Sandhangan

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Bocah cilik sing nganggo sandhangan mangsa adhem.

Sandhangan (basa krama: rasukan) iku kabutuhan pokok manungsa saliyané panganan lan papan padunungan (omah). Manungsa mbutuhaké sandhangan kanggo nglindhungi lan nutupi awaké. Nanging sairing karo perkembangan kauripan manungsa, sandhangan uga dipigunakaké minangka simbul status, jabatan, utawa kalungguhan sing nganggo. Perkembangan lan jinis-jinis sandhangan gumantung marang adat-istiadat, kabiasaan, lan budaya sing nduwèni ciri khas dhéwé-dhéwé. Sandhangan uga ningkataké kaamanan jroning ngayahi kagiatan mbebayani kayata hiking lan masak, amarga mènèhi penghalang antara kulit lan lingkungan. Sandhangan uga mènèhi penghalang higienis, njaga toksin saka badan lan mbatesi panularan kuman.

Sandhangan iku umum dipadhakaké karo busana utawa ing basa Indonésia: pakaian. Sejatiné sandhangan iku maknané klambi, utawa makna sing luwih wiyar yaiku kabèh sing dianggo ing bagéyan tengah raga, dadi yèn ing sandhangan adat Jawa uga kalebu sabuk, epek, timang, benik lan wiron.

Sandhangan utawa busana dadi salah sijining kabutuhan utama manungsa. Manungsa merlokake busana kanggo nutupi ragané, utamané bagéyan raga sing wajib ditutup.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Rasukan jroning sajarah parkembangan

Sandhangan sing digawé lan dianggo manungsa iku, miturut perkembangané pancèn suwé banget, awit digawé miturut kabutuhan lan kabudayan manungsa dhéwé. Awaké dhéwé banget ngerti dhéwé yèn manungsa sing kapisanan iku, yaiku bapa Adam lan ibu Hawa diandapaké ana ing alam donya iku ora nganggo sandhangan siji waé, mula saka iku bapa Adam lan ibu Kawa banjur gawé sandhangan amarga dicocokaké karo kahanan alam ing jaman semana, mung gawé sandhangan nganggo kulit kayu lan kulit kéwan sing ana. Banjur jaman tamsaya maju lan manungsa uga nduwèni kabudayan, mula saka iku banjur padha gawé sandhangan miturut kahanan alam lan kahanan budaya saben dhaérah lan negarané.

Fungsi[sunting | sunting sumber]

Salah siji ancas sing utama sandhangan ya iku kanggo njaga supaya ngrasa nyaman. Ing iklim panas busana nyadiakaké tutupan saka cahya srengéngé utawa dhampak liyané, déné ing iklim adhem sipat insulasi termal umumé luwih wigati.

Sandhangan nglindhungi bagéan awak sing ora katon. Sandhangan minangka perlindungan saka unsur-unsur sing ngrusak, kalebu udan, salju lan angin utawa kondhisi cuaca liyané, sarta saka srengéngé. Sandhangan uga ngurangi tingkat risiko jroning kagiatan, kaya nalika nyambut gawé utawa olahraga. Sandhangan kadhang-kadhang dianggo minangka perlindungan saka bebaya lingkungan tinamtu, kaya srangga, bahan kimia mbebayani, sanjata, lan kontak karo zat abrasif. Suwaliké, sandhangan bisa nglindhungi lingkungan saka panganggo sandhangan, kayata nganggo masker. Sandhangan kuwi akeh kagunaané, kayata wis disebautake ing dhuwur mau. Mila wong jaman saiki duweni werna-werna sandhangan lan kabilang unik-unik.

Aspek budaya[sunting | sunting sumber]

Prabédan jinis kelamin[sunting | sunting sumber]

Ing sawetara budaya, prabédan sandhangan antara kaloro jinis kelamin dianggep pantes kanggo lanang lan wadon. Prabédan jroning gaya, werna lan kain.

Ing masarakat kulon, rok, gaun lan sepatu hak dhuwur biasané dianggep minangka sandhangan wong wadon, déné dasi biasané dianggep sandhangan pria. Celana tau dianggep mung sandhangan mligi lanang, ananging wektu iki dianggo déning lanang lan wadon.

Jinis sandhangan[sunting | sunting sumber]

Klambi[sunting | sunting sumber]

Klambi kuwi kain kanggo nutupi awak bagéyan ndhuwur. Klambi akèh jenisé, ana klambi tradhisional lan modhèrn. Jinising klambi tradhisional kayata ulos (Sumatra Lor), suri-suri (Sumatra Lor), anak daro lan marapulé (Sumatra Lor), Tapis (Lampung), èwèr (Papua Kulon), manawou (Papua Wétan) lan liya-liyané.

Klambi sing diarani klambi modhèrn kuwi ana sing saka klambi tradhisional kang wis diowahi, lan uga ana klambi saka budaya liyan, kaya saka Éropahh, Jepang uga Cina.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Sandhangan ing Wikimedia Commons.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Sandhangan&oldid=831414"