Perang

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Perang punika satunggiling kawontenan kakerasan ingkang ngombro ombro, konflik skala wiyar antawis kalih kelompok utawi langkung. Perang saged dipun wontenaken sacara simultan ing setunggal utawi langkung médan laga utawi theaters. Ing satunggiling médan laga, saged kémawon wonten setunggal utawi langkung kampanye militer. Sawenèh aksi militer wonten ing salebetipun kampanye militer biasanipun kasebat pertempuran, senajan terminologi punika kadhangkawis mboten saged dipunterapaken wonten ing pertempuran ingkang migunaaken montor mabur, peluru kendhali utawi bom lan mboten migunaaken pasukan darat utawi seganten.

Perkawis ingkang saged ndadosaken perang biasanipun rumit lan arupi werni-werni masalah. Upami cecongkrahan tuwuh bab wigati, kadosta : tlatah, kadhaulatan, sumber daya utawi ideologi kamangka perundhinganipun gagal, saged nuwuhaken perang. Wonten ing bukunipun ingkang asesirah War Before Civilization, Lawrence H. Keeley, satunggiling profesor saking University of Illinois, ngétang yèn kinten-kinten 90-95% saking komunitas tartamtu naté, utawi sakedhikipun kala-kala magepokan kaliyan perang, lan kathah ingkang terus menerus. [1][2][3][4] Satunggiling perang saged dipun wiwiti kanthi dheklarasi resmi utaminipun wonten ing perang internasional. Ewosemanten miturut sajarah lan kedadosan nyata, mboten saben perang tansah dipun wiwiti déning dheklarasi mekaten, klebet wonten ing perang sadhèrèk.

Plateje.jpg
Battle of salamis.png

Caranipun Perang[sunting | sunting sumber]

Cara ingkang baku kanggé ngayahi perang sanget gumantung dhumateng wiyaripun sasaran, klebet bab-bab kadosdéné ngrebat tlatah, nglumpuhaken negari saingan, ngrisakaken kamampuan mengsah supados mboten saged ngawontenanken aksi militèr, nguwaosi jalmi sanès utawi ngakeni pedunung pribumi dados negari ingkang misah, ngantos dumugi pembantaian etnis ( genocide ). Biasanipun saben aksi militer déning satunggiling negari lajeng dipun lawan déning setunggal utawi langkung negari sanèsipun. Pramila, sasaran ingkang pokok saking sawenèh negari dados nomer kalih tinimbang sasaran ingkang langkung nyereg inggih punika ngicalaken kekuatan mengsah. Bab punika saged dipun ayahi kanthi cara ngepung, ngancuraken wonten ing palagan, ndamel mengsah supados mlajeng utawi takluk, utawi ngancuraken mengsah kanthi cara ingkang mboten langsung sepertos nyebaraken panyakit utawi keluwèn.

Panyebab Perang[sunting | sunting sumber]

"Penyebab utawi sumber perang ingkang paling kondhang inggih punika politik ... perang punika namung kalajengan saking politik, namung katambah déning cara-cara sanèsipun." - Carl von Clausewitz, Vom Kriege (On War)

Motivasi dhasar, tangtos, inggih kasadyan ngayahi perang, nanging motivasi saged dipun pérang sacara spesifik. Motivasi kanggé perang mbok manawi bènten kanggé pihak ingkang mréntahaken perang kaliyan ingkang ngayahi perang. Satunggiling negari ingkang badhé ngayahi perang kedah nggadhahi dhukungan kapemimpinan, dhukungan militer, sarta dhukungan rakyat. Satunggiling conto, wonten ing Perang Punic ingkang kaping tiga,[5] Para pemimpin Romawi ngersaaken perang dhumateng Carthago kanggé nglumpuhaken kakiatan negari saingan punika wau; déné militer mbokmanawi ngersaaken badhé ngginaaken kasempatan kanggé nguwaosi lan ngancuraken kitha Carthago, nanging rakyat Romawi saged mangertos lan ngidinaken perang kanthi angkah ingkang bènten inggih punika kanggé ngicalaken budhaya populèr tiyang Carthago, ingkang kabaripun remen ngurbanaken laré alit. Amargi kathah tiyang ingkang ndhèrèk sarujuk, perang saged nyebabaken pangurbanan jiwa raga, senajan saking motivasi ingkang bènten-bènten. Rupi-rupi téori bab panyebab perang, antawisipun:

