-witan alit ingkang dipun wastani wana grumbul (jungle).

Suhu ing wana jawah tropis watawis 5°C ngantos 50 °C. Rata-rata suhu watawis 27 derajad Celsius.

Tetuwuhan[sunting | sunting sumber]

Wana tropis ing Fatu-Hiva, Marquesas Islands

Wonten sawetawis karakteristik umum bab tuwuhan wana jawah tropis. Jinis tuwuhan wana jawah tropis asring anggadhahi setunggal utawi langkung ciri-ciri ingkang mboten dipun gadhahi déning tuwuhan saking tlatah sanèsipun. Kathah jinis tuwuhan ingkang nggadhahi oyot gantung(flanges/buttresses) ingkang kiyat (lan ngandhut kajeng). Wiwitanipun dipun percanten punika kanggé menopang witipun piyambak, nanging sapunika langkung dipun percanten manawi ginanipun kanggé nyaluraken nutrien.

Ron ingkang wiyar mujudaken bab ingkang umum tumrap tuwuhan semak ing salebeting wana jawah tropis. Tuwuhan anèm ingkang badhé dados kanopi lan emergent utawi pecungul, ugi nggadhahi ron ingkang wiyar. Nalika sampun nyelaki kanopi, ronipuin lajeng dados langkung alit. Wiyaripun permukaan ron mbiyantu nampi cahya srengéngé utaminipun wonten ing lapisan ngandhap lan kirang cahya. Ron wonten ing lapis kanopi biasanipun langkung alit tinimbang tuwuhan ing lapis ngandhapipun. utawi langkung mrenca kabagi kanggé ngirangi karusakan ingkang dipun akibataken déning angin. Ron tuwuhan ingkang wonten ngandhap asring nggadhahi wangun gampil ngaliraken toya, kanggé mbiyantu pernapasan lan nyegah tuwuhipun mikroba lan lumut (briopita) ingkang saged ngrisak ron.


Karakteristik sanèsipun ingkang langkung asring wonten ing tuwuhan jinis wana jawah tropis ing antawisipun:

  • Kulit kajeng ingkang tipis, asring namung 1-2 mm. Biasanipun alus sanget, senajan kadhangkawis dipun tutupi déning sulur utawi eri.
  • Cauliflory, utawi tuwuhing sekar lan woh langsung saking wit tinimbang saking pang.
  • Woh ageng lan kandel dagingipun ingkang mikat peksi, lan kéwan sanèsipun ingkang wigati tumrapipun panyebaran.

Lapisan[sunting | sunting sumber]

Wana jawah tropis kapérang dados gangsal bagéan, saben bagéanipun kanthi tuwuhan lan kéwan ingkang bènten-bènten, ingkang biasa gesang wonten ing bagéan tinamtu. Bagéan kalawau inggih punika: bagéan lapis emergèn, lapis kanopi, bagéan lapis andhap (understory layer), bagéan lapis semak (shrub layer), lan bagéan dhasar wana. Namung bagéan lapis emergèn ingkang nyata-nyata khas wana jawah tropis, sementawis bagéan sanès karakteripun ugi wonten ing wana jawah sanèsipun wana jawah tropis.

Lapis emergèn namung gadhah sauntawis wit-witan ingkang tuwuh saknginggilipun kanopi, kanthi inggil watawis 45-55 m, senajan kadhang sawetawis wit-witan wonten ingkang inggilipun ngantos 60 m utawi 70 m. Tuwuhan punika kedah tahan dhumateng hawa panas lan angin. Kéwan kados èlang, kupu, kalong lan wanara tinamtu gesang wonten ing lapis punika.

