Feromon

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Feromon.jpg

Feromon (basa Yunani: phero kang artiné tukang nggawa, lan mone artiné sensasi) yaiku sejenis zat kimia kang fungsiné kanggo ngrangsang lan duwéni daya pikat seksual ing lanang utawa wadon.[1]

Zat iki asalé saka kelenjar endokrin lan digunakaké déning makhluk hidup kanggo ngenali sejenisé, individu liya, kelompok, lan kanggo mbantu proses reproduksi. Béda karo hormon, feromon nyebar marang jaba awak lan amung isa ngaruhi lan dikenali dening individu liya kang sejenis (sak spesies).

Penemuan feromon[sunting | sunting sumber]

Feromon pertama ditemokak ing Jerman dening Adolph Butenandt, ilmuwan kang uga nemokaké hormon seksual ing manungsa yaiku estrogen, progesteron lan testosteron. Nalika pertama kali ditemokaké ing serangga, feromon akèh dikaitaké karo fungsi reproduksi serangga. Para ilmuwan awale ndeleng feromon yaiku minangka padanan saka parfum ing dunya manusia.

Zat feromon pertama kaliné ditemokaké dening Jean-Henri Fabre ing serangga nalika musim semi tahun 1870-an. Deweke ngamati ngengat jenis great peacock wedok metu saka kepompong lan dipanggonake ing kandang kawat ing meja studine, banjur deweke ndeleng ing wayah bengi lusinan ngengat lanang ngumpul ngrubungi kandang kawat ing meja studine. "deweke teka saka ngendi wae, tanpa aku ngerteni kepiye deweke nemokake wedokan ing mejaku ... " tulis Fabre.

Fabre ngentekake pirang-pirang tahun sabanjure kanggo nyinaoni kepiya ngengat-ngengat lanang nemokake wedok-wedokane. Fabre nganti ing kesimpulane yen ngengat wedok ngasilake zat kimia tertentu kang aromane narik ngengat-ngengat lanang.

Kanti kesimpulan Fabre iki, deweke mulai penelitian anyar babagan feromon.

Feromon ing kewan[sunting | sunting sumber]

Kupu-kupu[sunting | sunting sumber]

Nalika kupu-kupu lanang utawa wedok ngobahake swiwine, nalika iku feromon nyebar ing udara lan ngundang lawan jenisne kanggo nyepak sacara seksual. Feromon seksual nduweni sifat kang spesifik kanggo aktivitas biologis ing wektu lanang utawa wedok saka spesies kang liya ora bakal ngrespons tumprap feromon kang ditokake dening kupu-kupu wedok utawa lanang saka spesies kang beda.

Rayap[sunting | sunting sumber]

Kanggo isa ndeteksi jalur kang dijelajahi, individu rayap kang anan ing ngarep ngetokake feromon pananda jejak (trail following pheromone) kang metu saka kelenjar sternum (sternal gland ing bagiyan ngisor, mburi abdomen), kang isa dideteksi dening rayap kang kang ana ing buriné. Sifat kimiawi feromon iki lèngkèt banget hubungane karo ambu pakanané sahingga rayap mampu ndetèksi obyèk pakanané.

Ngengat[sunting | sunting sumber]

Komunikasi lewat feromon amba banget sajroné kulawarga serangga. Feromon katindak minangka alat pemikat seksual antarané wédok lan lanang. Jenis feromon kang kerep dianalisis yaiku kang digunakaké ngengat mianangka zat kanggo nglakokake perkawinan. [[Ngengat gipsi]] wedok isa memengaruhi ngengat lanang pira-pira kilometer adohe kanti produksi feromon kang disebut "disparlur". Amerga ngengat lanang mampu mengindra pira-pira ratus molekul saka wédok kang ngetokaké isyarat sajrone amung sak mililiter udara, disparlur kasebut efektif nalika disebarake senajan ing wilayah kang amba banget.

Semut lan tawon madu[sunting | sunting sumber]

Feromon mainake peran penting sajrone komunikasi serangga. Semut nggunakake feromon minangka penjejak kanggo nuduhaké dalan tumuju sumber pakanan. Yen tawon madu ngantup, déwéké ora mung ninggalak antup ing kulit korbane, ananging uga ninggalake zat kimia kang nyeluk tawon madu liya kanggo nyerang. Mengkono uga, semut pekerja saka pira-pira spesies mensekresi feromon minangka zat tanda bahaya, kang digunakake nalika terancam musuh; feromon disebar ing udara lan ngumpulaké pekerja liya. Yen semut-semut iki ketemu musuh, deweke uga produksi feromon sahingga isyarate tambah utwa kurang, jumbuh ing sifat bahayane.[2]

Referensi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Nadesul, Handrawan. Mengintip Rahasia Seksual Si Doi. Gradien Books, Yogyakarta. Januari 2006. Hal 114.
  2. ^ cara-kerja-feromon, Kaunduh 26/1/13.

Parfum Feromon

Daftar pustaka[sunting | sunting sumber]

  • Yahya, Harun."Menjelajah Dunia Semut" : Harun Yahya International, 2004
  • Ismunandar."Romansa Kimia" : Harian Kompas, 2006
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Feromon&oldid=836108"