Teori Sajarah[sunting | sunting sumber]

Para ahli sajarah radi kirang remen dhateng alasan ingkang rèmèh tumraping perang. A.J.P. Taylor njelasaken yèn perang punika kadosdéné kacilakan lalu lintas. Ing ngriku tansah wonten kondhisi lan situasi ingkang nyebabaken, nanging mboten wonten cara kanggé mgramalaken wonten pundi lan mbénjang menapa badhé kadadosan. Para ahli ngèlmu Sosial ngritik andharan punika, kanthi alasan yèn sakdèrèngipun perang para pemimpin kanthi sadhar sampun ndamel kaputusan, pramila mboten saged dipun wastani murni kacilakan. Sawenèh tiyang mbokmanawi saged mikantukaken pola ingkang sakedhikipun nggadhahi kahandhalan utawi reliabilitas, nanging amargi perang punika arupi maksad kolèktif saking jalmi kathah, tangtos angèl sanget kangge ndamel sistem ramalan ingkang komplit lan murakabi.

Teori Psikologi[sunting | sunting sumber]

Ahli Psikologi kados E.F.M. Durban lan John Bowlby mbantah yèn manungsa punika marisi dhasar kejem. Sementawis kekejeman punika dipun pendhem ing salebetipun masyarakat normal, kadhangkawis kedah muncul inggih punika nalika perang. Kanyatan punika sinarengan kaliyan gejala sanèsipun kadosta displacement, inggih punika nalika tiyang nyaluraken keluhanipun awujud bias lan kabencèn utawi { hatred ) dhumateng sukubangsa, negari utawi ideologi sanès. Sementawis teori punika nggadhahi andharan tumrap panyebabing perang, nanging mboten saged nerangaken wonten pundi lan mbénjang menawa perang badhé kadadosan. Minangka tambahan, teori punika nimbulaken pitakèn kéngin menapa kala-kala mangsa damé ingkang lami lan kala sanèsipun mangsa perang ingkang mboten rampung-rampung. Ugi teori punika mboten saged nerangaken kadospundi satunggiling budhaya manungsa saged ical ing salebeting perang.[6]

Toeri Antropologi[sunting | sunting sumber]

Sawetawis Ahli Antropologi gadhah pandhangan ingkang bènten sanget bab perang. Para ahli punika nyimpulaken manawi perang punika dhasaripun saking budhaya, ingkang dipun sinaoni kanthi pengaruh nurture tinimbang alami ( nature ). Pramila menika bilih masyarakat saged dipun reformasi, perang saged ical. Miturut aliran punika katampinipun perang kanthi alasan agami, ideologi lan Nasionalisme.

Teori Sosiologi[sunting | sunting sumber]

Ngèlmu Sosiologi sampun dangu migatèkaken bab asal-usulipun perang, lan pinten-pinten èwu teori sampun tuwuh, lan kathah ugi ingkang mboten sarujuk setunggal teori lan teori sanèsipun.Ngèlmu Sosiologi mérang bab perang dados sawetawis teori. Sepindhah, teori Primat der Innenpolitik (Primacy of Domestic Politics) ingkang adhedhasar karya Eckart Kehr lan Hans-Ulrich Wehler, mratélaaken yèn perang punika kasil saking kondhisi domestik, kanthi sasaran agrèsi ingkang dipun tamtoaken déning kanyatan internasional. Pramila, Perang Donya I punika mboten produk cecongkrahan internasional, prajanjèn rahasia, utawi kasaimbangan kekiatan nanging produk saking situasi ekonomi, situasi sosial, lan situasi politik salebeting saben negari ingkang tumut perang . Andharan punika bènten kaliyan andharan tradhisional Primat der Außenpolitik (Primacy of Foreign Politics) saking Carl von Clausewitz lan Leopold von Ranke ingkang mbantah yèn punika kaputusan saking para kepala negari lan situasi geopolitik ingkang nuwuhaken perang.

Teori Demografi[sunting | sunting sumber]

Teori Demografi saged dipun kempalaken dhumateng kalih kelas, inggih punika teori Malthusian lan teori ''youth bulge''.

