Kasultanan Acèh

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Kesultanan Aceh)
Jujug: pandhu arah, pados
Kasultanan Acèh Darussalam
Flag
1496 – 1903 Flag of the Netherlands.svg

Gendéra saka Kasultanan Acèh

Gendéra

Location of Kasultanan Acèh
Luas Kesultanan Aceh ing masa pemerintahan Sultan Iskandar Muda, 1608-1637.
Ibu kutha Bandar Aceh Darussalam (sapunika Banda Aceh)
Basa Aceh, Melayu, Arab
Agama Islam
Pamaréntahan Monarki
Sultan
 - 1496-1528 Ali Mughayat Syah
 - 1874-1903 Muhammad Daud Syah
Sajarah
 - Penobatan sultan pertama 1496
 - Menyerah 1903
Valuta Koin emas dan perak lokal

Kesultanan Aceh Darussalam ménika sébuah kerajaan Islam ingkang naté madég ing propinsi Aceh, Indonésia. Kesultanan Aceh manggén ing lor pulau Sumatera kaliyan ibu kota Kutaraja (Banda Aceh) kaliyan sultan kawiwitan inggih punika Sultan Ali Mughayat Syah ingkang dipunnobatakén ing Ahad, 1 Jumadil awal 913 H utawi ing tanggal 8 September 1507. Ing sejarahipun ingkang ndawa punika(1496 - 1903), Aceh sampun ngukir masa kapengkér kaliyan begitu megah lan nakjubkan, utaminipun amargi kemampuanipun ing ngérmébag pola lan sistem pendidikan militer, komitmen ing nentang imperialisme bangsa Éropah, sistem pemerintahan ingkang teratur lan sistematik, wujudaken pusat-pusat pengkajian ilmu pengetahuan, ngantos kabétahan ing njalin hubungan diplomatik kaliyan nagara sanés.[1]

Sejarah[sunting | besut sumber]

Artikel utama: Sejarah Aceh

Wiwitanipun[sunting | besut sumber]

Kesultanan Aceh madeg déning Sultan Ali Mughayat Syah ing taun 1496. Ing wiwit kerajaan punika madeg ing wewengkon Kerajaan Lamuri, lajeng nundukan lan nyatukan pinten-pinten wewengkon kerajaan nyakup Daya, Pedir, Lidie, Nakur. Saklajengipun ing taun 1524 wewengkon Pasai sampun dados bagian saking kedaulatan Kesultanan Aceh dipundereki kaliyan Aru.

Ing taun 1528, Ali Mughayat Syah dipungantos déning putera sulung ingkang asmanipun Salahuddin, ingkang lajeng berkuasa ngantos taun 1537. Lajeng Salahuddin dipungantos déning Sultan Alauddin Riayat Syah al-Kahar ingkang berkuasa nganos taun 1568.[2]

Masa kejayaan[sunting | besut sumber]

Kesultanan Aceh ngelampahi masa keemasan ing masa kepemimpinan Sultan Iskandar Muda (1607 - 1636). Ing masa kepemimpinanipun, Aceh sampun kaasil mukul mundur kekuatan Portugis saking selat Malaka. Kejadian punika dipunlukisaken ing La Grand Encyclopedie menawi ing taun 1582, bangsa Aceh sampun luas pengaruh pulau-pulau Sunda (Sumatera, Jawa lan Kalimantan) serta bagian lemah Ujung Melayu. Sanesipun punika Aceh ugi ngelampahi gegayutan kaliyan diplomatik kaliyan sadaya bangsa ingkang nglayari Lautan Hindia. Ing taun 1586, kesultanan Aceh ngelampahi penyerangan kaliyan Portugis ing Melaka kaliyan armada ingkang kaperang saking 500 buah kapal perang lan 60.000 tentara laut. Serangan punika ing upaya mperluas dominasi Aceh atas Selat Malaka lan ujung Melayu. menawi Aceh sampun kaasil ngepung Malaka saking sadaya penjuru, ananging penyerangan punika gagal amargi wonten persekongkolan antawis Portugis kaliyan kesultanan Pahang.

Ing lapangan pembinaan kesusasteraan lan ilmu agami, Aceh sampun nglahiraken pinten-pinten ulama ingkang misuhur, ingkang karangan punika dados rujukan utami ing bidang piyambak-piyambak, kadasta Hamzah Fansuri ing bukunipun Tabyan Fi Ma'rifati al-U Adyan, Syamsuddin al-Sumatrani ing bukunipun Mi'raj al-Muhakikin al-Iman, Nuruddin Al-Raniri ing bukunipun Sirat al-Mustaqim, lan Syekh Abdul Rauf Singkili ing bukunipun Mi'raj al-Tulabb Fi Fashil.

Kemunduran[sunting | besut sumber]

Kemunduran Kesultanan Aceh kawiwitan ngantos kemangkatan Sultan Iskandar Tsani ing taun 1641. Kemunduran Aceh dipunsebabaken déning pinten-pinten faktor, ing antawisipun inggih punika nguat kekuasaan Walanda ing pulau Sumatera lan Selat Malaka, dipuntandai kaliyanjatuhe wewengkon Minangkabau, Siak, Tapanuli lan Mandailing, Deli serta Bengkulu ing salebeting pangkuan penjajahan Walanda. Faktor ingkang wigati ingih punika wonten perebutan kekuasaan ing antawisipun pewaris tahta kesultanan.

Tradisi kesultanan[sunting | besut sumber]

Gelar[sunting | besut sumber]

Sanes-sanes[sunting | besut sumber]

  • Dalam
  • Istana Darud Donya
  • Cap Sikureueng (cap sembilan)
  • Meuligoe
  • Gajah Putih
  • Pasukan Gajah

Lihat pula[sunting | besut sumber]

Cathetan Suku[sunting | besut sumber]

Waosan lanjutan[sunting | besut sumber]

  1. LOMBARD, Denys. Kerajaan Aceh: Zaman Sultan Iskandar Muda (1607-1636). Jakarta: Kepustakan Populer Gramedia, 2006. ISBN 979-9100-49-6 ulasan di ruangbaca.com ulasan di pdat.co.id
  2. REID, Anthony. Asal Usul Konflik Aceh: Dari Perebutan Pasisir Timur Sumatra hingga Akhir Kerajaan Aceh Abad ke-19. Jakarta: Yayasan Obor Indonésia, 2005. ISBN 979-461-534-X
  3. REID, Anthony. An Indonésian Frontier: Acehnese & Other Histories of Sumatra. Singapore: Singapore University Press, 2005. ulasan oleh Taufik Abdullah di Kompas

Pranala Njaba[sunting | besut sumber]

Cithakan:Kerajaan di Sumatera

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasultanan_Acèh&oldid=1050837"