Wigati tumrap manungsa[sunting | sunting sumber]

Habitat[sunting | sunting sumber]

Wana jawah tropis miturut sajarah mboten ndhukung pedunung manungsa. Sumber pakan ing salebeting wana manéka warni lan kathahipun manggèn wonten kanopi saéngga sesah mendhetipun. Siti ing wana jawah asring tipis lan kathah mineral. Jawah ingkang asring ugi saged nglarutaken nutrien saking siti ingkang badhé dipun budidaya kanggé nuwuhaken tetandhuran. Ananging manungsa taksih saged mbudidaya wana jawah kanggé pakan lan panggénan wonten ing sapérangan bagéan donya. Kathah among tani, utaminipun wonten ing wana Amazon lan New Guinea, pados pakan utaminipun saking kebon ingkang dipun dipun damel kanthi mbabat wana lan ajag kéwan lan pados woh-wohan kanggé pakan tambahan. Sanès tiyang ngandharaken yèn pedunung wana jawah punika pemburu ingkang gesang saking dhagang produk wana ingkang awis, kadosta: kulit kéwan, wulu, lan madu kaliyan para among tani ingkang gesang ing sajawining wana. Klompok pemburu inggih tumut mbudidaya wana nanging manggèn wonten ing padhang suket ing caket wana ingkang nggadhahi langkung kathah pakan utawi dhaharan.[3]

Nanem tuwuhan kanggé pakan lan bumbu[sunting | sunting sumber]

Kopi, kakao, pisang, pelem, katès, apokat, lan tebu sedaya aslinipun saking wana jawah tropis, lan tuwuh ing tlatah tilas wana. Ing tengahan taun-80 lan 90an, 40 yuta ton gedhang dipun konsumsi saben taun ing donya, sesarengan kaliyan 13 yuta ton pelem. Ekspor kopi saking Amérika Tengah pangaji US$3 milyar ing taun 1970.

Sumber obat-obatan lan manéka warni kagesangan[sunting | sunting sumber]

Wana jawah tropis asring dipun wastani "apotik donya" ingkang paling ageng, amargi kathahipun obat alam ingkang tinemu wonten ing mriki. Contonipun, wana jawah tropis ngandhut bahan dhasar kanggé metoda kontrasepsi hormonal, kokain, stimulant, lan tranquilizing drug" (Banks 36). Curare (dat kanggé nglumpuhaken) lan kina bahan kanggé obat malaria) ugi pinanggih ing mriki.

Turisme[sunting | sunting sumber]

Wekdal punika, satunggiling nilai ekonomi ingkang ageng saking wana jawah tropis inggih punika turisme. Tiyang kathah ingkang gadhah kekarepan kekésahan ngantos nglanglang bawana supados saged ngraosaken piyambak lelana wonten ing wana jawah. Kauntungan ekonomi turisme punika minangka cara ingkang saé kanggé ngrukti lan nglestarèkaken wana jawah.

Produk Kéwan[sunting | sunting sumber]

Wana jawah ngasilaken rupi-rupi produk kéwan kalebet madu, daging, lan kasil sanèsipun kadosdéné kulit lan gadhing.

Wigati tumrap Sistim Ekologi[sunting | sunting sumber]

Minangka tambahan, wana jawah tropis ugi nyadhiaaken jasa ekosistem. Wana jawah wigati sanget tumraping biological diversity, ngatur jawah lan ngedhalèkaken banjir lan ningkataken ngèlmu pengetahuan. Jasa ekosistem punika wau saged dipun ginaaken déning manungsa tanpa mbetahaken modifikasi punapa-punapa.

Referensi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Broeker, W.S., 2006 "Breathing easy, Et tu, O2" Columbia University http://www.columbia.edu/cu/21stC/issue-2.1/broecker.htm.
  2. ^ Moran, E.F., "Deforestation and Land Use in the Brazilian Amazon", Human Ecology, Vol 21, No. 1, 1993 “It took more than 15 years for the "lungs of the world" myth to be corrected. Rain forests contribute little net oxygen additions to the atmosfir through photosynthesis.”
  3. ^ Bailey, R.C., Head, G., Jenike, M., Owen, B., Rechtman, R., Zechenter, E., 1989 "Hunting and gathering in tropical rainforest: is it possible." American Anthropologist, 91:1 59-82

Ugi Pirsani[sunting | sunting sumber]

Pranala njawi[sunting | sunting sumber]

Upaya Konservasi[sunting | sunting sumber]

Wikipedia
Artikel punika, artikel dhasar ingkang kedah dipundarbèni sadaya basa.

Wonten upaya-upaya konservasi habitat wana jawah, ing antawisipun:

Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Alas_tropis&oldid=812318"