Teori Malthusian ningal satunggiling proporsi ingkang lepat tumrap tuwuhing pedunung lan kirangipun dhaharan minangka panyebab konflik ingkang kejem. Déné teori Youth Bulge radi bènten, inggih punika bab proporsi ingkang lepat antawis cacahing pemudha ingkang nggadhahi pendhidhikan inggil, lan cacahing kalenggahan wonten ing masyarakat minangka sumber utami rupi-rupi kakerasan sosial klebet ugi perang. Miturut teori punika : "tiyang badhé ngemis kanggé dhaharan, naging manawi kanggé posisi utawi kalenggahan badhé némbak."

Teori Ilmu Politik[sunting | sunting sumber]

Analisis statistik perang dipun wiwiti déning Lewis Fry Richardson nalka Perang Donya I. Database ingkang langkun anyar sanèsipun bab perang lan konflik senjata sampun dipun susun déning Proyek Correlates of War, Peter Brecke lan Uppsala Department of Peace and Conflict Research.

Wonten rupi-rupi andharan miturut.teori hubungan internasional. Pedhukung teori realisme mboten sarujuk yèn motivasi negari inggih punika madosi kaamanan kanggé survival utawi supados tetep èksis. Satunggilin andharan, kadangkawis mboten sarujuk dhateng pandhangan kaum realis, bab kathahing bukyos empiris kanggé ndukung klaim yèn negari ingkang demokratis mboten badhé perang kaliyan sesaminipun, punika satunggiling andharan ingkang katelah democratic peace theory. Faktor sanèsipun ingkang klebet inggih punika kawontenan bènten tumrap moral lan kapercayan agami, mboten sarujuk ing babagan ekonomi lan dagang, mroklamasèkaken kamardhikan lan sanès sanèsipun. Teori utami sanèsipun ingkang megepokan kaliyan Kakuasaan ing Hubungan Internasional lan machtpolitik inggih punika Teori Transisi Kakuasaan, ingkang mérang donya dados sawetawis hirarki lan nerangaken yèn perang punika minangka siklus destabilisasi saking hegemoni kakuatan ageng.

Jinis Perang lan Paperangan[sunting | sunting sumber]

Déning Panyebab[sunting | sunting sumber]

Jinis Conto
Ngrebut Pecheneg lan Cuman raid ka Rus ing abad ka 9–abad ka13
Agresif Perang Alexander Agung ing 323323 BC
Kolonial Perang China-Perancis
Pambebasan Perang Algeria
Religius Crusades
Dinastik Perang Suksesi ing Spanyol
Dhagang Perang Candhu
Revolusionèr Perang Revolusi Perancis
Gerilya Perang Semenanjung
Perang Sedhèrèk Perang sedhèrèk ing Spanyol
Pamisahan Dhiri Perang sedhèrèk ing Amerika

Perang Lingkungan[sunting | sunting sumber]

Lingkungan ing satunggiling perang nggadhahi pengaruh ingkang ageng tumrap jinins perang, klebet jinis médhan perang. Prmila prajurit kedah dipun latih wonten ing rupi-rupi medhan perang, ing antawisipun :

Daftar Perang miturut korban[sunting | sunting sumber]

Angka-angka klebet korban sipil saking penyakit, kelaparan, lan sanèsipun ugi tentara ingkang ggugur wonten palagan.

Referensi[sunting | sunting sumber]

