Feromon

Saka Wikipédia, bauwarna bébas basa Jawa
Feromon.jpg

Feromon (basa Yunani: phero kang artiné tukang nggawa, lan mone artiné sensasi) ya iku sejinis zat kimia kang fungsiné kanggo ngrangsang lan duwéni daya pikat seksual ing lanang utawa wadon.[1]

Zat iki asalé saka kelenjar endokrin lan digunakaké déning makhluk hidup kanggo ngenali sejinisé, individu liya, kelompok, lan kanggo mbantu proses reproduksi. Béda karo hormon, feromon nyebar marang jaba awak lan amung isa ngaruhi lan dikenali déning individu liya kang sejinis (sak spesies).

Penemuan feromon[besut | besut sumber]

Feromon pertama ditemokak ing Jerman déning Adolph Butenandt, ilmuwan kang uga nemokaké hormon seksual ing manungsa ya iku estrogen, progesteron lan testosteron. Nalika pertama kali ditemokaké ing serangga, feromon akèh dikaitaké karo fungsi reproduksi serangga. Para ilmuwan awale ndeleng feromon ya iku minangka padanan saka parfum ing dunya manusia.

Zat feromon pertama kaliné ditemokaké déning Jean-Henri Fabre ing serangga nalika musim semi tahun 1870-an. Deweke ngamati ngengat jinis great peacock wedok metu saka kepompong lan dipanggonake ing kandang kawat ing meja studine, banjur deweke ndeleng ing wayah bengi lusinan ngengat lanang ngumpul ngrubungi kandang kawat ing meja studine. "deweke teka saka ngendi wae, tanpa aku ngerteni kepiye deweke nemokake wedokan ing mejaku ... " tulis Fabre.

Fabre ngentekake pirang-pirang tahun sabanjure kanggo nyinaoni kepiya ngengat-ngengat lanang nemokake wedok-wedokane. Fabre nganti ing kesimpulane yen ngengat wedok ngasilake zat kimia tertentu kang aromane narik ngengat-ngengat lanang.

Kanti kesimpulan Fabre iki, deweke mulai penelitian anyar babagan feromon.

Feromon ing kewan[besut | besut sumber]

Kupu-kupu[besut | besut sumber]

Nalika kupu-kupu lanang utawa wedok ngobahake swiwine, nalika iku feromon nyebar ing udara lan ngundang lawan jinisne kanggo nyepak sacara seksual. Feromon seksual nduwèni sifat kang spesifik kanggo aktivitas biologis ing wektu lanang utawa wedok saka spesies kang liya ora bakal ngrespons tumprap feromon kang ditokake déning kupu-kupu wedok utawa lanang saka spesies kang beda.

Rayap[besut | besut sumber]

Kanggo isa ndeteksi jalur kang dijelajahi, individu rayap kang anan ing ngarep ngetokake feromon pananda jejak (trail following pheromone) kang metu saka kelenjar sternum (sternal gland ing bagiyan ngisor, mburi abdomen), kang isa dideteksi déning rayap kang kang ana ing buriné. Sifat kimiawi feromon iki lèngkèt banget hubungane karo ambu pakanané sahingga rayap mampu ndetèksi obyèk pakanané.

Ngengat[besut | besut sumber]

Komunikasi lewat feromon amba banget sajroné kulawarga serangga. Feromon katindak minangka alat pemikat seksual antarané wédok lan lanang. Jinis feromon kang kerep dianalisis ya iku kang digunakaké ngengat mianangka zat kanggo nglakokake perkawinan. [[Ngengat gipsi]] wedok isa memengaruhi ngengat lanang pira-pira kilometer adohe kanti produksi feromon kang disebut "disparlur". Amerga ngengat lanang mampu mengindra pira-pira ratus molekul saka wédok kang ngetokaké isyarat sajrone amung sak mililiter udara, disparlur kasebut efektif nalika disebarake senajan ing wewengkon kang amba banget.

Semut lan tawon madu[besut | besut sumber]

Feromon mainake peran penting sajrone komunikasi serangga. Semut nggunakake feromon minangka penjejak kanggo nuduhaké dalan tumuju sumber pakanan. Yen tawon madu ngantup, déwéké ora mung ninggalak antup ing kulit korbane, ananging uga ninggalake zat kimia kang nyeluk tawon madu liya kanggo nyerang. Mengkono uga, semut pekerja saka pira-pira spesies mensekresi feromon minangka zat tanda bahaya, kang digunakake nalika terancam musuh; feromon disebar ing udara lan ngumpulaké pekerja liya. Yen semut-semut iki ketemu musuh, deweke uga produksi feromon sahingga isyarate tambah utwa kurang, jumbuh ing sifat bahayane.[2]

Referensi[besut | besut sumber]

  1. ^ Nadesul, Handrawan. Mengintip Rahasia Seksual Si Doi. Gradien Books, Yogyakarta. Januari 2006. Hal 114.
  2. ^ cara-kerja-feromon, Kaunduh 26/1/13.

Parfum Feromon

Daftar pustaka[besut | besut sumber]

  • Yahya, Harun."Menjelajah Dunia Semut" : Harun Yahya International, 2004
  • Ismunandar."Romansa Kimia" : Harian Kompas, 2006
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Feromon&oldid=999986"