Menyang kontèn

Vihara Buddha Watugong

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Vihara Buddhagaya
Pagoda Avalokitesvara, Buddhagaya Watugong
Tetélan pokok
JinisTempat ibadah
Cakrik yasanTiongkok & Thailand
PernahIndhonésia Semarang, Jawa Tengah
AlamatJl. Perintis Kemerdekaan Pudakpayung, Banyumanik, Semarang Jawa Tengah
Koordhinat7°05′10″S 110°24′32″E / 7.08611°S 110.40889°E / -7.08611; 110.40889Koordhinat: 7°05′10″S 110°24′32″E / 7.08611°S 110.40889°E / -7.08611; 110.40889
Diyasa kawit19 Oktober 1955[1]

Vihara Buddhagaya Watugong utawa uga dipunarani Vihara Buddhagaya inggih punika papan pangibadah Budha ingkang dumunung wonten Pudakpayung, Banyumanik, Semarang, Jawa Tengah.[2][3][4] Papan panggonan pas ngajenge Markas Kodam IV/Diponegoro.[5][6] Kompleks Vihara Buddhagaya Watugong dumadi saking kalih bangunan utama, inggih punika Avalokitesvara lan Pagoda Dhammasala (Vihara Dhammasala) uga sawetara bangunan lintunipun.

Pagoda Avalokitesvara minangka bangunan ingkang kagungan nilai seni kang dhuwur, dhuwure 45 meter kaliyan dipuntetepake minangka pagoda paling dhuwur wonten ing Indonesia. Wonten ing saklebetipun wonten reca Dewi Kwan Im dhuwure limang meter. Sauntara iku, Dhammasala dumadi saking kalih lantai, wonten lantai mandhap dipunginaken minangka bale serbaguna kanggo kegiatan rapat lan lantai nginggil dipunginakaken kanggo upacara agama ingkang wonten patung Buddha . Bangunan lintune wonten biara kasebut yaiku Watugong, Plaza Borobudur, Kuti Meditasi, Kuti Bhikku, taman maca komunitas, Buddha Parinibana, Abhaya Mudra lan Wit Bodhi .

Wiwitanipun, Vihara Buddhagaya namung dipunginakaken minangka papan pangibadah. Ananging, kanthi ningali arsitektur bangunan ingkang sanget dipunpengaruhi dening etnis Cina lan Thailand, biara puniki pungkasane dipunkembangake dados obyek wisata. Biara puniki dados kebanggaan kanggo warga Kutha Semarang khususe lan Jawa Tengah umume.

Potensi Pariwisata

[besut | besut sumber]

Vihara Buddha Watugong niki saget dikembangake dados pariwisata religi lintas iman. Para pelancong saget ngerasakake pengalaman religius ingkang biasa dirasakake para jemaah umat Buddha. Hawa adem lan katenangan saget dados tombo ngilangake rasa jenuh saking kabiasaan sabendino. Para pelancong inggih saget migunakake bangunan-bangunan khas plataran Vihara Watugong kanggo panggonan foto ingkang saget dipunlebetaken media sosial.

Para pelancong inggih punika saget nyekseni ritual Tjiam Shi.[2] Ritual niki miturut kapercayaan saget ngeramalaken nasibipun manungsa. Pelancong mangke saget direwangi kaliyan Biokong, kanggo nglakoni ritual kasebut. Ritual niki mangke rutuhake pring kang sampun diparingi tanda. Banjur niku pelancong milih nomer wonten kotak ingkang tulisanipun angka setunggal tekan sangangpuluh songo. Sabanjure niku dilajengaken guwak loro keping Im lan Yang wonten ngajengipun altar.[2]

Para pelancong saking umat agama liya saget nyekseni lan mirsani kagiatan sembahyang umat agama Buddha. Mula niki saget kanggo ajang keparingan kateresnan marang umat agama liya. Sahingga, saget dadi manungsa ingkang kagungan rasa katresnan marang sapadha-padha.

