On the Origin of Species

Saka Wikipédia Jawa, bauwarna bébas abasa Jawa
On the Origin of Species
by Means of Natural Selection
Origin of Species title page.jpg
Kaca irah-irahan
of On the Origin of Species terbitan taun 1859
Panganggit Charles Darwin
Nagara Karajan Manunggal Karajan Manunggal
Basa Inggris
Subyèk téyori évolusi
Pangecapan John Murray
Tanggal babar
24 November 1859
Jinis sarana buku (samak atos & samak tipis)
ISBN ora ana

Asal-usul Spesies (On the Origin of Species) déning Charles Darwin (terbit taun 1859) iku karya wigati sajeroning literatur èlmiyah lan dianggep tonggak sajeroning téyori évolusi.[1] Irah-irahan jangkepé ya iku On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life (Ngenani Asal-usul Spesies liwat Cara Seleksi Alam, utawa Panglestarèn Klompok sajeroning Perjuwangan kanggo Urip). Buku iki nepungaké téyori èlmiyah yèn populasi ngalami évolusi saka génerasi menyang génerasi liwat prosès seleksi alam. Isi buku iki kontrovèrsial amarga nentang téyori panyiptan miturut kapercayan agama, lan arupa panyetus timbulé èlmu ajeneng biologi ing abad kaping 19. Buku sing ditulis déning Darwin arupa asil èkspèdhisi lauté mawa kapal layar HMS Beagle ing taun 1830-an, lan diterusaké kanthi panylidikan lan èksperimèn sawisa bali manèd saka èkspèdhisi.[2]

Buku iki akèh narik kawigatèn wong, wong sing ora ahli waé bisa maca buku iki. Buku iki kontrovèrsia bangetl lan njalari akèh padhebatan ing babagan sains, filsafat, lan agama. Téyori èlmiyah ngenani évolusi uga wis ngévolusi tinimbang téyori awal sing ditulis Darwin, nanging seleksi alam tetep dadi téyori èlmiyah sing paling akèh ditampa kanggo njelasaké évolusi saka sawijining spésies. Kontrovèrsi téyori panyiptan lan téyori évolusi terus dumadi tekan saiki.

Ringkesan téyori Darwin[besut | besut sumber]

Téyori Darwin didhasaraké pangamatan wigati lan kesimpulané.[3]

  1. Spesies dhasaré duwé fertilitas sing dhuwur banget. Cacahing keturunan sing dilairaké luwih akèh saka keturunan sing bisa tekan umur diwasa.
  2. Populasi kira-kira tetep cacahé padha, kantho owah-owahan sithik.
  3. Sumber panganan iku winates, nanging rélatif stabil sajeroning jangka wektu suwé.
  4. Mula dumadi perjuwangan kanthi implisit kanggo tetep urip
  5. Ing spésies sing nglakoni réproduksi kanthi sèksual, racaké ora ana loro indhividhu sing padha persis utawa idhèntik.
  6. Sapérangan variasi sajeroning spésies kanthi langsung mangaruhi kamampuan indhividhu kanggo tetep lestari sajeroning kahanan alam tinentu.
  7. Sapérangan gedhé variasi iki asifat turunan.
  8. Indhividhu sing kurang selaras karo lingkungan papan dunungé duwé kamungelan tetep lestari urip sing luwih cilik lan mungel bakal luwih akèh nglakoni réprodhuksi.
  9. Indhividhu sing slamet kamungelan gedhé bakal nurunaké ciri-ciri sing diduwèni marang génerasi sabanjuré.
  10. Prosès sing njalari owah-owahan iki ngasilaké populasi sing alon-alon bisa adhaptasi karo lingkungan, lan ing tembe wuri, sawisé dumadi terus-terusan bakal kawangun karagaman sing anyar, lan pungkasané spésies anyar.

Cathetan sikil[besut | besut sumber]

Pratélan pustaka[besut | besut sumber]

Pranala njaba[besut | besut sumber]

Sumber liya: