Mahabharata

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Mahabharata (basa Sansekreta: Mahābhārata), iku sawijining karya sastra kuna sing ujaré ditulis déning bagawan Abyasa utawa Vyasa saka India. Buku iku kabangun saka wolulas kitab, mula diarani Astadasaparwa (asta = 8, dasa = 10, parwa = kitab).

Cekaking wuwus, Mahabharata nyritakaké konflik para Pandhawa karo nak-ndhèrèké, para Korawa, prakara negara Astina. Puncaké arupa perang Bharatayuddha (Bratayuda) ing tegal Kuru. Perang sajroning 18 dina.

Daftar kitab[sunting | sunting sumber]

Mahābhārata minangka carita èpik sing kapérang dadi wolulas kitab utawa kerep disebut Astadasaparwa. Rangkéyan kitab nyaritakaké kronologi prastawa jroning carita Mahābhārata, yakuwi wiwit carita para leluhur Pandhawa lan Kurawa (Yayati, Yadu, Puru, Kuru, Duswanta, Sakuntala, Bharata) nganti carita ditampané Pandhawa ing swarga.

Jeneng kitab Katrangan
Adiparwa Kitab Adiparwa isi manéka crita sing mawa napas Hindhu, kaya umpamané carita pamutaran Mandaragiri, carita Bagawan Dhomya sing nguji katelu muridé, carita para leluhur Pandhawa lan Kurawa, carita kelairan Resi Byasa, carita masa cilikan Pandhawa lan Kurawa, carita tiwasé raseksa Hidimba ing tangané Bhimasena, lan carita Arjuna ngantukaké Drupadi.
Sabhaparwa Kitab Sabhaparwa isi carita patemon Pandhawa lan Kurawa ing sawijining balairung kanggo main dhadhu, saka pokalé Duryodana. Amarga usaha licik Sangkuni, permainan dimenangaké kaping pidho déning Kurawa saéngga mikurut prejanjèn, Pandhawa kudu lunga menyang alas sajroning 12 taun lan sawisé iku ngliwati mangsa penyamaran jroning 1 taun.
Wanaparwa Kitab Wanaparwa isi carita Pandhawa jroning mangsa 12 taun pengasingan dhiri ing alas. Jroning kitab kasebut uga dicritakaké carita Arjuna sing tapa ing gunung Himalaya kanggo ngantukaké senjata sekti. Carita Arjuna kasebut dadi bahan crita Arjunawiwaha.
Wirataparwa Kitab Wirataparwa isi carita masa setaun penyamaran Pandhawa ing Kerajaan Wirata sawisé mengalami pengasingan selama 12 tahun. Yudistira nyamar minangka ahli agama, Bhima minangka juru masak, Arjuna minangka guru tari, Nakula minangka penjinak jaran, Sahadewa minangka bocah angon, lan Drupadi minangka penata rias.
Udyogaparwa Kitab Udyogaparwa isi carita ngenani persiapan perang kulawarga Bharata (Bharatayuddha). Kresna sing tumindak minangka juru damai gagal ngrundingaké perdamaian karo Kurawa. Pandhawa lan Kurawa golèk sekutu saakèh-akèhé ing penjuru Bharatawarsha, lan amèh kabèh Karajan India Kuna kabagi dadi rong klompok.
Bhismaparwa Kitab Bhismaparwa minangka kitab awal sing nyritakaké ngenani pertempuran ing Kurukshetra. Jroning sawetara bagiané kaselip sawijining pacelathon suci antara Kresna lan Arjuna ngadhepi perang. Pacelathon kasebut dikenal minangka kitab Bhagavad Gītā. Jroning kitab Bhismaparwa uga dicritakaké guguré Resi Bhisma ing dina kasepuluh amarga usaha Arjuna sing dibantu déning Srikandhi.
Dronaparwa Kitab Dronaparwa nyritakaké carita pengangkatan Bagawan Durna minangka panglima perang Kurawa. Durna ngupaya nyekel Yudistira, nanging gagal. Durna gugur ing medan perang amarga ditigas déning Drestadyumna nalika pinuju lemes krungu kabar sing nyritakaké patiné anaké, Aswatama. Jroning kitab kasebut uga dicritakaké carita guguré Abimanyu lan Gathotkaca.
Karnaparwa Kitab Karnaparwa nyritakaké carita pengangkatan Karna minangka panglima perang déning Duryodana sawisé guguré Bhisma, Durna, lan sekutuné sing liya. Jroning kitab kasebut dicritakaké guguré Dursasana déning Bhima. Salya dadi kusir kereta Karna, banjur kedadéyan pasulayan. Wusanané, Karna gugur ing tangan Arjuna kanthi senjata Pasupati ing dina ka-17.