"Cara fisike, bangunan vihara puniki kagunganipun tiyang Budha, nanging kanthi spiritual, sedaya tiyang. Saben malem Jum'at, wonten semedi antar agama. Kristen, Muslim, Katolik, Hindu, Budha, Konghucu, lan wonten kang ateis."-Romo Warto (kutipan saking artikel jurnal.[7]

Sujarah

[besut | besut sumber]
Wit bodhi ditandur ing taun 1955 ing Vihara Buddhagaya Watugong.

Vihara Buddhagaya Watugong kagungan sujarah ingkang dawa sanget babagan pembangunan saniki. Kinten-kinten 500 warsa sawisé Kraton Majapahit runtuh, muncul manéka aktivitas lan prastawa ingkang ndadèkaké manéka golongan masyarakat weruh marang warisan luhur para leluhuré, inggih punika Buddha Dhamma, saéngga saged dipunpraktikakaké manèh déning para pengikuté.[8] Kathah bisnis ingkang wiwitane dipunwiwiti nalika jaman Hindia Walandi . Pungkasan, pangarep-arep menawi wonten tiyang ingkang saged mulang Buddha Dhamma marang tiyang ingkang setya saged kawujud kanthi anane Bhikkhu Narada Maha Thera saka Sri Lanka ing taun 1934. Wong lan simpatisan nggunakake semangat kanggo rawuh Dhammadutta kanggo ngembangake diskusi kaliyan nyuwun katrangan ingkang luwih jembar babagan Dhamma . Saklajengipun muncul minangka putra kapisan Indonesia ingkang ngabdi kanthi lengkap kanggo nyebarake Buddha Dhamma, yaiku pemuda Bogor ingkang asmane The Boan An sabanjure niku dados Bhikkhu Ashin Jinarakkhita.[3] .

Wonten ing taun 1955 Bhikkhu Ashin Jinarakkhita mimpin pahargyan Waisak 2549 ing Candhi Borobudur, ing wektu punika uga wonten juragan tanah sugih saking Semarang jenenge Goei Thwan Ling kanthi latar Budha ingkang kesengsem marang piawainipun lan kapribaden Bhikkhu Ashin Jinarakkhita, banjur Goei Thwan Ling nyumbang lan nyediakake bagean saking tanahé kagem dipungunakaké minangka pusat kaliyan pangembangan Buddha Dhamma.[9] Panggonan puniki banjur dipunjenengi Vihara Buddhagaya. Nalika tanggal 19 Oktober 1955, Yayasan Buddhagaya dipunadegaké kanggo ngawasi kagiyatan biara. Saking biara puniki diwiwiti babagan enggal ing pangembangan Buddha Dhamma diterusaken.[3]

Wiwit warsa 1955, Bhikkhu Ashin Jinarakkhita, pelopor kebangkitan Buddha Dhamma wonten ing Nusantara, manggen wonten ing Vihara Buddhagaya, Semarang. Dheweke nyathet kathah sajarah ageng kaliyan Vihara Buddhagaya, kayata Upasika Indonesia nalika perayaan Asidha wonten ing Juli 1955, miwiti perayaan Buddha Jayanti ingkang dipunpengeti dening umat Buddha ing saindenging jagad ing warsa 1956, nandur wit Bodhi tanggal 24 Mei 1956 lan ngadegake Sima Internasional pisanan ing KASAP (ing wingking Makodam IV/Diponegoro ) kagem pentahbisan Bhikkhu . [10]

Banjur, kinten-kinten wolung taun, biara puniki dipuntinggalake, nanging saniki dipunuripake maneh kanthi tuntunan Sangha Theravada . Mula ing wulan Fèbruari 2001, revitalisasi lan renovasi vihara puniki katindakaké, dipunwiwiti kanthi yasa Gedhong Dhammasala ingkang diresmèkaké tanggal 3 November 2002 déning Gubernur Jawa Tengah H. Mardiyanto . Salajengipun dipunbangun gedhong malih inggih punika Pagoda Avalokitesvara, ing wulan November 2004 lan dipunresmikaken tanggal 14 Juli 2005 déning Gubernur Jawa Tengah H. Mardiyanto . [1]

