Iris (mitologi)

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa

Wonten ing mitologi Yunani, Iris (Yunani: Ἴρις) inggih punika dewi lan personifikasi saking kluwung [1] ugi kalebet utusanipun para déwa. Nalika srengéngé nyawijikaken bumi lan langit, Iris ngubungaken para déwa kaliyan manungsa. Iris saged obah wonten ing angin ingkang rikat saking satunggaling pucukipun donya marang pucuk donya sanèsipun, dhateng segara ingkang jero, lan ing sajeroning lemah.

Wonten ing mitologi[besut | besut sumber]

Iris, déning Luca Giordano

Miturut Theogonia karya Hesiodos, Iris punika putri saking Thaumas lan nimfa Elektra, satunggaling Okeanid. Sedhèrèkipun ing antawisipun punika para Harpi, Aello lan Okypete.

Wonten ing Illiad karya Homeros, Iris asring dipunsebat minangka utusan para déwa. Ananging Iris boten medal wonten ing Odisseia, peran kasebut dipunisi déning Hermes. KadosHermes (ugi kawéntar minangka Merkurius), Iris mbeta tongkat Kadukeus utawi tongkat bersayap. Awit saking prentahipun Zeus, raja para déwa, iris mbeta toya saking lèpèn Stiks ingkang kaginakaken kanggé damel saré tiyang ingkang damel sumpah palsu. Iris punika dewi laut lan langit, Piyambakipun ugi kagambaraken minangka awan ingkang nyamektakaken toya kagem damel benaning donya miturut personifikasinipun minangka kluwung.

Iris kagarwa Zefiros, déwa angin barat. Miturut Dionisaka karya Nonnos, Iris gadhah laré anama Pothos lan Hydaspes punika sedhèrèkipun Iris. Wonten ing Euripides, Iris medal kaliyan sang kegilaan, ngutuk Herakles ingkang sampun matèni tigang laré lan garwanipun, Megara.

Wonten ing sapérangan cathetan, iris punika kembaranipun saking Titan wanita Arkhe, ingkang kagabung kaliyan para Titan minangka dewi ingkang mbeta pesen nalika Titanomakhia, ndadosaken mungsuh kaliyan Iris. Kacariyosaken Iris gadhah swiwi emas, déné Arkhe gadhah swiwi ingkang manéka warni. Arkhe ugi kesah dhateng kluwung sinambi mbeta pesen saking para déwa kagem manungsa. Nalika Perang Titan, Zeus nyuwek swiwi warni Arkhe minangka bebungah nikahan kagem Thetis, lajeng dipunparingaken dhateng putranipun, Akhilles lan dipun-ginakaken wonten ing suku. Awit saking punika, Akhilles kadang kala dipunwasatni podarkhes, utawi "kaki dengan sayap Arkhe".

Julukan[besut | besut sumber]

Iris gadhah kathah gelar lan julukan, kalebet Khrysopteron (bersayap emas), Podas ôkea (kaki cepat) utawi Podênemos ôkea (kaki secepat angin), lan Thaumantias utawi Thaumantos (Putri Thaumas, yang menakjubkan). Kanthi julukan Aellopus (Αελλόπους) Iris kagambaraken cepetipun kados angin badai. Iris ugi nyiram awan-awan ngginaken kendhi ingkang isinipun toya saking segara.

Tampilan[besut | besut sumber]

Iris dipungambaraken minangka kluwung, utawi satunggaling priyantun èstri enèm ingkang gadhah swiwi. Minangka satunggaling dewi, Iris punika dewi ingkang wonten gegayutanipun kaliyan komunikasi, pesen [2], lan kluwung.

Wonten ing donya ingkang modern[besut | besut sumber]

Wonten ing basa[besut | besut sumber]

  • Tembung iridescence (permainan warna) asalipun saking nama dewi kasebut.
  • "Arco iris" lan "arco-íris" inggih punika tembung kagem kluwung" wonten ing Basa Spanyol lan Basa Portugis.

Nama[besut | besut sumber]

Wonten ing seni[besut | besut sumber]

  • Nalika taun 1946, Iris dipungambaraken wonten ing prangko ing Perancis.

Wonten ing kisah fiksi[besut | besut sumber]

Cathetan suku[besut | besut sumber]

  1. ^ Makhluk legenda mitos (dipunakses tanggal 4 Fèbruari 2013).
  2. ^ [1], Déwa dan Dewi dalam mitologi Yunani (dipunakses tanggal 4 Fèbruari 2013).

Pranala njawi[besut | besut sumber]