Laos (nagara)

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ
ປະຊາຊົນລາວ
Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao
Gendéra Lambang nagara
Motto: (gantibasa) "Pangakur, Kamardhikan, Dhémokrasi, Pangumpulan lan Kamakmuran"
Antem: Pheng Xat Lao
Kutha krajan
lan paling gedhé
Vientiane
Basa resmi Laos
Papréntahan Nagara komunis
 •  Presiden Choummaly Sayasone
 •  Perdana Menteri Bouasone Bouphavanh
Kamardikan
 •  Banyu (%) 2%
Cacah jiwa
 •  Rantaman 2005 6.217.141 (101)
 •  Cacah sirah - -
GDP  (PPP) Rantaman 2005
 •  Gunggung US$11,14 miliar (133)
 •  Per kapita US$1.921 (146)
Valuta Kip (LAK)
Zona wektu (UTC+7)
Nyetir ing tengen
Kodhé bèl 856
TLD Internèt .la

Républik Dhémokratik Rakyat Laos punika salah satunggalipun nagara kang misuwur ana ing daratan ing Asia Kidul-Wetan, nduwèni tapel wates Myanmar kaliyan Républik Warga Cina ing sisih kulon-segara, Vietnam ing Wetan, Kamboja ing kidul lan Thailand wonten ing sisih kilenipun. Awit abad ka-14 ngantos dumugi abad ka-18, nagara punika ugi kasebut Lan Xang utawi "Negri Sewu Gajah".

Babad[besut | besut sumber]

Babad Laos dipundhominasi déning Karajan Nanzhao, ingkang dipunlajengaken ing abad kaping-14 déning karajan lokal Lan Xang ingkang nguwaosi wewengkon Laos ngantos abad kaping-18, sasampunipun Thailand nguwaosi karajan kasebut. Salajengipun Perancis nguwaosi wewengkon punika ing abad kaping-19 lan nggabungaken wewengkon punika dhateng Indochina Prancis ing taun 1893. Sasampunipun dipunjajah Jepang sadangunipun Perang Donya II, nagara punika mardikaken dhiri ing taun 1949 kanthi nama Karajan Laos ing sangandhapipun parentah Raja Sisavang Vong. Ontran-ontran pulitik ing nagara tetangga Vietnam nyebabake nagara Laos kedah ngadhepi perang Indochina kapara ugi langkung ageng (kasebut uga Perang Rahasia) kang adamel salah satunggalipun faktor perang saudara lan ugi kudeta. Nalika taun 1975 kaum komunis Laos ingkang dipunsurung Uni Soviet lan komunis Vietnam saged ngusir pamarentah Raja Savang Vatthan. Sasampunipun saged nggeser pamarentahan kasebat, karajan kasebat dipungantos namanipun dados Républik Dhémokratik Warga Laos ingkang taksih madheg jumeneng ngantos dumugi sapunika. Gayut pasedherekan antawisipun Laos lan Vietnam saya raket kanthi ngendhuraken larangan ékonomi ing taun 1980-an lan mlebet ASEAN nalika taun 1997.

Pulitik[besut | besut sumber]

Namung satunggal Parté ingkang dipunakeni ing nagara Laos inggih punika Parté Revolusioner Rakyat Laos (LPRP). Kepala nagara nagaranipun inggih punika presidhèn ingkang dipuntemtokaken déning parlemen kangge mangsa jabatan 5 taun. Kepala pamaréntahan Laos inggih punika Perdana Mentri ingkang dipuntunjuk déning presidhèn kanthi pasarujukan saking parlemen. Kabijakan pamarentahan dipuntemtokaken déning parté kanthi 9 anggota ingkang nggadhahi pangaribawa utawi kakuaosan ingkang ageng sanget Politbiro lan 49 anggota Komite Pusat. Kaputusan pamarentah ingkang dipunanggep mligi/penting dipuntemtokaken Dewan Menteri.

Laos nganut konstitusi enggal awit taun 1991. Lan ing taun salajengipun, pemilu dipunwontenaken kangge 85 kursi enggal Majelis Nasional ingkang anggotanipun dipunpilih sacara telik sandhi (rahasia) kangge mangsa jabatan 5 taun. Parlemen tunggal punika dipunkembangaken wiwit pemilu 1997 dados 99 anggota, nyarujuki sadaya ukum enggal, sanajan presidhèn ingkang nyepeng kakuaosan kangge ngedalaken dekrit ingkang sipatipun ngiket (ngandhut ukum ingkang ngiket).

Turahan saking kelompok etnis Hmong ingkang nggadhahi aliansi kaliyan Amerika Serikat, nalika Perang Vietnam ndherek konflik kaliyan rezim komunis Laos awit taun 1975. Kanthi wontenipun sawetawis lapuran babagan penyerahan dhiri etnis Hmong ing medhia internasional, konflik punika dados saya ical. Sampun kathah anggota etnis Hmong ingkang sampun nglebur gesang sesarengan kaliyan masyarakat.

Pembagian administratif[besut | besut sumber]

Laos dipunperang dados 16 propinsi (khoueng), 1 kotapraja* (kampheng nakhon), lan 1 laladan khusus** (khetphiset):

  1. Attapu
  2. Bokeo
  3. Borikhamxay
  4. Champassack
  5. Houaphan
  6. Khammouane
  7. Louang Namtha
  8. Louangphabang
  9. Oudomxay
  10. Phongsaly
  11. Saravane
  12. Savannakhet
  13. Vientiane *
  14. Propinsi Vientiane
  15. Xaignabouli
  16. Saysomboun **
  17. Xekong
  18. Xiangkhoang

Geografi[besut | besut sumber]

Laos inggih punika nagara ingkang kaimpit déning daratan ing Asia Kidul-Wetan ingkang dipunkebaki wana ingkang ageng lan ugi awujud gunung-gunung, lan salah satunggal gunung ingkang paling ageng ing Laos inggih punika Phou Bia kanthi inggil 2.817 m saking permukaan laut. Laos ugi nggadhahi dataran endhek lan dhataran inggil. Kali Mekong mbentuk saperangan ageng saking tapal wates kaliyan Thiland, lan rangkean pagunungan saking Rantai Annam mujudaken saperangan ageng tapel wates sisih wetan kaliyan Vietnam. Iklim Laos inggih punika tropis lan dipunprabawai déning angin musim. Mangsa rendheng dipunwiwiti saking sasi Mei ngantos November, dipunlajengaken musim garing awit Desember ngantos April. Kutha krajan lan kutha ingkang paling ageng inggih punika Vientiane, kutha-kutha ageng sanesipun inggih punika Luang Prabang, Savannakhet, lan Pakse.

Pranala njaba[besut | besut sumber]