Ferdinand Marcos

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Ferdinand Marcos
Marcos with Bosworths.jpg
Présidhèn Filipina kaping 10
Présidhèn ke-6 dari Républik ke-3
Présidhèn kaping 1 dari Républik kaping 4
Lungguh
30 Dhésèmber 1965 – 25 Fèbruari 1986
Wakil Présidhèn Fernando Lopez (1965-1972)
Arturo Tolentino (1986)
Kadhisiki Diosdado Macapagal
Kagantèni Corazon Aquino
Rerincèn priangga
Lair (1917-09-11)Sèptèmber 11, 1917
Sarrat, Ilocos Norte, Filipina
Pati Sèptèmber 28, 1989(1989-09-28) (umur 72)
Honolulu, Hawaii, Amérika Sarékat
Parté pulitik Parté Liberal (1946-1965)
Parté Nacionalista (1965-1978)
Kilusang Bagong Lipunan (1978-1986)
Sisihan Imelda Romualdez
Agama Katolik Roma (sebelumnya Aglipayan)

Ferdinand Edralín Marcos (lair ing Ilocos Norte, 11 Sèptèmber 1917 – pati ing Honolulu, Hawaii, Amérika Sarékat, 28 Sèptèmber 1989 ing yuswa 72 taun)[1] inggih punika Présidhèn ingkang kaping 10 wonten ing nagara Filipina. Piyambakipun njabat wiwit tanggal 30 Dhésèmber 1965 dumugi tanggal 25 Fèbruari 1986.[2]

Marcos lulus saking Fakultas Hukum Universitas Filipina kanthi gelar cum laude wonten ing taun 1939.[3] Piyambakipun ugi ndhérék perang nglawan Jepang wonten ing Perang Donya II lan pikantuk penghargaan saking jasa-jasanipun sadanguning perang. Wonten ing taun 1954, piyambakipun palakrama kaliyan Imelda Romuáldez ingkang samangké badhé mbiyantu piyambakipun wonten ing kampanye presidenipun. Piyambakipun lajeng kagabung kaliyan Parté Nacionalista, lan sesarengan kaliyan calon wakil presidenipun, Fernando Lopez, piyambakipun ngasoraken présidhèn Diosdado Macapagal wonten ing pemilu taun 1965.

Marcos inggih punika présidhèn Filipina angka 1 ingkang kapilih kanggé njabat sadanguning 2 masa bakti kanthi urut-urutan ingkang kebak. Wonten ing taun 1972, piyambakipun mbiyangun rezim otoriter ingkang ngersakaken piyambakipun tetep kumawasa dumugi rezim mau dipunbisak nalika taun 1981, kanthi migunakaken hukum darurat militèr minangka piranti kanggé neken oposisi. Piyambakipun lajeng dipunlantik malih wonten ing taun ingkang sami saperlu njabat masa bakti sadanguning 6 taun ingkang dipunwernani pangaturan pulitik ingkang boten saé, perkawis kasarasan, sarta pelanggaran hak asasi manungsa déning pihak militèr lan korupsi ingkang kumalungkung wonten ing pamaréntahan.[4] Wonten ing masa punika ugi, kadadosan kasus "rajapejah rahasia" pemimpin oposisi Benigno Aquino, Jr., ingkang kadadosan taun 1983. BAb punika miwiti raos boten bungahing publik tumrap pamarèntahanipun. Kanthi umum, rezim Marcos sami kaliyan rezim Orde Baru wonten ing Indonésia, kanthi karakteristik ingkang mèh sami. Marcos kagungan visi Bagong Lipunan (Masarakat ènggal), ing pundi doktrinipun inggih punika "tiyang miskin lan sugih kedah nyambut damel sesarengan satunggal lan satunggalipun saperlu pinuju ancasipun masarakat lan dumugi kebebasan lumantar kesadaran diri". Karakter rezim punika ingkang sami kaliyan Orde Baru inggih punika nengenaken pambangunan èkonomi nagara, ingkang kathah manfaataken pinjaman saking jaban rangkah.

Wonten ing taun 1986, piyambakipun kapilih ingkang kaping sekawan wonten ing sawijining pemilu ingkang dipunduga kènging prabawa kacurangan. Marcos pungkasanipun dipunmandhapaken saking jabatanipun minangka présidhèn wonten ing Revolusi EDSA, sawijining revolusi ingkang damai ing sangandhapipun pimpinan Corazon Aquino (janda Benigno Aquino), wonten ing taun ingkang sami.

Sesarengan kaliyan garwanipun, Imelda, Marcos mlajar dhateng Hawaii. Ing mrika piyambakipun dipuntudhing mendhet arta nagara lan pinjaman saking jaban rangkah saperlu kapentinganipun lan kroni-kroninipun (ingkang utama pinjaman saking Amérika Sarékat, ingkang minangka sekuthu paling caket kaliyan Filipina) lan kapanggihaken lepat. Marcos tilar donya wonten ing Honolulu, Hawaii rikala taun 1989 akibat lelara ginjal, jantung, lan paru-paru. Marcos kapisanan dipunsarèkaken wonten ing Hawaii, wiwit wekdal punika dipunsarèkaken wonten ing pasarèyan ageng éndah wonten ing Kota Batac, provinsi Ilocos Utara.


Sing mengku  sadurungé:
Pedro A. Albano
Perwakilan kedua Distrik Ilocos Norte
1949–1959
Diganti déning:
Simeon M. Valdez
Sing mengku  sadurungé:
Eulogio Rodriguez
Présidhèn Senat Filipina
1963–1965
Diganti déning:
Arturo M. Tolentino
Sing mengku  sadurungé:
Diosdado Macapagal
Présidhèn Filipina
1965–1986
Diganti déning:
Corazon Aquino
Sing mengku  sadurungé:
Jabatan baru
Presiding Officer Batasang Bayan
23 September 197630 Oktober 1978
Diganti déning:
Jabatan boten dipunadani
Sing mengku  sadurungé:
Restorasi
Jabatan lajeng dipunkendhalikaken déning Pedro Paterno
Perdana Menteri Filipina
12 Juni 197827 Juli 1981
Diganti déning:
Cesar Virata


Cathetan suku[besut | besut sumber]