Salyaparwa Kitab Salyaparwa isi carita pengangkatan Sang Salya minangka panglima perang Kurawa pada hari menyang-18. Pada hari iku uga, Salya gugur ing medan perang. Sawisé ditinggal sekutu lan saudaranya, Duryodana anggetuni pratingkahé lan nedya ngendhegaké perang karo para Pandhawa. Bab iku dadi poyokan para Pandhawa saéngga Duryodana kapancing gelut karo Bhima. Jroning pancakara kasebut, Duryodana gugur, nanging isih kober ngangkat Aswatama dadi panglima.
Sauptikaparwa Kitab Sauptikaparwa isi carita pambalesan dendham Aswatama marang tentara Pandhawa. Ing wayah wengi, Aswatama bebarengan karo Kripa lan Kertawarma nyusup jroning kemah pasukan Pandhawa lan mrejaya akèh wong, kajaba para Pandhawa. Sawisé iku banjur mlayu menyang pertapan Byasa. Dina ésuké disusul déning Pandhawa lan kedadéyan pancakara antara Aswatama karo Arjuna. Byasa lan Kresna bisa nglerem perkara kuwi. Wusanané Aswatama anggetuni pratingkahé lan dadi pertapa.
Striparwa Kitab Striparwa isi carita ratap tangis kaum wanita sing ditinggal déning garwané sing séda ing palagan. Yudistira nyelenggarakaké upacara pambesmèn kunarpa tumrap sing gugur lan mempersembahkan banyu suci marang leluhur. Wengi iku uga Dewi Kunthi nyaritakaké kelairan Karna sing dadi wewadi pribadiné.
Santiparwa Kitab Santiparwa isi carita pertikaian batin Yudistira amarga angrasa wis mrejaya sedulur-seduluré ing palagan paprangan. Wusanané Yudistira diparingi wejangan suci déning Resi Byasa lan Sri Kresna. Kaloroné njlèntrèhaké wadi lan angkah ajaran Hindhu supaya Yudistira bisa nglaksanakaké kawajiban minangka Raja.
Anusasanaparwa Kitab Anusasanaparwa isi carita panyerahan dhiri Yudistira marang Resi Bhisma kanggo nampa ajarané. Bhisma ngajaraké ngenani ajaran Dharma, Artha, aturan ngenani manéka upacara, kawajiban seorang Raja, lan sapanunggalané. Wusanané, Bhisma séda.
Aswamedhikaparwa Kitab Aswamedhikaparwa isi carita upacara Aswamedha déning Raja Yudistira. Kitab kasebut uga nyritakaké carita paprangan Arjuna kkaro para Raja ing donya, carita kelairan Parikesit sing suwau tiwas jroning kandungan amarga senjata sakti Aswatama, nanging diuripaké manèh déning Sri Kresna.
Asramawasikaparwa Kitab Asramawasikaparwa isi carita lungané Drestarastra, Gandari, Kunti, Widura, lan Sanjaya menyang tengah alas, kanggo ninggalaké donya karaméan lan nyerahaké tahta marang Yudistira. Wusanané Resi Narada rawuh ngasta kabar yèn wis tindak menyang surga amarga diobong déning api suciné dhéwé.
Mosalaparwa Kitab Mosalaparwa nyritakaké kamusnahan bangsa Wresni. Sri Kresna ninggalaké kerajaan banjur lunga menyang tengah alas. Arjuna ngunjungi Dwarawati lan pirsa yèn kutha kasebut wis kothong. Saka pitutur Rsi Byasa, Pandhawa lan Dropadi nempuh urip “sanyasin” utawa ngasingaké dhiri lan ninggalaké donya kasar.
Mahaprastanikaparwa Kitab Mahaprastanikaparwa nyritakaké carita lelungan Pandhawa lan Dropadi menyang pucuk gunung Himalaya, sauntara tahta karajan diserahaké marang Parikesit, putu wayah Arjuna. Jroning pangumbaran iku, Drupadi lan para Pandhawa (kajaba Yudistira), séda.
Swargarohanaparwa Kitab Swargarohanaparwa nyritakaké carita Yudistira sing nggayuh puncak gunung Himalaya lan dipapag déning Dewa Indra. Jroning lelungan mau, Yudistira dikancani déning asu sing setya banget. Yudistira nulak mlebu surga yèn kudu ninggal asuné. Sang asu banjur maujud marang ujud sabeneré yaiku Déwa Dharma.


 
Wiracarita Mahābhārata
Para Pandawa Lima

Daftar Kitab: | Adiparwa | Sabhaparwa | Wanaparwa | Wirataparwa | Udyogaparwa | Bhismaparwa | Dronaparwa | Karnaparwa | Salyaparwa | Sauptikaparwa | Striparwa | Santiparwa | Anusasanaparwa | Aswamedikaparwa | Asramawasikaparwa | Mosalaparwa | Prasthanikaparwa | Swargarohanaparwa |
Paraga wigati: Pandhawa | Korawa |
Artikel kagandhèng: Astadasaparwa | Bhagawad Gita | Bharatayuddha |


Wikipedia
Artikel punika, artikel dhasar ingkang kedah dipundarbèni sadaya basa.

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahabharata&oldid=803747"