Candhi Prambanan

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Candhi Prambanan*
Situs Warisan Donya UNESCO

Prambanan Trimurti.jpg
Negara Flag of Indonésia Indonésia
Tipe Budaya
Kriteria i, iv
Referensi 642
Wilayah Asia Pasifik
Sajarah prasasti
Prasasti resmi 1991  (Sèsi ke-15)
* Jeneng resmi jroning Daftar Warisan Donya.
Miturut klasifikasi resmi UNESCO.
Candhi Prambanan

Candhi Prambanan iku kompleks candhi Hindu sing gedhé dhéwé ing Indonesia, ing pulo Jawa, kurang luwih 20 km wétan Yogyakarta,40 km kulon Surakarta lan 120 km kidul Semarang, persis ing watesing provinsi Jawa Tengah lan Dhaérah Istiméwa Yogyakarta. Candhi Prambanan manggon ing désa Prambanan sing tlatahé dibagi antarané yaiku kabupaten Sléman lan Klathèn.

Para ahli purbakala nduga candhi iki dibangun ing sawetaraning taun 850 Masehi dening Rakai Pikatan (raja seka wangsa Mataram I sing kaping loro) utawa Dyah Balitung. Nanging ora suwé sawusé candhi iki binangun, banjur ditinggalaké lan wiwit rusak.

Renovasi candhi iki diwiwiti ing taun 1918, lan nganti sepréné durung rampung. Gedhong utama lagi dirampungaké ing taun 1953. Akèh pérangan candhi sing direnovasi nganggo watu anyar amarga watu-watu sing asli wis dicolong utawa dienggo ing panggonan liya. Salah sawijining candhi mung bakal dipugar yen minimal 75% watu asliné isih ana. Mula saka kuwi, akèh candhi-candhi cilik sing ora dibangun manèh lan mung katon landhesan pondasiné waé.

Saiki candhi iki sawijining situs warisan dunya sing kareksa déning UNESCO wiwit taun 1991. Tegesé antara liya, komplèks iki kareksa lan nduwé status astamiwa. Contoné yèn ing mangsa perang, ora olèh dicedhaki wong-wong sing ayuda.

Candhi Prambanan iku candhi Hindhu sing gedhé dhéwé ing Asia Kidul-Wétan, dhuwuré gedhong utama iku 47 mèter|m.

Kompleks candhi iki tinata saka 8 candhi utama lan luwih saka 250|250 candhi cilik.

Telung candhi utama diarani Trisakti lan disajèkaké ing sang hyang Trimurti: Bathara Siwa sang Pangrusak, Bathara Wisnu sang Panggulawentah lan Bathara Brahma sang Pancipta.

Reca Bathara Gana (Ganésa) ing Prambanan

Candhi siwa ing tengah-tengah, isiné patang kamar, sakamar ing saben arah mata angin. Sawetara iku sing pratama amopt sawijiing reca Bathara Siwa sing dhuwuré ana telung mèter, telu liyane isi reca-reca sing ukurané luwih cilik, yaiku reca Durga, sakti utawa garwa Bathara Siwa, Agastya, guruné, lan Ganésa, putrané.

Reca Durga uga diarani Rara Jonggrang utawa Lara Jongrang (rara langsing) karo pendunung sing papan kono.

Rong candhi liyané katur kagem Hyang Wisnu|Hyang Wisnu, sing madhep lor lan sijiné katur Hyang Brahma|Hyang Brahma, sing madhep kidul. Saliyané iku ana pirang-pirang candhi cilik liya sing diaturaké marang Sang Lembu Nandini, wahana Bathara Siwa, sang Angsa (banyak), wahana Bathara Brahma, lan sang Garudha, wahana Bathara Wisnu.

Terus relief ing saubenging rong puluh pinggiran candhi nggambaraké wiracarita Ramayana. Vèrsi sing digambaraké ing kéné béda karo vèrsi Kakawin Ramayana Jawa Kuna, anging mèmper karo crita Ramayana sing diturunaké liwat tradhisi oral.

Salah sijining Trisakti

Saliyané iku komplèks candhi iki kakupeng luwih saka 250 candhi sing ukurané béda-béda lan diarani perwara.


Ugi Delengen[sunting | sunting sumber]

Cathetan Sikil[sunting | sunting sumber]

Pranala Jaba[sunting | sunting sumber]

Galeri[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Candhi Prambanan ing Wikimedia Commons.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Candhi_Prambanan&oldid=865787"