Pengembangan salajengipun dipuntindakaken kangge ndadosaken komplek Vihara dos objek wisata, dipuntambahi patung-patung enggal saha fasilitas tambahan kados toya mancur saha wit bodhi. Nanging, tujuan utami Pagoda Avalokitesvara tetep boten owah, inggih punika minangka papan sembahyang Budha lan obyek pariwisata religius ingkang menarik kagem para pengunjung, kanthi pemisahan ingkang jelas lan ketat saking papan donga lan papan wisata. [11]

Pagoda Dhammasala

[besut | besut sumber]

Pagoda Dhammasala minangka salah sawijining bangunan utama ingkang dumadi saking kalih lantai lan dumunung ing sisih tengen biara.[2] Lantai mandhap minangka bale serba guna kanthi panggung ing ngajeng lan biasane digunakake kanggo kegiatan rapat. Lantai paling dhuwur fungsine minangka papan puja bhakti (ruang sembahyang utama) ingkang saget nampung 1000 wong. Kanggo menyang kamar ndhuwur, sampeyan kudu teka saking jawi amargi mboten wonten undhak-undhakan ingkang nyambungaken.

Potensi daya tarik wisata Pagoda Dhammasala saged dipundeleng antara liya saking wujude bangunan ingkang asale saka Thailand, yaiku atap ingkang runcing lan diubengi karo bentuk ukiran ing njaba bangunan. Kajaba niku, uga wonten reca Buddha Lenggah dhuwure watara limang meter ingkang didamel saking kuningan kaliyan sami wonten ing Candhi Mendut . Pagoda Dhammasala minangka papan kang wigati nanging umum amargi minangka papan kanggo preian agama lan aktivitas sing ana gegayutanipun karo pamarentah kayata: minangka papan patemon organisasi Budha wiwit Semarang, Provinsi Jawa Tengah, rapat nasional kaliyan internasional ingkang dipunanakake saben taun minangka dipunjadwalake kalih pengelola Vihara Buddhagaya Watugong.

Crita Paticca Samuppada

[besut | besut sumber]
Patung Buddha Tidur di Vihara Buddhagaya Watugong Semarang.

Wonten jeroning vihara Dharmasala niki wonten reca gedhe warna emas awujud Budha lenggah. Kathah tiyang ikang sembahyang wonten mriki. Gedhung vihara Dharmasala inggih punika diubengi pager kanthi ukiran relief ingkang nggambaraken crita Paticca Samuppada, yaiku proses urip manungsa wiwit lair kanthi sedha.

Para pelancong ingkang mlebet vihara niki biasanipun kedah nindakake ritual khusus. ritual kasebut inggih punika midhak ornamen relief pitik, ula, kaliyan babi wonten lawang mlebune vihara. Pitik diprecaya nglambangaken srakah, ula nglambangaken rasa gething, lan babi nglambangake kesed.[2]

Pagoda Avalokitesvara

[besut | besut sumber]
Patung Dewi Kwan Im sing dhuwuré 5 meter ing jero Pagoda Avalokitesvara.

Avalokitesvara Pagoda utawi uga dikenal minangka Kwan Im Pagoda minangka bangunan utama lintunipun ingkang wonten ing dalan utama Vihara Buddhagaya Watugong. Konstruksi dipunwiwiti ing Agustus 2004 kaliyan diresmikake tanggal 14 Juli 2005. Bangunan niki sampun dinobataké minangka pagoda paling dhuwur wonten ing Indonesia. Kanggonipun bangunan niki ing budaya Tionghoa, yaiku bangunan suci minangka perwujudan saka Metta Karuna (tresna) para Buddha ing alam semesta iki.[12]

Pagoda puniki, ingkang dhuwuripun 45 meter, dipunbangun kanthi meh sedaya konstruksi bangunan ingkang dipungawe saking beton. Bangunan puniki kathah migunakake latar mburi abrit ingkang digawa saking tradisi Tionghoa, ingkang miturut wong Tionghoa nglambangake rasa bungah. Pagoda niki dumadi saka pitung tingkat ingkang omahé watara 30 patung ibadah. Wonten jero ana gambar raksasa Avalokitesvara Boddhisatva, dhuwuripun 5 meter, manggoni rongga tengah ingkang dhuwur sanget, dipunubengi gunung-gunung woh lan kembang minangka sesajen.

