Menyang kontèn

Pakubuwana V

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Sri Susuhunan Pakubuwana V
Susuhunan Surakarta
Panjenengan1820 – 1823
LeluhurSusuhunan Pakubuwana IV
PenerusSusuhunan Pakubuwana VI
Gubernur JenderalG.A.G.Ph. van der Capellen
LairRaden Mas Gusti Sugandhi
1785
Cithakan:Country data Hindhia Walanda Surakarta, Koloni VOC Walanda
Surud5 Sèptèmber 1823
Cithakan:Country data Hindhia Walanda Surakarta, Hindhia Walanda
Garwa
  • GKR Hemas (o. 2026; d. 1821)
  • GKR Kencana (o. 2026)
Jeneng dawa
Sampeyan dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwono Senapati Ing Ngalaga Ngabdurrachman Sayidin Panatagama ingkang kaping V: ing Surakarta Adiningrat
WangsaWangsa Mataram
BapaSusuhunan Pakubuwana IV
IbuGKR. Pakubuwana
AgamaIslam

Sri Susuhunan Pakubuwana V utawi Sampéyandalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Ingkang Jumeneng kaping Gangsal (Hanacaraka: ꦯꦩ꧀ꦥꦺꦪꦤ꧀ꦢꦊꦩ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦯꦶꦤꦸꦲꦸꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦯꦸꦯꦸꦲꦸꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦦꦑꦸꦨꦸꦮꦟ꧇꧑꧒꧇) (miyos: Surakarta, 1785 – séda: Surakarta, 1823) iku raja Kasunanan Surakarta kang maréntah antarané taun 1820 – 1823.

Babad Kawitan

[besut | besut sumber]

Ingkang Sinuhun menika miyos dinten Anggara Kasih, 5 Rabingulakhir taun Dal 1711 utawi 15 Pebruari 1785, kanthi asma timur Raden Mas Gusti Sugandi, putra Pakubuwana IV nalika taksih jumeneng Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom Sudibya Rajaputra Narendra Mataram ingkang Kaping II ing Surakarta Hadiningrat saking garwa padmi lan kinasihipun. Ingkang ibu, Kanjeng Raden Ayu Adipati Anom utawi nalika timur asma Raden Ajeng Handaya, siwinipun Raden Adipati Cakraningrat, Bupati Pamekasan. Nalika yuswa 1,5, ibu dalem seda, kasaraekan ing Astana Laweyan awit kaparengipun Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom supados saged asring nuweni pasaeranipun garwa dalem awit taksih kandel sih katresnan.

Ing 1788, awit saking sedanipun ingkang rama, Pakubuwana III, Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom nggentosi keprabon ajejuluk Pakubuwana IV. Ing 1791, Pakubuwana IV krama malih mundhut prameswari inggih rayinipun suwargi Kanjeng Raden Ayu Adipati Anom, asmanipun Raden Ajeng Sakaptinah, sesebut Gusti Kanjeng Ratu Kencanawungu.

Watawis sawarsa krama dalem, Raden Mas Gusti Sugandhi kajumenengaken Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom Sudibya Rajaputra Narendra Mataram Ingkang Kaping III ing Surakarta Hadiningrat, lajeng ing 1796, kaganjar wewahing asma Hamengkunegara.

Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom kang sampun dewasa kakramakaken dhumateng putri Raden Mas Harya Joyodiningrat ingkang kasebut Kanjeng Raden Ayu Adipati Anom utawi prameswari Gusti Kanjeng Ratu Mas sasampunipun jumeneng nata ing tanggal 10 Pèbruari 1820, wolung dina sawisé sédanipun ingkang rama. Ingkang ibu suwargi lajeng kaparingan asma Gusti Kanjeng Ratu Pakubuwana.

Ing taun 1821, Gusti Kanjeng Ratu Kencanawungu seda nilar putra kalih ingkang taksih sugeng, inggih punika Kanjeng Gusti Pangeran Harya Purbaya lan Gusti Kanjeng Ratu Pembayun. Watawis 3 candra sedanipun Ratu Kencanawungu, prameswari Ratu Mas ugi tilar donya.

Minangka panglipur, ingkang sinuhun lajeng mundhut prameswari enggal, asma Gusti Kanjeng Ratu Kencana, putri Raden Mas Tumenggung Harya Kusumadiningrat saking garwa putri dalem Pakubuwana III.

Pakubuwana V uga kawentar kanthi sebutan Sinuhun Ngabèhi, yaiku sugih bandha lan sugih kasektèn. Pakubuwana V uga mrintahaké panulisan Serat Centhini dhedhasar pengalaman pribadiné samangsa mengku dadi Adipati Anom. Sing dadi juru tulis naskah misuwur iki yaiku Radèn Rangga Sutrasna.

Pakubuwana V namung maréntah sajeroning telung taun. Panjenengané séda ing tanggal 5 September 1823. Raja Surakarta sabanjuré yaiku putrané sesilih Pakubuwana VI, kang wis dikukuhaké pamaréntah Indonésia minangka pahlawan nasional.

Kapustakan

[besut | besut sumber]
  • Andjar Any. 1980. Raden Ngabehi Ronggowarsito, Apa yang Terjadi? Semarang: Aneka Ilmu
  • Purwadi. 2007. Sajarah Raja-Raja Jawa. Yogyakarta: Media Ilmu

Deleng uga

[besut | besut sumber]
Gelar kabangsawanan
Didhisiki déning:
Pakubuwana IV
{{{kalungguhan}}}
1820-1823
Diganti déning:
Pakubuwana VI


Cithakan:Solo-bio-stub