Lobak

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
Lobak
Lobak.jpg
Klasifikasi ngèlmiah
Karajan: Plantae
Ordho: Brassicales
Famili: Brassicaceae
Génus: Raphanus
Spésies: R. sativus
Jeneng binomial
Raphanus sativus
L.

Lobak ya iku tanduran kang kalebu kulawarga: Cruciferae. Béntuk umbi lobak kaya wortel, ananging isi lan kulite wernane putih.

Tanduran lobak asale saka negera Cina, ananging wis akèh diusahakake ing Indonésia. Tanduran iki gampang ditandur ing dataran rendah utawa dhuwur (pegunungan).

Nganti seprene laladan kang akèh ditanduri lobak ya iku dhataran dhuwur Pangalengan, Pacet, Cipanas, lan Bedugul. Ambane areal tanduran lobak ing Indonésia saiki udakara 15.700 ha.

Lemah kang apik kanggo tanduran lobak ya iku lemah gembur, ngandhut humus (subur) lan lapisan dhuwure ora ngandhut krikil (watu-watu cilik).

Banjur derajat keasaman lemahe 5-6, déné wektu tandure ya iku mangsa rendheng utawa wiwitan mangsa ketiga. Ananging yèn nandur ing mangsa ketiga, banyune tanduran kudu cukup.

Carane Nandur[besut | besut sumber]

Lobak ditandur saka wijine. Bibit lobak ora perlu saka luar negri (impor), cukup saka asil wiji iku dhéwé amarga tanduran iki gampang ngembang lan uga gampang thukul wijine. Wiji-wiji mau bisa ditandur langsung ing kebun tanpa disemai disik. Yèn nandure ambané 1 ha diperlokake wiji cacah 5 kg.

Miturut téyori, kanggo lahan kang ambané 1 ha diperlokake 4 kg wiji janthi daya kecambah 75%. Sadurunge wiji ditandur, lahan kang arep ditanduri diolah disik kanthi dipaculi nganti jerone 30–40 cm, banjur diwènèhi rabuk kandhang utawa kompos 10 ton/ha. Sawisé lemah diratakake, digawé alur kanthi jarak antaralur 30 cm.

Prayogane alur mau digawé mujur saka sisih kulon tekan wétan supaya srengengene bisa mlebu ing tanduran saakeh-akèhé. Candhake wiji-wiji mau disebarake tipis ananging rata sadawane alur, banjur ditutup lemah tipis-tipis. Wijine bakal thukul sawisé 4 dina.

Sawisé umur 2-3 minggu, tanduran mulai diwatuni sinambi digawé guludan. Guludan digawé kanthi cara lemah ing sadawaning barisan tandurn didhuwurake. Sinambi ndangir lemah, tandurane digawé arang-arang. Carane tanduran kang thukule endhek-endhek dijabuti lan kang subur ditinggalake.

Sawisé digawé arang-arang, jarak tandurane dadi 10–20 cm. Padatan petani arang menehi rabuk pabrik. Ananging supaya éntuk asil kang luwih akèh, tanduran lobak sejatine perlu diwènèhi abuk pabrik.

Rabuk pabrik kang diperlokake ya iku urea, TSP kanthi perbandingan 1:2 cacah 6 g saben tanduran. Rabuk ing kiwa tengen watang tanduran kanthi jarak 5 cm. Mula, kanggo tanduran kang ambané 1 ha diperlokake 100 kg rabuk urea lan 200 kg TSP. Rabuk prayogane diwenehake nalika lemah didangir.

Pangopenan tanduran[besut | besut sumber]

Tanduran lobak kudu dijaga saka tuma-tuma godhong kang bisa nyerang. Ama iki bisa dibrantas kanthi nyemprotake insektisida, kaya ta Kelthin 0,2% utawa Decis 2,5 EC 0,2-0,3%.

Panenan[besut | besut sumber]

Asil tanduran bisa kajupuk sawisé umbi-umbine cukup gedhé, kira-kira sawisé tanduran umur 2 wulan. Yèn kesuwen anggone methik asil, bakal nyebabake umbi dadi kayu lan rasane uga ora enak (kapus-kapus). Yèn nganti kedadeyan kaya mangkono, umbi lobak ora payu manawa didol.

Tanduran kang kopèn bisa ngasilaké umbi 15-20 ton/ha. Malah ana jinis lobak kang bisa ngasilaké umbi kang bobote mancik 0,5–1 kg saben tanduran lan rasa umbine uga enak.

Manfaat lobak[besut | besut sumber]

Lobak bisa digunakake minangka obat gangguan ginjal lan lara panas. Saliyané iku, uga bisa ngasilaké lender sajeroning krongkongan saéngga apik kanggo obat watuk. Lobak, mliginé umbine bisa dipangan mentah utawa digawé acar (asinan), ananging umume digawé minangka campuran soto.