Ing sajawine pagoda, wonten reca Dewi Kwan Im cacahipun sekawan kaliyan reca Panglima We Po . Wangun gedhong pagoda dhewe dumados sakaing enem lapisan wonten tembok ingkang ngubengi wolung sisih kang aran Pat Kwa. Wonten saben sisih tembok jawi ana reca Dewi Kwan Im .

Reca Dewi Kwan Im ingkang manggon wonten tingkatan kapindho sampek kaenem. Reca puniki madhep marang sekawan arah mata angin. Reca Dewi Kwan Im puniki nglambangaken katresnanipun Dewi Kwan Im kasebar marang sedaya arah pinuju.[2]

Relief Naga kaliyan Manuk Hong[7]

[besut | besut sumber]
Relief Naga

Nalika munggah ing plataran Pagoda, kedah nglewati undhak-undhakan ingkang motifipun Naga kaliyan Manuk Hong. Wonten kapercayaan Tionghoa, Naga kang cacahipun sanga puniku tegesipun Ratu utawi Kerajaan. Dene Manuk Hong puniku tegesipun manuk sekti ingkang ngasta rejeki utawi kabegjan. Manuk Hong puniki uga kang aran manuk Phoenix, kang nduweni makna kang ateges katentreman ing panguripan.

Relief Bangsa Kewan kaliyan Manungsa[7]

[besut | besut sumber]

Tasik wonten undhak-undhakanipun plataran Pagoda, wonten relief kang bentukipun bangsa kewan kaliyan manungsa. Relief puniki manggon wonten tembok cekelanipun undhak-undhakan. Isinipun relief puniki bangsa kewan menika wonten pitik, ula, iwak, yuyu, asu, terwelu, merak, babi, rubah, jaran, kethek, kebo, lan macan. Gambar puniki tegesipun kewan ingkang wonten wulangan "shio"

Relief tetanduran sulur

Gambar manungsa kang nglakoni kegiyatan sabendinten puniku kagungan ateges sawetara crita kuna saking budaya Tionghoa. Kekalihipun jenis gambar wonten cekelan undhak-undhakan punika tegesipun alam sekitar.

Ing bagiyan jaba cekelan undhak-undhakan, wonten relief tetanduran model sulur-suluran.

Watugong

[besut | besut sumber]

Watugong punika watu alam asli wewujud gong ingkang sampun dados jeneng tlatah sakiwa-tengené biara wiwit biyen. Watu puniki unik amargi langsung wujudipun gong tanpa diowahi tangan manungsa, lan uga minangka peninggalan sejarah sawise runtuhe Kerajaan Majapahit . Watu alam puniki wonten ing ngarep pos keamanan biara .[2]

Yayasan Buddhagaya

[besut | besut sumber]

Yayasan Buddhagaya minangka yayasan ingkang ngawasi manajemen Vihara Buddhagaya. Buddhagaya mangadeg dados yayasan dipunwiwiti nalika taun 1955[13]. Yayasan puniki dipimpin dening Bapak Halim Wijaya.[7]

Gladri

[besut | besut sumber]

Deloken sisan

[besut | besut sumber]