  1. ^ War Before Civilization - Lawrence H. Keeley
  2. ^ Review: War Before Civilization
  3. ^ War before Civilization: The Myth of the Peaceful Savage
  4. ^ Gene Expression: Primitive Warfare
  5. ^ Punic Wars
  6. ^ Turnbull, Colin (1987), "The Forest People" (Touchstonbe Books)
  7. ^ Wallinsky, David: David Wallechinsky's Twentieth Century : History With the Boring Parts Left Out, Little Brown & Co., 1996, ISBN 0-316-92056-8, ISBN 978-0-316-92056-8 - cited by White
  8. ^ Brzezinski, Zbigniew: Out of Control: Global Turmoil on the Eve of the Twenty-first Century, Prentice Hall & IBD, 1994, ASIN B000O8PVJI - cited by White
  9. ^ Ping-ti Ho, "An Estimate of the Total Population of Sung-Chin China", in Études Song, Series 1, No 1, (1970) pp. 33-53.
  10. ^ Mongol Conquests
  11. ^ The world's worst massacres Whole Earth Review
  12. ^ Battuta's Travels: Part Three - Persia and Iraq
  13. ^ McFarlane, Alan: The Savage Wars of Peace: England, Japan and the Malthusian Trap, Blackwell 2003, ISBN 0-631-18117-2, ISBN 978-0-631-18117-0 - cited by White
  14. ^ Taiping Rebellion - Britannica Concise
  15. ^ Nuclear Power: The End of the War Against Japan
  16. ^ Timur Lenk (1369-1405)
  17. ^ Matthew's White's website (a compilation of scholarly estimates) -Miscellaneous Oriental Atrocities
  18. ^ Russian Civil War
  19. ^ Oromo Identity
  20. ^ Glories and Agonies of the Ethiopian past
  21. ^ Inside Congo, An Unspeakable Toll
  22. ^ The Thirty Years War (1618-48)
  23. ^ Cease-fire agreement marks the end of the Korean War on July 27, 1953.
  24. ^ Huguenot Religious Wars, Catholic vs. Huguenot (1562-1598)
  25. ^ Shaka: Zulu Chieftain
  26. ^ Matthew White's Death Tolls for the Major Wars and Atrocities of the Twentieth Century
  27. ^ Jones, Geo H., Vol. 23 No. 5, pp. 254
  28. ^ The Deadliest War
  29. ^ Clodfelter, cited by White
  30. ^ Urlanis, cited by White
  31. ^ Northern War (1700-21)
  32. ^ Albigensian Crusade (1208-49)
  33. ^ Peasants' War, Germany (1524-25)

Bibliografi[sunting | sunting sumber]

  • Angelo Codevilla and Paul Seabury, War: Ends and Means (Potomac Books, Revised second edition by Angelo Codevilla, 2006) ISBN-X
  • Angelo M. Codevilla, No Victory, No Peace (Rowman and Littlefield, 2005) ISBN
  • Fry, Douglas P., 2005, The Human Potential for Peace: An Anthropological Challenge to Assumptions about War and Violence, Oxford University Press.
  • Gat, Azar 2006 War in Human Civilization, Oxford University Press.
  • Gunnar Heinsohn, Söhne und Weltmacht: Terror im Aufstieg und Fall der Nationen ("Sons and Imperial Power: Terror and the Rise and Fall of Nations"), Orell Füssli (September 2003), ISBN, available online as free download (in German)
  • Fabio Maniscalco, (2007). World Heritage and War - monographic series "Mediterraneum", vol. VI. Massa, Naples. ISBN.
  • Kelly, Raymond C., 2000, Warless Societies and the Origin of War, University of Michigan Press.
  • Small, Melvin & Singer, David J. (1982). Resort to Arms: International and Civil Wars,. Sage Publications. ISBN.
  • Otterbein, Keith, 2004, How War Began. Texas A&M University Press.
  • Turchin, P. 2005. War and Peace and War: Life Cycles of Imperial Nations. New York, NY: Pi Press. ISBN
  • Van Creveld, Martin The Art of War: War and Military Thought London: Cassell, Wellington House
  • Fornari, Franco (1974). The Psychoanalysis of War. Tr. Alenka Pfeifer. Garden City, New York: Doubleday Anchor Press. ISBN: . Reprinted (1975) Bloomington: Indiana University Press. ISBN
  • Keeley, Lawrence. War Before Civilization, Oxford University Press, 1996.
  • Zimmerman, L. The Crow Creek Site Massacre: A Preliminary Report, US Army Corps of Engineers, Omaha District, 1981.
  • Chagnon, N. The Yanomamo, Holt, Rinehart & Winston,1983.
  • Pauketat, Timothy. North American Archaeology 2005. Blackwell Publishing.
  • Wade, Nicholas. Before the Dawn, Penguin: New York 2006.
  • Rafael Karsten, Blood revenge, war, and victory feasts among the Jibaro Indians of eastern Ecuador (1923).
  • S. A. LeBlanc, Prehistoric Warfare in the American Southwest, University of Utah Press (1999).

Ugi Pirsani[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Perang ing Wikimedia Commons.

Umum[sunting | sunting sumber]

Daftar[sunting | sunting sumber]

Dhasar Pangetahuan Militer[sunting | sunting sumber]

Pranala Jawi[sunting | sunting sumber]

Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.


Galeri[sunting | sunting sumber]

Veen02.jpg
Wikipedia
Artikel punika, artikel dhasar ingkang kedah dipundarbèni sadaya basa.
Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Perang ing Wikimedia Commons.

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Perang&oldid=878337"