Ondol

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Jujug: pandhu arah, pados
Ondol
Hangul 온돌 / 구들
Hanja
Alihaksara sing Disampurnakaké Ondol / Gudeul
McCune–Reischauer Ondol / Kudŭl

Ondol utawi gudeul, inggih punika sistem pemanas ruangan tradisional wonten ing Korea. Ondol punika gadhah mupangat kanggé mindhah panas ingkang dipunasilaken déning obongan kayu saking tungku pengobongan ingkang dipunaliraken saking sekat-sekat ingkang dipundamel wonten ing sangandhaping jogan (lantai). Ing pangginaan ing zaman modèrn, ondol punika tumuju ing samubarang pemanas ingkang wonten ing ngandhaping lemah, ingkang wonten ing hotèl ugi ingkang wonten ing griya gaya Kulon ing Korea. Komponèn-komponèn ingkang wigati saking ondol tradisional inggih punika perapian (agungi; 아궁이) ingkang dipungabung kalihan ruangan (padatanipun punika kamar kangge sare lan pawon) ingkang kajangkepi kalihan saluran horizontal ing sangandhaping jogan kanggé ngaliraken hawa anget lan cerobong asap vertikal.

Sajarah[sunting | besut sumber]

Panggunaan oncol wiwitan[sunting | besut sumber]

Situs ondol paling tua punika dipunpanggihaken wonten ing setunggaling situs arkéologis nalika zaman perunggu kanthi tarikh kirang langkung 1000 SM wonten ing Unggi, propinsi Hamgyeong Lor, Korea Lor. Saking situs kasebut dipunpanggihaken turahangudeul wonten ing situs pamukiman purba.[1]

Istilah "gudeul" sejatosipun langkung dipunginakaken saking 2000 taun kepengker wonten ing Korea, déné istilah "ondol" nembé medal nalika abad kaping 19.[2] Adhedhasar panalitèn setunggaling sejarawan Son Jintae (1900 - ical nalika masa Perang Korea 1950-1953), Gudeul punika asalipun saking tembung guun-dol ingkang ateges watu ingkang dipunpanasaken. Lajeng pocapanipun éwah saking gudol utawi gudul dados gudeul. Istilah ondol punika saking karakter hanja saking Basa Tionghoa.

Ondol modern[sunting | besut sumber]

Ondol sampun dipunginakaken kawit dangu déning tiyang Korea kanggé damel angeting griya kanggé lelampahan padintenan kadosta dhahar, lenggah, lan saré nalika zaman rumiyin. Lajeng dumugi griya kanthi gaya kilenan ing zaman sapunika. Ondol tradisional ngginakaken bahan bakar kayu geni garing, batu bara, damen, utawi sampah tetanèn. Kanggé masak kanthi wekdal ingkang sekedhap damen pari lan sampah tetanèn padatanipun dipunginakaken. Déné kanggé masak kanthi wekdal ingkan dangu lan kanggé damel anget griya punika nganggé kayu geni. Bahan bakaripun dipunisi kanthi arang utawi asring (kaping 2-5 setunggal dinten) punika gumantung kalihan kawontenan mangsa lan wekdalipun masak.

Ondol tradisional celak kalihan tungkung pengobongan lan mliginipun kanggé damel anget tiyang sepuh ugi dhayoh ingkang dipunkurmati. Kirangipun ondol konvensional inggih punika papan ingkang winates ingkang saged dipundamel anget saéngga saged kedadosan anget ingkang linangkung. Kukus saking pangobongan ingkang ngandhut karbon monoksida punika saged damel polusi. Awit saking punika, sapunika griya ingkang modern ing Korea sampun wiwit ngginakaken ondol ingkang ramah lingkungan saking taun 1960-an kanthi ngubungaken jogan kalihan sistem pemanas toya utawi pemanas elektrik. Sapunika ondol sampun dipunginakaken wonten ing kutha-kutha ageng, déné ing laladan padésan tasih wonten ing ngginakaken ondol konvensional.

Galeri[sunting | besut sumber]

Cathetan suku[sunting | besut sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Ondol&oldid=1017735"