Rujukan

[besut | besut sumber]
  1. 1 2 Brosur Vihara Buddhagaya
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Media, Kompas Cyber (2022-08-10). "Menengok Keunikan Pagoda Watugong, Ada Patung Budha Tidur hingga Ritual Tjiam Shi Halaman all". KOMPAS.com (ing basa Indonesia). Dibukak ing 2023-10-13.
  3. 1 2 3 Wisnu, Yesaya (2021-12-03WIB17:13:22+00:00). "Sejarah Vihara Buddhagaya Semarang". Solopos.com (ing basa Indonesia). Diarsip saka sing asli ing 2024-01-17. Dibukak ing 2023-10-13. {{cite web}}: Check date values in: |date= (pitulung)
  4. ↑ "Yayasan Buddhagaya · WC75+CXR, Jl. Perintis Kemerdekaan, Pudakpayung, Kec. Banyumanik, Kota Semarang, Jawa Tengah 50265, Indonesia". Yayasan Buddhagaya · WC75+CXR, Jl. Perintis Kemerdekaan, Pudakpayung, Kec. Banyumanik, Kota Semarang, Jawa Tengah 50265, Indonesia (ing basa Inggris). Dibukak ing 2023-10-13.
  5. ↑ "Vihara Buddhagaya Watugong Tempat Menarik di Kunjungi". pasangmata.detik.com. Dibukak ing 2023-10-13.
  6. ↑ Setiawan, Lucky. "Masyarakat Apresiasi Bhakti Sosial Polda Jateng di Vihara Buddhagaya". rri.co.id - Portal berita terpercaya (ing basa Inggris). Dibukak ing 2023-10-13.
  7. 1 2 3 4 Maulidha, Eva Nurhida; Nabigha, Lubnaya (2025-12-06). "Makna Simbolis Ornamen pada Bangunan Pagoda Avalokitervara Buddhagaya Watugong Semarang". Abstrak : Jurnal Kajian Ilmu seni, Media dan Desain (ing basa Inggris). 2 (6): 77–88. doi:10.62383/abstrak.v2i6.972. ISSN 3032-1670. {{cite journal}}: Check |doi= value (pitulung)
  8. ↑ Okezone (2021-12-03). "Sejarah Vihara Buddhagaya di Semarang, Berawal dari Masa Keruntuhan Kerajaan Majapahit : Okezone News". https://news.okezone.com/ (ing basa Indonesia). Dibukak ing 2023-10-13. {{cite web}}: External link in |website= (pitulung)
  9. ↑ Suhamdani; Joglosemarnews.com (2020-08-22). "Vihara Buddhagaya Watu Gong, Vihara Pertama di Indonesia » JOGLOSEMAR NEWS". JOGLOSEMAR NEWS (ing basa Indonesia). Dibukak ing 2023-10-13.
  10. ↑ "Salinan arsip" (PDF). Diarsip saka sing asli (PDF) ing 2016-10-19. Dibukak ing 2016-10-19. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (pitulung)
  11. ↑ "Pagoda Avalokitesvara, Bagai di Film Kungfu Klasik". Semarang (ing basa Indonesia). 2023-04-16. Dibukak ing 2023-05-13. {{cite web}}: |first2= missing |last2= (pitulung)
  12. ↑ Keong, Indra (2011-05-05). "Pagoda Buddhagaya Watugong". Seputar Semarang (ing basa Indonesia). Dibukak ing 2023-10-13.
  13. ↑ "PENGURUS PUSAT MAJELIS AGAMA BUDDHA THERAVĀDA INDONESIA 2018". scholar.googleusercontent.com. Dibukak ing 2025-12-23.

Rujukan saking Buku

[besut | besut sumber]

Diputhera, Pandita Dharmesvara Oka, 2010, “Agama Buddha Berkembang ing Indonesia”. Jakarta: CV. Oka Berseri Arya Suryacandra.

Riyanto, Agus Wahyudi, 2009, “Gema Dhamma Watu Gong”. Semarang: Yayasan Buddha Gayā Semarang. Kaca: 33-40.

Riyanto, Agus Wahyudi, 2014, “Sekilas Vihara Budha Gayā Watu Gong Semarang”. Semarang: Yayasan Buddha Gayā Semarang. kaca: 10.

Dijupuk saka "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Vihara_Buddha_Watugong&oldid=1739453"